Dự án đường ống khí đốt Nigeria-Morocco chính thức được phê duyệt

Dự án cơ sở hạ tầng năng lượng lớn nhất châu Phi, đường ống khí đốt Nigeria-Morocco Atlantic Gas Pipeline, đã chính thức được các lãnh đạo Tây Phi phê duyệt trong một buổi lễ tổ chức tại thủ đô Freetown, Sierra Leone. Tổng chiều dài tuyến ống lên tới 6.000 km chạy dọc bờ biển Đại Tây Dương của 14 quốc gia, dự kiến sẽ vận chuyển khí đốt tự nhiên từ Nigeria tới Morocco, trước khi nối tiếp vào mạng lưới khí đốt đã có tại châu Âu thông qua Tây Ban Nha.

Chủ tịch nhóm Ecowas và cũng là Tổng thống Sierra Leone, Julius Maada Bio, nhấn mạnh rằng việc dự án được phê duyệt báo hiệu một bước ngoặt về nguồn cung khí đốt trong khu vực: "Đừng bất ngờ khi khí đốt tới với các bạn". Đây cũng là quyết định mở ra triển vọng thay đổi mô hình khai thác khí đốt hiện hành, vốn chủ yếu là xuất khẩu thô, chế biến bên ngoài và sau đó bán lại cho các nước châu Phi với giá cao gấp nhiều lần.

Ý nghĩa và tác động kinh tế của dự án

Chuyên gia năng lượng và từng là cố vấn chính phủ Nigeria, Charles Majomi, nhận định dự án sẽ chấm dứt thói quen đánh giá thấp tài nguyên khí đốt của các quốc gia châu Phi như Nigeria. Nếu được khai thác đúng cách, đường ống khí này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp trong khu vực mà còn giúp châu Phi nâng cao vị thế trên trường quốc tế, đặc biệt trong đàm phán về an ninh năng lượng.

Nhà nghiên cứu Ganiyat Adejoke Adesina-Uthman thuộc Đại học Mở Quốc gia Nigeria đánh giá dự án sẽ biến châu Phi thành hành lang dẫn đến các thị trường quốc tế lớn, đồng thời là biểu tượng cho khả năng hợp tác hiệu quả giữa các quốc gia trong khu vực.

Dự kiến đường ống sẽ vận chuyển khoảng 30 tỷ mét khối khí mỗi năm, phục vụ khoảng 400 triệu người tiêu dùng, trở thành một trong những tuyến ống dài nhất thế giới với tác động sâu rộng đến ngành năng lượng Tây Phi.

Quá trình và tiến độ dự án

Hiệp định ký kết ngày chủ nhật đánh dấu thành công của gần một thập kỷ đàm phán với sự tham gia của hơn chục quốc gia. Thỏa thuận thiết lập khuôn khổ pháp lý và quản trị cho dự án, được xem là bước ngoặt lớn trước khi các quyết định về tài chính và xây dựng được triển khai.

Advertisement300 × 250

Dự án sẽ được xây dựng theo từng giai đoạn trong nhiều năm, bắt đầu từ trục Morocco-Mauritania-Senegal rồi đến Ghana-Côte d'Ivoire và cuối cùng kết nối về Nigeria để cung cấp khí đốt. Giai đoạn xây dựng chưa khởi động do Nigeria ban đầu được coi là điểm có thể gây khó khăn.

So với đường ống khí xuyên Sahara, tuyến ống Đại Tây Dương mới tránh được những khu vực bất ổn tại Sahel nhưng vẫn đối mặt với chi phí cao do phải xây dựng dưới biển. Các nghiên cứu khả thi và thiết kế kỹ thuật tiền kỳ (FEED) đã hoàn tất, cùng với sự thống nhất về lộ trình đi qua các quốc gia.

Thách thức về tài chính và an ninh

Chi phí dự kiến lên tới 25 tỷ USD có thể tăng do lạm phát, đồng thời dự án phụ thuộc vào sự phối hợp chặt chẽ của 13 quốc gia thành viên cùng vùng Tây Sahara tranh chấp trong việc đảm bảo an ninh và bảo vệ đường ống khỏi các mối đe dọa tấn công.

Charles Majomi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc huy động cộng đồng địa phương và công nghệ giám sát hiện đại như drone để bảo vệ tuyến đường ống trải dài hàng nghìn km. Việc bảo đảm các quốc gia không vi phạm nghĩa vụ sử dụng khí cũng là yếu tố quyết định thành công dự án.

Những đơn vị chủ quản gồm Công ty dầu khí quốc gia Nigeria và Cơ quan khai khoáng quốc gia Morocco phối hợp cùng các tổ chức khu vực như Ecowas, Ngân hàng Phát triển Hồi giáo và Quỹ Phát triển Opec để thúc đẩy dự án.

Định hướng tương lai của dự án

Bên cạnh mục tiêu xuất khẩu sang châu Âu, dự án còn nhằm cung cấp khí tự nhiên cho các quốc gia Tây Phi phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu đắt đỏ. Điều này có thể thúc đẩy phát triển các nhà máy điện, nhà máy sản xuất phân bón, ngành hóa dầu và công nghiệp dọc bờ biển Đại Tây Dương.

Đối với Nigeria, đây là cơ hội để khai thác hiệu quả nguồn dự trữ khí lớn, đồng thời tăng cường quan hệ kinh tế với các quốc gia Tây và Bắc Phi. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như tài chính, ổn định chính trị và cạnh tranh với các tuyến đường xuất khẩu khác như khí hóa lỏng (LNG) và đường ống Trans-Saharan.

Trước bối cảnh châu Âu chuyển hướng sang năng lượng tái tạo, mức cầu khí cũng là điều được các chuyên gia đặt câu hỏi. Nhưng theo Ganiyat Adejoke Adesina-Uthman, dự án không chỉ giúp tiếp cận nguồn năng lượng sạch mà còn tạo ra việc làm và mở rộng thị trường toàn cầu, trở thành dự án tầm cỡ quốc tế chứ không chỉ là cơ hội hội nhập khu vực.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Dự án đường ống khí Nigeria-Morocco dài 6.000 km được chính thức phê duyệt sau gần 10 năm đàm phán.
  • Tuyến ống dự kiến vận chuyển 30 tỷ mét khối khí mỗi năm, phục vụ khoảng 400 triệu người tiêu dùng Tây Phi.
  • Chi phí xây dựng ước tính khoảng 25 tỷ USD, chia thành nhiều giai đoạn để phù hợp với điều kiện kỹ thuật và chính trị.
  • An ninh đường ống là thách thức lớn, cần phối hợp cộng đồng địa phương và công nghệ giám sát hiện đại.
  • Dự án giúp nâng cao vị thế năng lượng châu Phi trên trường quốc tế, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp và xuất khẩu.

Đăng ký bản tin QMVN