Từ nỗi lo lượng tử đến câu hỏi về AI
Mật mã khóa công khai bảo vệ nhiều hoạt động số nhờ các phép tính được cho là rất khó đảo ngược. Chẳng hạn, việc nhân các số nguyên tố lớn dễ hơn nhiều so với phân tích ngược một tích khổng lồ thành các thừa số. Một máy tính lượng tử đủ mạnh về lý thuyết có thể làm suy yếu những hệ thống phổ biến dựa trên phân tích thừa số hoặc logarit rời rạc. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng rằng máy lượng tử hiện nay có khả năng phá vỡ trên diện rộng các hệ thống đó.
Trong nhiều năm, các kỹ sư chú ý tới mối nguy lượng tử và phát triển mật mã hậu lượng tử. Tới năm 2024, Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) công bố ba tiêu chuẩn đầu tiên gồm ML-KEM, ML-DSA và SLH-DSA. Việc chuyển đổi không đơn giản chỉ là thay một mật khẩu: các ngân hàng, trình duyệt, thiết bị, nhà cung cấp đám mây và hệ thống lưu trữ phải sửa nhiều giao thức, chứng thư và phần mềm vốn vận hành qua nhiều năm.
AI khiến kế hoạch dài hạn này thêm cấp bách. Công cụ có thể hỗ trợ nhà toán học tìm cấu trúc, kiểm chứng chứng minh và đề xuất thuật toán mới ở tốc độ chưa từng có. Khả năng đó làm dấy lên câu hỏi liệu một giả định từng được kiểm nghiệm hàng chục năm chỉ bằng trí tuệ con người có thể bị thách thức bởi những phương pháp mới hay không.

















