Những con số đáng lo ngại
Theo Cục Giáo dục Hồng Kông, các trường tiểu học và trung học công lập ghi nhận trung bình 496 vụ bắt nạt mỗi năm trong giai đoạn 2022 – 2025, tăng 32% so với mức 377 vụ mỗi năm của giai đoạn 2019 – 2022. Số liệu được tổng hợp từ khảo sát thường niên của Cục về các trường hợp hướng dẫn và kỷ luật trong trường học. Một số điểm đáng chú ý:
- Trung bình 496 vụ mỗi năm trong ba năm học từ 2022 – 2023 đến 2024 – 2025, với số liệu hằng năm nhìn chung ổn định.
- Ba năm học trước đó lần lượt ghi nhận 411, 306 và 413 vụ, trung bình 377 vụ mỗi năm.
- Số liệu bao gồm cả các vụ bắt nạt trên mạng; dữ liệu năm học hiện tại vẫn đang được tổng hợp.
Tuy nhiên, phát ngôn viên Cục Giáo dục cho rằng việc so sánh hai giai đoạn có thể không phù hợp, vì giai đoạn đầu chịu ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, khi học sinh học trực tuyến một phần thời gian.
Hồng Kông so với thế giới
Tháng trước, Chương trình Đánh giá Học sinh Quốc tế (PISA) của OECD cho thấy 22,2% học sinh 15 tuổi ở Hồng Kông cho biết từng bị bắt nạt dưới một hình thức nào đó ít nhất vài lần mỗi tháng, cao hơn mức trung bình 19,6% của các nước OECD. Hồng Kông xếp thứ 32 trong số 86 quốc gia và vùng lãnh thổ được khảo sát.
Năm học này, Liên đoàn các Nhóm Thanh niên Hồng Kông được Cục Giáo dục ủy thác cung cấp dịch vụ tư vấn về quản lý xung đột giữa bạn bè cho học sinh và phụ huynh tại tất cả các trường tiểu học và trung học. Tổ chức này cũng bố trí nhân viên công tác xã hội tại 59 trường.
Ranh giới mong manh giữa trêu đùa và bắt nạt
Ông Andy Chan Ying-kit, trưởng bộ phận dịch vụ của Liên đoàn, cho rằng sự gia tăng một phần do xã hội quan tâm hơn tới sức khỏe tinh thần của học sinh, khi các nghiên cứu cho thấy bắt nạt có thể dẫn tới căng thẳng cảm xúc và thu mình khỏi các mối quan hệ. Theo ông, thế hệ trẻ thường khó phân biệt giữa đùa vui và bắt nạt, chẳng hạn chỉnh sửa ảnh để chế giễu bạn hay liên tục đuổi bạn khỏi nhóm trò chuyện trực tuyến. Việc một số học sinh đưa bức xúc lên mạng xã hội và thu hút bình luận từ người lạ càng khiến vụ việc khó giải quyết.
“Nạn nhân phải đối mặt với sự soi xét gay gắt của công chúng và áp lực truyền thông, khiến việc hòa giải trở nên khó khăn hơn rất nhiều.” – Andy Chan Ying-kit
Ông Chan cho biết một số vụ việc trở nên phức tạp hơn khi nạn nhân tìm cách trả đũa và trở thành người bắt nạt, khiến giáo viên và nhân viên xã hội khó xác định lỗi. Học sinh đầu cấp trung học có tỷ lệ bị bắt nạt cao hơn vì phải xây dựng lại các mối quan hệ, dễ nảy sinh xung đột và hiểu lầm.
Lời khuyên cho phụ huynh và nhà trường
Theo ông Chan, phụ huynh ngày càng quan tâm sát sao tới con, và sự không hài lòng với cách nhà trường xử lý thường dẫn tới đối đầu. Ông khuyên cha mẹ nên ưu tiên cảm xúc của con thay vì vội vàng làm căng vụ việc, còn nhà trường nên phân công nhân sự riêng: người hỗ trợ cảm xúc học sinh, người trấn an và đồng hành với phụ huynh.
“Trước tiên hãy tập trung an ủi con, lắng nghe cảm xúc của con và quan tâm tới sức khỏe tinh thần của con.” – Andy Chan Ying-kit
Về phần mình, Cục Giáo dục khẳng định duy trì chính sách “không khoan nhượng” với bắt nạt học đường, đã ban hành hướng dẫn rõ ràng về nguyên tắc, quy trình và công tác theo dõi, đồng thời yêu cầu các trường xử lý nghiêm túc từng trường hợp.















