Đèn pha LED - bước tiến an toàn với rủi ro chói mắt cho tài xế khác
Các mẫu xe mới hiện nay được trang bị đèn pha LED sáng và trắng hơn nhiều so với bóng halogen truyền thống. Theo dữ liệu từ Viện Bảo hiểm An toàn Giao thông (IIHS) tại Mỹ, đèn pha LED cung cấp lượng ánh sáng gấp 3 đến 5 lần đèn halogen cũ, giúp giảm gần 20% các vụ tai nạn đơn phương vào ban đêm. Tuy nhiên, trong khi nâng cao an toàn cho người lái xe được trang bị đèn LED, các cơ quan đánh giá an toàn xe mới tại Australia như ANCAP lại chưa xem xét kỹ lưỡng về tác động của hiện tượng chói mắt gây ra bởi ánh sáng LED đối với tài xế xe ngược chiều.
Chuyên gia an toàn giao thông và điều tra tai nạn David Beck cho biết, ANCAP tập trung kiểm tra các yếu tố như hiệu suất va chạm, bảo vệ người đi bộ, tránh tai nạn và cảnh báo âm thanh của xe, nhưng bỏ quên ảnh hưởng của độ chói đèn pha LED đối với người tham gia giao thông khác. Dù chưa có dữ liệu cụ thể để kết luận về việc ánh sáng chói có liên quan đến tai nạn hay không, nhưng rất nhiều lái xe đã phản ánh về việc bị chói mắt khiến họ khó quan sát khi đi ngược chiều.
Các yếu tố ảnh hưởng và giải pháp kỹ thuật
Một số mẫu SUV, như Mitsubishi Outlander, được thiết kế với hệ thống đèn pha tách biệt nhằm đặt đèn cos sát mặt đường hơn, giúp hạn chế ánh sáng chiếu thẳng vào mắt người lái xe đối diện. Ngoài ra, các đèn pha hiện đại thường có thiết kế sáng hơn và mẫu sáng sửa đổi giúp chiếu sáng tốt hơn ở khu vực lề đường mà không làm tăng độ chói gây khó chịu.
Hệ thống tự động giảm độ sáng khi phát hiện xe ngược chiều cũng được đánh giá cao vì ngăn tài xế vô tình sử dụng đèn pha cao gây chói mắt người khác. Tuy nhiên, một số yếu tố khác như đường cong của đoạn đường, độ nghiêng mặt đường, và vị trí gắn đèn cao trên những mẫu SUV và xe bán tải vẫn có thể làm giảm hiệu quả của các hệ thống này và gây ảnh hưởng xấu đến người tham gia giao thông.
Quy chuẩn và thực trạng
Theo Tiêu chuẩn Thiết kế Xe Ô tô Australia (ADR), đèn pha phải đáp ứng yêu cầu về cường độ chiếu sáng và hạn chế gây chói mắt. Đèn cos không được vượt quá công suất 2.000 lumen mỗi đèn, những đèn pha phát sáng vượt ngưỡng này phải trang bị tính năng tự cân bằng đèn để được phép lưu hành.
Đèn sương mù được phép sử dụng nhưng phải hướng chiếu thấp nhằm tăng khả năng quan sát các vạch đường và tránh gây chói mắt. Các đèn chiếu sáng bổ sung mua ngoài thị trường cũng được pháp luật cho phép với điều kiện hoạt động đồng bộ cùng đèn pha cao của xe.
Thiết kế đèn LED và những tranh luận
Trong khi đèn chạy ban ngày (DRL) giúp cải thiện khả năng nhận diện xe trên đường, một số mẫu SUV mới xuất hiện dải đèn LED chạy ngang trước xe với độ sáng cao nhưng không tắt hoàn toàn khi bật đèn pha, khiến nhiều lái xe cảm thấy phiền toái. Theo nhà báo kỳ cựu về xe hơi Paul Gover, hệ thống đèn LED chất lượng cao như đèn ma trận (active matrix headlights) có thể bật tắt riêng biệt từng bóng LED để tránh gây chói mắt cho người đi ngược chiều. Ngược lại, những thiết kế LED kém chất lượng thường phát sáng với cường độ lớn và treo cao trên các mẫu xe bán tải, khiến ánh sáng lan rộng và gây chói khó chịu cho các tài xế khác.
Đặc biệt, một số dòng xe Hyundai như Hyundai Kona có hệ thống đèn chạy liên tục dọc ngang mặt trước xe nhưng vẫn tuân thủ quy chuẩn về độ sáng và phạm vi lắp đặt. Một số hãng khác áp dụng kiểu thiết kế đèn tách biệt khi đèn DRL được đặt tại vị trí cao hơn vị trí đèn pha thật, đèn pha chính được đặt thấp hơn trong vị trí tương tự đèn sương mù để giảm thiểu chói mắt.
Tuy nhiên, Gover cho rằng vấn đề lớn hơn là chất lượng của hệ thống đèn LED và sự tuân thủ thiết kế chuẩn mực, đặc biệt là ở các thương hiệu xe có nguồn gốc Trung Quốc vẫn còn tồn tại nhiều hệ thống đèn hoạt động không hiệu quả và gây khó chịu cho người dùng đường.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Đèn pha LED giúp giảm gần 20% các vụ tai nạn xe đơn phương ban đêm theo dữ liệu Mỹ.
- ANCAP chưa đánh giá tác động độ chói của đèn LED đến lái xe ngược chiều ở Australia.
- Hệ thống tự động giảm độ sáng đèn pha góp phần hạn chế chói mắt cho tài xế khác.
- Thiết kế đèn pha và vị trí gắn đèn trên xe ảnh hưởng lớn đến mức độ chói mắt cho người đối diện.
- Chất lượng và thiết kế hệ thống đèn LED của các hãng xe, đặc biệt là thương hiệu Trung Quốc, còn nhiều hạn chế.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.














