Trò chơi của dối trá và nghi ngờ
"The Traitors" là trò chơi xây dựng trên sự lừa dối. Các thí sinh sống chung trong một lâu đài ở Scotland; những người được bí mật chọn làm "kẻ phản bội" phải lần lượt "sát hại" người chơi khác mà không bị phát hiện, còn những người "trung thành" tìm cách loại bỏ họ.
Không chỉ kẻ phản bội nói dối. Nhiều người trung thành cũng nói dối để đánh lạc hướng, xây dựng liên minh hoặc định hình cách người khác nhìn mình. Vì vậy, bất kỳ ai cũng có thể bị dồn ép tại bàn tròn mỗi tối.
Vì sao ngoài đời ta dễ tin nhau?
Theo Thuyết Mặc định Sự thật (Truth Default Theory) của chuyên gia truyền thông Timothy Levine, con người thường mặc định rằng những gì mình nghe là thật. Điều này hợp lý: mỗi ngày ta tiếp nhận vô số thông tin, phần lớn là đúng, và nghi ngờ mọi thứ sẽ khiến ta kiệt sức, thậm chí nguy hiểm, đồng thời làm tổn hại các mối quan hệ.
Nếu đang băng qua đường và có người hét "Dừng lại!", phản xạ đúng là dừng lại, chứ không phải băn khoăn liệu họ có nói dối. Đó cũng là lý do một lời nói dối nhỏ để giữ hòa khí hiếm khi bị chất vấn. Nhưng ở "The Traitors", không ai có được sự dễ dãi ấy: một nụ cười ranh mãnh hay một cái quay đầu sai thời điểm cũng đủ khiến bạn bị đưa vào tầm ngắm.
Nghi ngờ mọi thứ chúng ta trải qua sẽ khiến ta kiệt sức, có thể nguy hiểm, và rất có hại cho các mối quan hệ xã hội.
Ba chiến lược tự vệ theo tâm lý học
Theo bà Warmelink, khi bị buộc tội, người chơi có thể cân nhắc ba chiến lược. Bài học đắt giá nhất là đừng vội chối bỏ điều mà người khác có thể chứng minh, và hãy cảnh giác với kỹ thuật "sử dụng bằng chứng có chiến lược", khi người chất vấn giấu bớt bằng chứng để dụ đối phương nói dối rồi mới đưa ra.
Ba chiến lược được đề xuất:
Cân nhắc bằng chứng: người buộc tội biết gì và có thể chứng minh điều gì.
Đừng cố quá: nghiên cứu cho thấy nhiều người nói dối nhìn thẳng vào mắt người khác quá nhiều để tỏ ra thật thà, và chính điều đó tố cáo họ.
Nói thật: đôi khi che giấu còn tệ hơn chính lỗi lầm.
Làm quá nhiều cũng có hại chẳng kém làm quá ít.
Khi sự thật trở thành lối thoát
Ở mùa 3 của "The Traitors", khi Lisa Coupland bị dồn ép vì những lời nói dối của mình, bà quyết định thú nhận thân phận thật là một linh mục Anh giáo. Kết quả bất ngờ: mọi người tin bà, và những người trung thành khác thôi nghi ngờ bà là kẻ phản bội.
Dù sự thật ấy có lẽ cũng góp phần khiến bà bị "sát hại" bốn tập sau đó, câu chuyện cho thấy sức mạnh của sự thẳng thắn. Trong trò chơi cũng như trong đời, người trung thực thường không cần diễn để được tin.
Đôi khi tốt hơn là cứ thẳng thắn thừa nhận mình đã nói dối. Sự che đậy có thể còn tệ hơn cả lỗi lầm.













