Thông điệp thẳng thắn từ Brussels
Trước các nghị sĩ châu Âu, ông Zelensky nhấn mạnh đàm phán vẫn là ưu tiên của Kyiv, nhưng Điện Kremlin hiện không tìm kiếm đối thoại dưới bất kỳ hình thức nào. Theo ông, Moskva chỉ đưa ra những lời lẽ mập mờ để kéo dài thời gian, trong khi tham vọng lãnh thổ của Nga không dừng lại ở vùng Donbas.
Tất cả những điều này trông như một trò nhại, chứ không phải mong muốn thực sự chấm dứt chiến tranh.
Bên lề hội nghị thượng đỉnh EU, ông cho biết Kyiv từng ủng hộ lệnh ngừng bắn năng lượng và đã dừng tấn công trong ba ngày, nhưng mọi thứ phụ thuộc vào Nga, và Moskva không muốn điều đó. Ông cũng khẳng định chỉ nghe thấy sự ủng hộ từ các đồng minh châu Âu, bác bỏ thông tin cho rằng giới ngoại giao lo ngại trước phản ứng mạnh mẽ của ông với thỏa thuận diesel Mỹ – Nga.
Rạn nứt ngày càng sâu giữa Kyiv và Washington
Ông Trump trước đó chỉ trích việc Ukraine nối lại tấn công các nhà máy lọc dầu Nga, cho rằng điều này sẽ giữ giá năng lượng thế giới ở mức cao, và thẳng thừng nói mình “không phải người hâm mộ lớn” của ông Zelensky. Theo The Independent, nhà lãnh đạo Mỹ đang chịu sức ép kéo giá diesel xuống trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, trong bối cảnh cuộc chiến với Iran kém được lòng dân.
Đó là một sự ô nhục.
Khi được hỏi liệu ông Trump có đang biến ông thành “vật tế thần” cho các vấn đề trong nước Mỹ hay không, ông Zelensky im lặng, cúi nhìn xuống rồi chỉ nói đó chính là câu trả lời của mình.
Ông cũng dự đoán Washington sẽ sớm công bố thêm một thỏa thuận mua khí đốt Nga. Trong khi đó, báo Financial Times đưa tin chính quyền Mỹ đang cân nhắc nới lỏng trừng phạt đối với “hạm đội bóng tối” chở dầu của Nga và Iran.
Starlink, Patriot và tài sản bị đóng băng
Ngoài căng thẳng ngoại giao, Kyiv đang đối mặt với nhiều thách thức thực tế:
- Dịch vụ vệ tinh Starlink bị gián đoạn từ thứ Tư và chưa được khôi phục hoàn toàn, trong khi Ukraine dùng nó để đánh chặn các máy bay không người lái Shahed tấn công hạ tầng dân sự
- Theo ông Zelensky, Mỹ không ưu tiên Ukraine trong việc giao tên lửa đánh chặn Patriot, dù châu Âu có đủ dự trữ để giúp Kyiv vượt qua mùa đông
- Trước thông tin Mỹ đề xuất chuyển một phần tài sản Nga bị đóng băng sang cơ chế do Washington giám sát, ông Zelensky cảnh báo Ukraine không thể chấp nhận rủi ro tài sản bị trả lại cho Moskva
Ông Zelensky gọi việc mất kết nối Starlink là một “bất ngờ khó chịu”, nhấn mạnh sự gián đoạn này đặt tính mạng thường dân vào vòng nguy hiểm. Ở Biển Đen, Romania tiếp tục tìm kiếm bảy thủy thủ mất tích từ tàu chở hóa chất Wine Trader bị drone tấn công gần vùng biển nước này, cho thấy rủi ro ngày càng lớn đối với vận tải thương mại sát sườn phía đông NATO.
Châu Âu giữa đồng lòng và chia rẽ
Tại Brussels, Thủ tướng Hungary Peter Magyar cho biết ông và ông Zelensky nhất trí đặt quan hệ chính trị, kinh tế hai nước trên nền tảng mới, đồng thời bày tỏ tình đoàn kết trước cuộc xâm lược của Nga. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cảnh báo việc từ bỏ Kyiv sẽ tác động to lớn đến toàn bộ trật tự chính trị của lục địa. Nhưng không phải tiếng nói nào cũng đồng điệu: đồng lãnh đạo đảng AfD Alice Weidel nói với tạp chí The Economist rằng Đức nên chấm dứt hỗ trợ một cuộc chiến mà bà cho là “đã thua”.
Ukraine quá nhỏ. Ukraine không thể thắng Nga.
Những tiếng nói trái chiều ấy phản ánh cuộc giằng co trong lòng châu Âu: giữa nghĩa vụ bảo vệ trật tự an ninh của lục địa và áp lực kinh tế, chính trị trong nước. Với Ukraine, châu Âu giờ đây không chỉ là chỗ dựa, mà có thể là trụ cột quyết định vận mệnh cuộc chiến.
