Lầu Năm Góc ngăn không cho công bố báo cáo chương trình F-35
Lần đầu tiên sau hơn hai thập kỷ, Lầu Năm Góc đã ngăn chặn việc công bố rộng rãi báo cáo kiểm toán hàng năm về chương trình tiêm kích đa năng F-35 do quốc hội Mỹ yêu cầu. Đây là báo cáo do Cơ quan Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) thực hiện, vốn đã trở thành nguồn thông tin quan trọng giúp công chúng và các nhà lập pháp theo dõi tiến độ và chi phí của dự án quốc phòng lớn nhất trong lịch sử Mỹ.
Theo GAO, các quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ xác định báo cáo năm nay, được hoàn thành vào ngày 25/6, chứa "Thông tin Kiểm soát Bất Phân Loại" (Controlled Unclassified Information - CUI), do đó toàn bộ nội dung báo cáo không được phép công khai. Tiêu đề duy nhất được công bố là “F-35 Joint Strike Fighter: Cập nhật về sản xuất và nỗ lực hiện đại hóa”.
Tầm quan trọng của báo cáo và ảnh hưởng khi bị hạn chế
Báo cáo hàng năm của GAO về chương trình F-35 từ năm 2005 đến nay luôn cung cấp những phân tích sâu sắc về tiến độ, độ tin cậy và chi phí của một trong những nền tảng vũ khí hiện đại và tốn kém nhất thế giới. Jon Ludwigson, giám đốc văn phòng hợp đồng và mua sắm an ninh quốc gia của GAO, người giám sát báo cáo này, cho biết đây là lần đầu tiên báo cáo bị xác định chứa CUI và không được công khai.
Mặc dù bị hạn chế công khai, báo cáo vẫn được chuyển đến các ủy ban quốc phòng của quốc hội, tiếp tục cập nhật tiến trình hiện đại hóa F-35. Tuy nhiên, việc này đã dấy lên những lo ngại về tính minh bạch của Lầu Năm Góc đối với một chương trình ngân sách khổng lồ lên đến khoảng 1,6 nghìn tỷ USD.
Chương trình tiêm kích F-35 và những tranh cãi kéo dài
F-35 do Lockheed Martin sản xuất là nền tảng vũ khí đắt đỏ nhất lịch sử Hoa Kỳ nhưng liên tục vấp phải chỉ trích về chi phí vượt mức, chậm trễ trong giao hàng động cơ và máy bay, trì hoãn nâng cấp phần mềm cũng như các bộ phận nhanh hỏng hơn dự kiến. Báo cáo năm ngoái của GAO từng ghi nhận chương trình này "tiếp tục hứa hẹn nhiều nhưng thực hiện không được như mong đợi".
Lần này, Lầu Năm Góc và văn phòng dự án F-35 không phản hồi các yêu cầu bình luận. Phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell trước đó từng khẳng định Bộ Quốc phòng Mỹ dưới thời ông Pete Hegseth là "đơn vị minh bạch nhất trong lịch sử".
Bối cảnh và hệ lụy việc hạn chế thông tin
Báo cáo của GAO thường là nguồn thông tin chi tiết duy nhất giúp công chúng và các nhà hoạch định chính sách có cái nhìn toàn diện về những vướng mắc trong các đợt nâng cấp phần mềm, phần cứng và động cơ của F-35. Ngoài Mỹ, nhiều nước mua loại máy bay này như Anh, Israel, Nhật và Ba Lan cũng dựa vào các báo cáo này để theo dõi và đánh giá hiệu quả chi tiêu quốc phòng.
Việc gắn nhãn CUI cho báo cáo đã gây tranh cãi nhiều năm vì phạm vi áp dụng rộng và tính mơ hồ, cho phép Bộ Quốc phòng dễ dàng che giấu thông tin khỏi công chúng, ngay cả khi dữ liệu không được phân loại mật. Trước đó, Lầu Năm Góc cũng từng hạn chế công khai các báo cáo kiểm toán về hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân trong nhiệm kỳ của Tổng thống Joe Biden.
Ví dụ điển hình năm 2023, Bộ Quốc phòng Mỹ đã ngăn không cho xuất bản báo cáo chỉ trích độ tin cậy của kế hoạch xây dựng tàu ngầm lớp Columbia mang tên lửa hạt nhân.
Như vậy, sự hạn chế báo cáo F-35 năm nay phản ánh xu hướng gia tăng kiểm soát thông tin nhạy cảm của Bộ Quốc phòng Mỹ trong bối cảnh mất lòng tin ngày một tăng từ công chúng và cả các nhà lập pháp.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Lầu Năm Góc lần đầu tiên chặn báo cáo F-35 sau hơn 20 năm, đánh dấu sự thay đổi trong chính sách minh bạch.
- Chương trình tiêm kích F-35 có chi phí lên đến 1,6 nghìn tỷ USD và đối mặt nhiều chỉ trích về chậm trễ và chi phí vượt mức.
- Báo cáo GAO là nguồn thông tin quan trọng giúp các nhà lập pháp và quốc gia sử dụng F-35 theo dõi tiến trình và vấn đề của dự án.
- Việc sử dụng nhãn CUI bị xem là công cụ để Bộ Quốc phòng Mỹ hạn chế thông tin công khai dù không thuộc diện mật.
- Sự kiểm soát thông tin ngày càng tăng gây lo ngại về tính minh bạch và trách nhiệm trong các dự án quốc phòng lớn.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.












