Cựu Bộ trưởng Tài chính Anh George Osborne cảnh báo Kemi Badenoch về sự phản kháng cắt giảm phúc lợi từ chính nội bộ Đảng Bảo thủ

Trò chuyện cùng cựu đối thủ chính trị Ed Balls trên chương trình podcast 'Political Currency', cựu Bộ trưởng Tài chính George Osborne đã chia sẻ góc nhìn hậu trường hiếm hoi về những cuộc đối đầu nội bộ gay gắt thời kỳ ông giữ chức Bộ trưởng Tài chính Anh (2010–2016). Ông khẳng định những trận chiến khó khăn nhất của ông khi tìm cách ghìm cương ngân sách chi tiêu công không phải với Công đảng đối lập, mà là với các đồng minh cánh hữu trong chính nội bộ Đảng Bảo thủ.

Ông Osborne chỉ đích danh cựu Thị trưởng London Boris Johnson là người phản đối kịch liệt nhất đối với chính sách áp trần phúc lợi gia đình (benefits cap). Tiếp đó, ông nhắc lại việc cựu lãnh đạo đảng Iain Duncan Smith đã từ chức khỏi nội các vì bất đồng xung quanh việc cắt giảm trợ cấp ốm đau, và cựu Bộ trưởng Tài chính huyền thoại thời Margaret Thatcher là Lord Nigel Lawson từng ra sức ngăn cản ông thu hẹp các khoản tín dụng thuế (tax credits).

Điểm chung đáng chú ý là tất cả những nhân vật này sau đó đều trở thành những gương mặt lãnh đạo phong trào Brexit đối đầu với chiến dịch ủng hộ ở lại EU của ông năm 2016.

Lời cảnh báo của ông Osborne được đưa ra đúng vào thời điểm bà Kemi Badenoch – ứng cử viên hàng đầu cho chiếc ghế lãnh đạo Đảng Bảo thủ – xây dựng toàn bộ cương lĩnh tranh cử dựa trên cam kết tăng ngân sách quốc phòng, hạ nợ công và giảm thuế bằng việc cắt giảm quyết liệt ngân sách phúc lợi xã hội 36 tỷ bảng Anh mỗi năm.

Các biện pháp cụ thể trong kế hoạch của bà Badenoch bao gồm: khôi phục giới hạn trợ cấp cho gia đình có hai con nhằm tiết kiệm 3,1 tỷ bảng; cắt giảm 4,5 tỷ bảng trợ cấp nhà ở; chấm dứt trợ cấp cho công dân không có quốc tịch Anh để tiết kiệm 9,5 tỷ bảng; cải tổ toàn diện hệ thống trợ cấp ốm đau và người tàn tật để tiết kiệm tới 13 tỷ bảng; áp dụng mức trợ cấp sinh hoạt tối thiểu đối với người thất nghiệp dài hạn chưa đóng đủ bảo hiểm quốc gia (tiết kiệm 0,5 tỷ bảng) và chấm dứt miễn thuế VAT đối với phương tiện di chuyển của người khuyết tật (Motability) để thu về 1 tỷ bảng.

Dù đánh giá danh mục đề xuất của bà Badenoch là khá hợp lý và đi đúng hướng, ông Osborne chỉ ra một nghịch lý lịch sử: chi phí phúc lợi xã hội của Anh đã bùng nổ mạnh mẽ nhất dưới thời các thủ tướng thuộc Đảng Bảo thủ như Boris Johnson và sau đó là Rishi Sunak. Dù đại dịch Covid-19 đóng vai trò tác động, sự gia tăng đột biến của nhóm thanh niên phụ thuộc vào trợ cấp thất nghiệp và tàn tật diễn ra xuyên suốt thập kỷ cầm quyền của Đảng Bảo thủ.

Cựu Bộ trưởng Tài chính nhấn mạnh cải tổ phúc lợi là bài toán chính trị hóc búa bậc nhất. Ông khẳng định trước khi có thể thuyết phục được cử tri hay đánh bại Công đảng, bà Badenoch bắt buộc phải tập hợp được sự đồng thuận trong chính nội bộ Đảng Bảo thủ và vượt qua sự phản kháng từ các tờ báo cánh hữu – những thế lực từng nhiều lần quay lưng với các chính sách thắt chặt chi tiêu trước đây.