Khi ngọn lửa cuối cùng được dập tắt vào rạng sáng thứ Tư (28/10), làng Guryong ở quận Gangnam, phía nam Seoul, lại trở thành tâm điểm chú ý. Đám cháy bắt đầu từ chiều thứ Ba và kéo dài gần 13 giờ, thiêu rụi một cụm nhà tạm, khiến 107 người thuộc 77 hộ gia đình bị ảnh hưởng. Một phụ nữ bị thương nhẹ ở chân, không có thương vong nghiêm trọng nào được ghi nhận.
Chính quyền quận Gangnam đã bố trí chỗ ở tạm cho người dân tại hai trường trung học Gaepo và Guryong cùng một số cơ sở lưu trú gần đó. Cảnh sát và lực lượng cứu hỏa đang điều tra nguyên nhân vụ cháy.
Khu nhà tạm sinh ra từ cơn sốt phát triển Gangnam
Làng Guryong hình thành trong những năm 1970 và 1980, khi những người bị giải tỏa bởi làn sóng đô thị hóa ở Gangnam dựng nhà tạm trên vùng đất phía nam thành phố. Ngày nay, khu định cư rộng khoảng 267.000 mét vuông, chia thành tám khu, được xem là xóm nhà tạm cuối cùng còn tồn tại ở Seoul. Những mái nhà thấp lè tè của nó nằm giữa một quận nổi tiếng với các khu chung cư đắt đỏ và trung tâm thương mại sầm uất.
Phần lớn cư dân không sở hữu mảnh đất dưới chân mình, và đây chính là mấu chốt của mọi tranh chấp quanh dự án tái phát triển. Theo SH, công ty phát triển nhà ở công của Seoul phụ trách dự án, phần lớn đất thuộc về các chủ tư nhân không sinh sống trong làng, một số lô là đất công. Một quan chức SH cho biết chưa tới 1% cư dân sở hữu phần đất họ ở trước khi SH tiến hành thu mua.
Vì sao lửa cứ quay lại Guryong
Theo cơ quan cứu hỏa, bóng tối, gió mạnh và tình trạng thiếu nước chữa cháy đã làm công tác dập lửa lần này thêm khó khăn. Nhà cửa san sát nhau, lối đi chật hẹp khiến xe cứu hỏa khó tiếp cận và ngọn lửa dễ dàng lan từ nhà này sang nhà khác.
Nhiều ngôi nhà được dựng bằng ván ép, bạt vinyl và vật liệu cách nhiệt, những thứ bắt lửa rất nhanh. Hệ thống dây điện cũ kỹ là một mối nguy khác. Vụ cháy hôm thứ Ba diễn ra sau hai vụ cháy lớn khác vào tháng 1 năm nay và tháng 9 năm ngoái, cho thấy rủi ro ở đây không còn là chuyện hiếm hoi.
Khu dân cư mới 3.739 căn hộ
Theo kế hoạch, khu đất sẽ được thay thế bằng một tổ hợp nhà ở gồm 3.739 căn: 1.691 căn cho thuê jeonse dài hạn, 1.107 căn nhà cho thuê công dành cho cư dân cũ của làng và 941 căn để bán. Jeonse là hình thức thuê nhà đặc trưng của Hàn Quốc, trong đó người thuê đặt một khoản tiền cọc lớn, được hoàn lại khi hết hợp đồng, thay vì trả tiền thuê hằng tháng.
SH đã hoàn tất việc mua lại đất vào năm ngoái và đặt mục tiêu khởi công trong nửa đầu năm 2027, với điều kiện các hộ còn lại đã di dời.
Thuê hay sở hữu: nút thắt của 140 hộ còn lại
Theo SH, phần lớn trong số 1.107 hộ ban đầu đã chuyển đi. Chính quyền thành phố Seoul cho biết đã cung cấp nhà cho thuê công cho các hộ di dời, với mức tiền thuê được giảm từ 60% đến 100% tùy theo thu nhập.
Hiện còn 140 hộ chưa di dời, nhiều hộ trong số đó đòi quyền được mua và sở hữu căn hộ trong khu dân cư mới.
Khác biệt nằm ở chỗ: được thuê một nơi ở hay được quyền mua một căn nhà. Với nhiều cư dân đã sống ở đây hàng chục năm, việc chỉ được trở lại với tư cách người thuê có thể bị coi là chưa tương xứng với những gì họ đã gắn bó. Ở chiều ngược lại, phía thành phố lập luận rằng phần lớn cư dân không có quyền sử dụng đất hợp pháp và mức hỗ trợ tiền thuê đã rất ưu đãi. Cũng cần lưu ý rằng lời giải thích của SH chỉ phản ánh một yêu cầu còn tồn đọng, chưa cho biết vì sao từng hộ còn ở lại.
Bước tiếp theo
Trước mắt, nỗi lo lớn nhất của những người vừa mất nhà là chỗ ở. Về lâu dài, quá trình di dời đang được tiến hành song song với công tác chuẩn bị xây dựng.
Chúng tôi đặt mục tiêu khởi công sớm nhất trong nửa đầu năm 2027, sau khi các hộ còn lại đã di dời.
SH cũng đang theo đuổi các thủ tục pháp lý để giành quyền chiếm hữu tài sản, đồng thời tiếp tục thuyết phục cư dân đồng ý chuyển đi. Đại diện công ty nói rằng nếu thắng kiện, việc cưỡng chế thi hành án có thể được cân nhắc như biện pháp cuối cùng để kịp khởi công vào năm 2027.
Vụ cháy vì thế đặt ra một câu hỏi khó cho cả hai phía: giữ nguyên hiện trạng đồng nghĩa với việc người dân tiếp tục sống trong nguy cơ hỏa hoạn, còn đẩy nhanh giải tỏa bằng cưỡng chế lại có thể làm sâu thêm sự bất bình của những gia đình đã gắn bó với mảnh đất này suốt nhiều thập kỷ.
















