Khôi phục cửa sổ bị bỏ quên ở Solz

Trải qua nhiều thập kỷ bị bịt kín, một cửa sổ tại biệt thự của gia tộc von Verschuer ở Solz cuối cùng đã được mở lại. Wolf-Dietrich von Verschuer, sinh năm 1948, người cháu trong gia đình này, đã khởi xướng việc khôi phục cửa sổ dựa trên những bức ảnh cũ và sự giúp đỡ từ các thợ xây. Đây chính là một biểu tượng đầy ám ảnh về sự trở lại ánh sáng của một quá khứ từng bị che khuất, khi người bác họ Otmar von Verschuer đã từng bịt cửa để làm chỗ cho thư viện riêng.

Wolf-Dietrich coi đây là hành động giải phóng bản thân khỏi gánh nặng lịch sử, khi khung cửa cuối cùng hé lộ sự thật bị che giấu về vai trò của Otmar trong chính sách chủng tộc và các nghiên cứu y học trong thời kỳ quốc xã.

Otmar von Verschuer và mối liên hệ với Josef Mengele

Otmar von Verschuer, nhà di truyền học và chuyên gia về vệ sinh chủng tộc, đã từng đứng đầu Viện Di truyền học và Vệ sinh chủng tộc tại Frankfurt từ năm 1935. Một trong những trợ lý của ông là Josef Mengele, bác sĩ trại Auschwitz nổi tiếng, người đã gửi cho Otmar các mẫu vật phục vụ nghiên cứu về nhân chủng học và eugenics.

Trong khi Mengele được biết đến rộng rãi vì tội ác tại trại tập trung, Otmar hoạt động âm thầm nhưng thậm chí còn hưởng lợi lớn từ các hoạt động tàn bạo tại Auschwitz. Gia đình vốn giữ im lặng về quá khứ này, chỉ có Wolf-Dietrich là người kiên trì tìm hiểu và công khai đối diện với lịch sử đó.

Cuộc hành trình đối mặt với quá khứ gia đình và khoa học

Wolf-Dietrich von Verschuer, với vai trò là giáo viên và nhà hoạt động xã hội, khác biệt rõ rệt với thế hệ trước về quan điểm và cách tiếp cận với lịch sử gia đình. Khi đọc báo và biết về Viện Lịch sử Y học ở Frankfurt, nơi lưu giữ bộ sưu tập các hình ảnh và slide do Otmar sử dụng trong giảng dạy, ông đã đến thăm viện để trực tiếp tiếp cận với những tài liệu này.

Bộ sưu tập bao gồm khoảng 2000 diapositives với các ghi chú phân loại theo các nhóm chủng tộc như "Zigeuner" (Dân du cư), "Bastarde" (Đám tạp chủng), và nhiều danh xưng khác mang đầy tính phân biệt chủng tộc và phi nhân tính. Những hình ảnh này minh chứng cho một giai đoạn đen tối trong lịch sử y học và xã hội Đức.

Những kí ức và sự im lặng trong gia đình

Wolf-Dietrich nhớ lại mình từng nghe nhiều câu hỏi về mối quan hệ giữa ông và Otmar, vì ông là cháu họ chứ không phải con ruột. Mối quan hệ gia đình giữa hai người rất ít trao đổi và gần như không có sự gắn bó.

Advertisement300 × 250

Otmar được mô tả là người có uy tín, trầm tĩnh, nhưng gần như không mở lòng với ông cháu họ trẻ tuổi.

Bản thân Wolf-Dietrich cũng không quen với các danh hiệu quý tộc và cho rằng đó không phải là cuộc sống của mình. Ông theo đuổi sự nghiệp giáo dục, nghệ thuật và hoạt động chính trị với quan điểm tiến bộ hơn hẳn so với phần lớn gia đình.

Ánh mắt từ Auschwitz và những di chứng chưa được giải mã

Cách đây vài thập kỷ, Wolf-Dietrich đối mặt với hình ảnh ông chú ông trong một triển lãm về thời kỳ Quốc xã tại Frankfurt. Ông không thể quên ánh mắt những người được chụp trong các slide, mà ông nhận ra là các nạn nhân tại Auschwitz. Điều này để lại ấn tượng sâu sắc và nỗi ám ảnh kéo dài trong ông.

Một sự việc nghi vấn cũng được ông chia sẻ: vào tháng 2 năm 1945, hàng loạt xe tải chở tài liệu đến biệt thự von Verschuer, sau đó những tài liệu này bị đốt cháy trong suốt ba ngày, theo lời kể của hàng xóm. Wolf-Dietrich nghi ngờ đây là hành động che giấu những bằng chứng về tội ác chiến tranh nhưng chưa có xác nhận chính thức từ tài liệu.

Di sản và tương lai của Viện lịch sử y học

Giữa bối cảnh Viện Lịch sử Y học của Đại học Goethe được xem xét khả năng đóng cửa hoặc chuyển đến địa điểm khác, Wolf-Dietrich nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ nguyên viện tại Frankfurt. Ông cho rằng đây là một phần lịch sử cần được bảo tồn và nghiên cứu sâu sắc, nhất là trong thời điểm xã hội đặt ra nhiều câu hỏi về đạo đức trong y học hiện đại, như nghiên cứu gene, quyền phá thai hay trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực y tế.

Cuộc tranh luận này cũng được hỗ trợ bởi các chuyên gia y tế và các tổ chức như Hội đồng Y tế nhà nước Hessen và nhận được sự ủng hộ từ đa số các thành viên trong hội đồng trường đại học.

Ánh sáng từ quá khứ và trách nhiệm với tương lai

Otmar von Verschuer chỉ bị đánh giá là "người theo đường lối" và phải chịu một khoản tiền phạt trong quá trình phi phát xít hóa. Năm 1951, ông trở lại giảng dạy tại đại học Münster với chức danh giáo sư. Điều này khiến Wolf-Dietrich cảm thấy khó chấp nhận vì ông cho rằng sự hoá giải và phục hồi này không phản ánh đầy đủ sự liên quan của Otmar đến tội ác chiến tranh.

Khi bước xuống kho lưu trữ và nhìn chằm chằm vào các slide chứa hình ảnh những người bị giết hại ở Auschwitz, Wolf-Dietrich thừa nhận cảm giác đau đớn và vượt qua khó khăn để đối diện với sự thật. Ông nhấn mạnh đây không phải là câu chuyện của phim kinh dị mà là hiện thực tàn khốc đã diễn ra trong suốt 12 năm lịch sử Đức quốc xã.

Trở về Solz, ông suy tư về ngôi nhà với cửa sổ vừa được mở lại, khu vườn nơi những tài liệu được đốt cháy, và một quá khứ gia đình đầy rẫy bí ẩn chưa được giải mã hết.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Wolf-Dietrich von Verschuer đã khôi phục cửa sổ bị bịt kín hàng thập kỷ tại biệt thự gia đình ở Solz, thời điểm hé mở quá khứ đen tối của gia tộc.
  • Otmar von Verschuer, nhà di truyền học thời Quốc xã, từng làm việc với Josef Mengele và hưởng lợi từ các tội ác tại Auschwitz.
  • Khoảng 2000 slide phân loại chủng tộc chứa tài liệu nghiên cứu phân biệt chủng tộc được bảo quản tại Viện Lịch sử Y học Frankfurt.
  • Viện Lịch sử Y học Goethe University đang đối mặt nguy cơ đóng cửa, nhưng có sự ủng hộ giữ viện tại Frankfurt do ý nghĩa lịch sử và đạo đức của nó.
  • Wolf-Dietrich đại diện thế hệ mới, đối diện với quá khứ gia đình đầy áp lực và nhấn mạnh sự cần thiết của đối thoại công khai và trách nhiệm với lịch sử.

Đăng ký bản tin QMVN