Nạn nhân khủng bố do Iran tài trợ hội tụ tại Washington

Trong tuần này, hơn 100 nạn nhân và gia đình trực tiếp bị ảnh hưởng bởi các vụ khủng bố do Iran tài trợ đã có mặt tại Washington nhằm kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu chính quyền Tehran thực hiện bồi thường thiệt hại trong mọi thỏa thuận hòa bình tiềm năng. Lực lượng này bao gồm những người đã thắng kiện Cộng hòa Hồi giáo Iran tại tòa án liên bang Hoa Kỳ với các phán quyết bồi thường lên tới hàng chục tỷ USD do Iran liên quan tới vai trò tổ chức, tài trợ hoặc hỗ trợ các cuộc tấn công khủng bố lớn trên khắp thế giới.

Trong thư gửi ông Trump, nhóm American Victims of State-Sponsored Terrorism United nhấn mạnh các nạn nhân Mỹ chưa từng được đưa vào khuôn khổ đàm phán công khai hoặc báo cáo. Họ khẳng định không đồng ý bất kỳ thỏa thuận nào cho phép trả tự do, chuyển nhượng, giải ngân tài sản bị đóng băng của Iran hay dỡ bỏ các lệnh trừng phạt trước khi các phán quyết bồi thường về khủng bố dành cho nạn nhân Mỹ được giải quyết hoàn toàn.

Sự kiện và bối cảnh phán quyết bồi thường khổng lồ

Buổi gặp gỡ kéo dài hai ngày do Angela Mistrulli tổ chức, đại diện cho hơn 20.000 nạn nhân chịu ảnh hưởng bởi khủng bố do Iran hậu thuẫn. Bà dự kiến sẽ chuyển bức thư trực tiếp tới Tổng thống Trump trong cuộc gặp tại Nhà Trắng vào thứ Ba tới.

Advertisement300 × 250

Bố bà, Joseph Mistrulli, đã thiệt mạng trong vụ tấn công ngày 11/9 tại Trung tâm Thương mại Thế giới.

Giới pháp lý Mỹ đã đánh giá Iran chịu trách nhiệm bồi thường những thiệt hại nghiêm trọng do các vụ khủng bố gây ra, tính từ hàng loạt sự kiện từ đầu những năm 1990, bao gồm vụ đánh bom căn cứ Thủy quân Lục chiến Mỹ tại Beirut năm 1983 khiến 241 binh sĩ thiệt mạng, nhiều vụ đánh bom liều chết tại Israel, và thậm chí cả vụ 11/9/2001.

Tính đến nay, Iran bị yêu cầu phải trả tổng giá trị phán quyết lên tới 156 tỷ USD, con số lớn nhất trong số các quốc gia bị chỉ định tài trợ khủng bố do Quốc hội Mỹ quy định. Một trong những phán quyết gần đây gồm vụ tòa án ở Washington trao 573 triệu USD bồi thường cho gia đình binh sĩ Mỹ thiệt mạng và bị thương trong các cuộc xung đột do phiến quân Iran hỗ trợ tại Iraq từ 2003 đến 2015. Hiện một vụ kiện tập trung vào vai trò của Iran trong các vụ tấn công do Hamas tiến hành tại Israel vào ngày 7/10/2023, khi Hamas là một trong những nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn.

Khó khăn trong thu hồi khoản bồi thường và các giải pháp hỗ trợ

Dù đã thắng kiện với các phán quyết lớn, nạn nhân thường gặp khó khăn trong việc thu hồi các khoản tiền do chính phủ tài trợ khủng bố hiếm khi tự nguyện trả. Để hỗ trợ phần nào, Quốc hội Mỹ thành lập Quỹ Nạn nhân Nhà nước Tài trợ Khủng bố Mỹ, sử dụng các khoản tiền phạt, tịch thu hoặc nguồn khác được chính phủ phê chuẩn nhằm bồi thường cho các nạn nhân đủ điều kiện.

Tính đến nay, quỹ này đã chi trả hơn 10 tỷ USD kể từ khi thành lập năm 2015, chỉ chiếm dưới 10% tổng mức phán quyết được tuyên. Luật sư Aryeh Portnoy, đại diện hàng ngàn nạn nhân và hiện theo đuổi vụ kiện liên quan đến ngày 7/10, nhận định việc thực thi các phán quyết còn mắc nhiều trở ngại về pháp lý, hạn chế nguồn lực và tranh chấp, khiến nhiều nạn nhân chỉ nhận được phần rất nhỏ so với tổng số tiền thụ hưởng.

Portnoy cho rằng chính phủ, Quốc hội và các cơ quan liên quan còn nhiều cơ hội để giúp đỡ nạn nhân, đảm bảo quyền lợi mà Quốc hội từng cam kết khi cho phép họ kiện các quốc gia tài trợ khủng bố. Theo ông, trong các vụ kiện về khủng bố do nhà nước hậu thuẫn, quốc gia bị cáo buộc hỗ trợ các nhóm khủng bố chiếm vị trí hàng đầu là Iran, nhà tài trợ lớn nhất của khủng bố trong bốn thập kỷ qua, đứng sau các tổ chức như Hezbollah, ISIS và Al Qaeda.

Hòa đàm với Iran tạm ngưng, căng thẳng quân sự gia tăng

Nhóm nạn nhân tập trung tại Washington vào thời điểm hòa đàm Mỹ-Iran trong khuôn khổ Bản ghi nhớ Thỏa thuận (MOU) kéo dài 60 ngày mà Tổng thống Trump và lãnh đạo Iran ký ngày 17/6 đang ở giữa giai đoạn. MOU do Phó Tổng thống JD Vance vận động, mở ra khả năng Iran nhận hàng trăm tỷ USD tài sản bị đóng băng và dỡ bỏ một phần trừng phạt nếu Tehran tuân thủ các điều kiện như mở luồng di chuyển tàu thuyền qua eo biển Hormuz và loại bỏ mối đe dọa hạt nhân.

Tuy nhiên, tiến trình đạt thỏa thuận dài hạn dường như bị đình trệ, căng thẳng quân sự tái bùng phát khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công trở lại nhằm vào Iran từ hơn một tuần trước. Tổng thống Trump từng nhấn mạnh: "Nếu không đạt được thỏa thuận trong 60 ngày, chúng tôi sẽ trở lại các cuộc không kích. Tôi không muốn làm điều đó, nhưng có thể phải làm, vì chúng ta không để họ có vũ khí hạt nhân".

Phía đại sứ quán Iran tại Washington chưa có phản hồi khi được liên hệ về vấn đề này.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Hơn 100 nạn nhân khủng bố do Iran tài trợ tập trung tại Washington kêu gọi bồi thường.
  • Iran phải trả tổng cộng 156 tỷ USD do các phán quyết khủng bố do Mỹ ban hành.
  • Việc thu hồi bồi thường khó khăn do chính phủ tài trợ khủng bố hiếm khi tự nguyện thanh toán.
  • Quỹ Nạn nhân Nhà nước Tài trợ Khủng bố Mỹ đã chi hơn 10 tỷ USD, chưa bằng 10% số tiền phán quyết.
  • Hòa đàm Mỹ-Iran đang đình trệ trong bối cảnh Mỹ tái tiến hành các cuộc tấn công quân sự.

Đăng ký bản tin QMVN