Thách thức lớn về môi trường và hạ tầng tại Niger Delta

Dr Godknows Igali, Chủ tịch Pan Niger Delta Forum (PANDEF), nhận định rằng môi trường là vấn đề nghiêm trọng nhất mà vùng Niger Delta phải đối mặt. Suốt gần 70 năm khai thác dầu mỏ và hơn 60 năm xuất khẩu dầu, hoạt động dầu khí diễn ra trong điều kiện quản lý yếu kém đã gây ô nhiễm nghiêm trọng vùng đất này. Hiện tượng đốt khí tự nhiên kéo dài gần nửa thế kỷ cùng nhiều hình thức ô nhiễm khác đã tác động tiêu cực tới hầu hết các cộng đồng ở Niger Delta.

Theo báo cáo của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), khu vực này được coi là vùng đất ô nhiễm nhất thế giới. Vì vậy, ông Igali nhấn mạnh sự cần thiết phải có chương trình phục hồi môi trường thường xuyên, liên tục và có kế hoạch bài bản để cải thiện tình trạng hiện tại, bảo đảm sự sống còn của người dân địa phương.

Bên cạnh môi trường, hạ tầng cũng là thử thách đặc biệt phức tạp. Địa hình Niger Delta đa phần là đồng bằng châu thổ cùng hệ thống sông ngòi dày đặc, khiến việc xây dựng đường sá, cầu cống rất tốn kém. Ví dụ, việc tạo mặt bằng xây dựng đường ở các bang như Bayelsa, Rivers hay Delta đòi hỏi san lấp cao đến 5-6 mét, làm tăng chi phí đáng kể so với những vùng khác của Nigeria. Dự án đường Đông-Tây dù được ưu tiên nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn do phải xây dựng nhiều cây cầu lớn với chi phí cao.

Đánh giá về Niger Delta Development Commission

NDDC được thành lập nhằm thúc đẩy phát triển ở các cộng đồng khai thác dầu khí, thay thế Ủy ban Phát triển Các Khu Vực Sản Xuất Khoáng Sản Dầu Khí trước đây. Trong những năm đầu, NDDC từng có bộ máy quản lý đầy đủ với hội đồng quản trị, hội đồng tư vấn tổng thống và ban quản lý. Tuy nhiên, trong một thời gian dài, NDDC hoạt động thiếu ổn định khi không có ban quản trị cũng như hội đồng tư vấn, khiến hoạt động bị chi phối bởi một cá nhân trực tiếp báo cáo với bộ trưởng chủ quản.

Gần đây, dưới chính phủ hiện tại, hội đồng quản trị và ban quản lý đã được thiết lập và phối hợp hiệu quả hơn. Tuy nhiên, PANDEF lưu ý hội đồng tư vấn tổng thống vẫn chưa được thành lập, trong khi đây là bộ phận quan trọng nhằm giám sát và tư vấn cho ban quản trị duy trì hoạt động đúng hướng.

Hợp tác giữa NDDC và chính quyền các bang còn hạn chế

Igali cho biết NDDC cần tăng cường phối hợp với chính quyền các bang để mở rộng hạ tầng, góp phần giảm các hoạt động tội phạm như cướp biển và trộm dầu. Một số hợp tác đáng chú ý đã xuất hiện như dự án xây dựng đường Nembe-Yenagoa ở Bayelsa và thỏa thuận xây dựng đường ven biển tại Delta.

Advertisement300 × 250

Hạ tầng phát triển sẽ giúp lực lượng an ninh dễ dàng tiếp cận hơn với những khu vực khó khăn, từ đó cải thiện tình hình an ninh.

Lo ngại về việc Niger Delta bị bỏ qua trong các dự án lớn

Ông Igali chỉ trích việc vùng Niger Delta bị loại khỏi danh sách các dự án trọng điểm do Chính phủ liên bang công bố hồi tháng 6 với tổng kinh phí gần 3,9 nghìn tỷ naira. Trong số 27 dự án đường bộ được công bố, chỉ có tuyến đường kết nối hai bang Cross River và Benue gần kề nhưng không đi qua các bang cốt lõi của Niger Delta.

Ông bày tỏ thắc mắc về việc tại sao các cảng lớn ở Niger Delta như Port Harcourt, Onne, Koko và Warri lại không được đưa vào kế hoạch nâng cấp cùng lúc với cảng Lagos và Apapa, dù nguồn tài chính cho các dự án này chủ yếu đến từ vùng Niger Delta. Điều này làm dấy lên câu hỏi về sự công bằng và sự đại diện của vùng trong các chính sách liên bang.

Không chỉ dừng lại ở việc phản ánh, PANDEF đã gửi thư kiến nghị đến các cơ quan đầu ngành nhưng chưa nhận được phản hồi. Họ yêu cầu bên cạnh việc hỗ trợ cảng Apapa và Lagos, chính phủ cần quan tâm đến cảng ở miền đông để phù hợp với nhu cầu kinh tế và thúc đẩy phát triển đồng đều.

Quan điểm về việc kiểm soát tài nguyên và đại diện chính trị

Đại diện PANDEF khẳng định nguyên tắc liên bang trong quản lý nguồn lực phải dựa trên sự chia sẻ công bằng, hỗ trợ phát triển địa phương dựa trên thành tựu lịch sử của từng vùng miền. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của trao đổi, đối thoại quốc gia để giải quyết các vấn đề phân bổ nguồn tài nguyên, tránh tình trạng áp đặt đơn phương như trong quá khứ.

Về vấn đề bổ nhiệm cán bộ, ông thừa nhận trong Hội đồng Bộ trưởng, các bang của Niger Delta đều có đại diện, nhưng ở các vị trí chuyên môn và hữu quan trong lĩnh vực dầu khí thì vẫn còn hạn chế. PANDEF hy vọng các đợt bổ nhiệm tương lai sẽ dành sự ưu tiên thỏa đáng hơn cho chuyên gia và nhân sự trong vùng.

Lời kêu gọi cho bầu cử 2027

PANDEF là tổ chức phi chính trị nên không ủng hộ ứng viên cụ thể nào, nhưng ông Igali kêu gọi người dân Niger Delta cẩn trọng trong việc lựa chọn ứng viên. Họ cần bầu chọn những người thực sự gắn bó, ủng hộ sự phát triển của vùng cùng tiếng nói mạnh mẽ tại Trung ương. Tại địa phương, người dân nên ưu tiên các nhà lãnh đạo biết làm việc hiệu quả thay vì chỉ hứa hẹn suông.

Việc lựa chọn đại biểu Quốc hội trung thực, dám bảo vệ lợi ích cho Niger Delta sẽ góp phần nâng cao vị thế và tạo thay đổi tích cực cho toàn vùng.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Ô nhiễm môi trường tại Niger Delta là vấn đề nghiêm trọng nhất sau nhiều thập kỷ khai thác dầu mỏ chưa được quản lý chặt chẽ.
  • Chi phí xây dựng hạ tầng tại Niger Delta rất cao do địa hình phức tạp, đặc biệt là việc san lấp mặt bằng và xây cầu.
  • NDDC cần hoàn thiện bộ máy quản trị với sự thành lập Hội đồng Tư vấn Tổng thống nhằm đảm bảo quản trị hiệu quả và minh bạch.
  • Vùng Niger Delta không được đưa vào danh sách các dự án đường bộ và cảng biển trọng điểm do Chính phủ liên bang công bố, gây bức xúc về sự công bằng.
  • PANDEF kêu gọi cử tri Niger Delta chọn đại diện tại địa phương và trung ương có cam kết thực sự với sự phát triển khu vực trong cuộc bầu cử 2027.

Đăng ký bản tin QMVN