Một đêm giữa bầy khủng long
Với giá từ 724 bảng, các gia đình giờ có thể nghỉ trong phòng mang thương hiệu Natural History Museum tại khách sạn Park Plaza London Riverbank, được trang trí để tôn vinh nhà sáng lập bảo tàng, Sir Richard Owen, cùng những chiếc giường tầng hình khủng long bạo chúa. Đây là sản phẩm mới nhất của một chương trình cấp phép từng cho ra dòng sơn Farrow & Ball lấy cảm hứng từ cuốn Werner’s Nomenclature of Colours, bộ áo liền quần và quần yếm in hình khủng long với hãng thời trang Lucy & Yak, cùng cuộc phiêu lưu thực tế ảo Age of Dinosaurs hợp tác với Sandbox VR.
“Chương trình cấp phép của chúng tôi tiếp tục tăng trưởng đều đặn khoảng 15% mỗi năm.” — Louisa Skevington
Bà Skevington, quản lý mảng cấp phép của bảo tàng, cho biết các trải nghiệm ngày càng chiếm vị trí quan trọng, khi các thiết chế tìm cách sáng tạo để đưa bảo tàng và những câu chuyện của mình đến với công chúng ở bất cứ đâu.
Một thị trường lớn nhanh hơn bán lẻ
Các con số lý giải sự hào hứng ấy:
- Doanh số hàng hóa và dịch vụ được cấp phép tại Anh năm ngoái tăng 7% lên 19,2 tỷ USD (14,5 tỷ bảng), theo hiệp hội ngành Licensing International.
- Nhóm “tài sản nghệ thuật”, bao gồm bảo tàng, tăng hơn 8%, còn nhóm “điểm tham quan và quảng bá”, gồm các trải nghiệm nhập vai tại bảo tàng, tăng vọt 53%.
- Trên toàn cầu, doanh số hàng được cấp phép đạt 389,8 tỷ USD năm 2025, tăng 5,45%, trong đó kênh trực tuyến chiếm gần một phần ba.
Tuần này, từ ngày 6 đến 8/10, hội chợ Brand Licensing Europe tại trung tâm ExCeL ở London sẽ có khu bảo tàng và di sản lớn nhất từ trước tới nay.
Những gương mặt mới gồm National Gallery, National Trust for Scotland, Ashmolean Museum ở Oxford và Tate Enterprises, cùng với British Museum, Natural History Museum, Victoria and Albert Museum và Imperial War Museum, cạnh tranh sự chú ý với những tên tuổi như Bluey hay loạt phim truyền hình Harry Potter mới. Với giám đốc sự kiện Ella Haynes, đây là một trong những mảng sôi động nhất của hội chợ.
“Lĩnh vực bảo tàng và di sản tiếp tục vượt qua những giới hạn.” — Ella Haynes
Từ thảm Bayeux đến ốp lưng điện thoại
Tại British Museum, thảm Bayeux cho thấy một sự kiện văn hóa có thể trở thành cơ hội thương mại ra sao. Lần đầu được trưng bày tại Anh sau gần 1.000 năm, tấm thêu dài 70 mét khai mạc ngày 10/9 và sẽ ở lại đến tháng 7/2027; ngày mở bán vé đầu tiên hồi tháng 7 thu về kỷ lục 2,5 triệu bảng khi hơn 80.000 người xếp hàng trực tuyến.
“Nhu cầu xem triển lãm hiếm có trong một thế hệ này là chưa từng có.” — Nicholas Cullinan
Dòng sản phẩm Bayeux của bảo tàng, gồm cả bộ sưu tập hợp tác với cửa hàng bách hóa Liberty, đã xuất hiện trên tạp chí Vogue, và quản lý cấp phép Craig Bendle cho biết các thương hiệu ngày càng muốn tạo ra điều thật sự khác biệt từ kho hơn 8 triệu hiện vật. Victoria and Albert Museum, với 2,8 triệu hiện vật, đã tung ra 63 dòng sản phẩm trong năm 2025, từ ốp điện thoại lấy cảm hứng William Morris hợp tác với CASETiFY đến tranh cho kho nghệ thuật của dòng tivi The Frame của Samsung.
Đằng sau vẻ hào nhoáng là sức ép tài chính
Cơn sốt cấp phép diễn ra trên một bối cảnh trầm lắng. Theo Văn phòng Kiểm toán Quốc gia Anh, ngân sách tài trợ cho 15 bảo tàng và phòng trưng bày thuộc Bộ Văn hóa, Truyền thông và Thể thao giảm 16% tính theo giá trị thực từ tài khóa 2021-22 đến 2024-25, còn 484 triệu bảng, trong khi chi tiêu của họ tăng 18% do chi phí nhân sự, năng lượng và bảo trì. Một phần ba lo ngại không thể duy trì những mục tiêu cốt lõi như mở cửa miễn phí trong ba năm tới, và cuộc tranh luận về việc thu phí du khách nước ngoài đã chuyển từ lý thuyết sang chính sách.
Cấp phép không phải liều thuốc vạn năng. Các kiểm toán viên cảnh báo việc dựa vào những nguồn thu bấp bênh cũng tiềm ẩn rủi ro, và mỗi thương vụ là một phép thử xem hợp tác thương hiệu làm giàu thêm ý nghĩa của bộ sưu tập hay khiến nó rẻ rúng đi. Nhưng nếu làm cẩn trọng, một chiếc giường tầng khủng long hay một ốp điện thoại William Morris có thể đưa câu chuyện của bảo tàng vào những ngôi nhà chưa từng bước qua cửa của nó, và góp phần giữ cánh cửa ấy miễn phí cho những ai bước vào.

















