“Vũ khí bí mật” của Bình Nhưỡng
Theo những người đào tẩu và giới phân tích, nhà lãnh đạo Kim Jong Un đã tập hợp một đội quân tin tặc đẳng cấp thế giới thông qua chương trình kéo dài hơn một thập kỷ, mỗi năm chọn khoảng 200 học sinh trung học cơ sở xuất sắc nhất để học kỹ thuật máy tính. Chỉ một phần nhỏ trong số đó trở thành tin tặc, nhưng khoản đầu tư này đã mang lại kết quả lớn: nhóm đã phát triển từ việc điều hành các trang cờ bạc trái phép đến vụ trộm mạng lớn nhất thế giới hồi tháng trước.
FBI và Binance cho rằng Triều Tiên chịu trách nhiệm cho vụ tấn công Binance, còn các công ty điều tra blockchain quy cho nhóm “TraderTraitor” của Triều Tiên.
Bình Nhưỡng bác bỏ cáo buộc – phù hợp với cách nước này nhiều năm qua vẫn gọi những cáo buộc tương tự là khiêu khích chính trị bịa đặt.
*“Họ thực sự là một trong những vũ khí bí mật của Kim Jong Un.” – Kim Heung-kwang, người đào tẩu từng đào tạo tin tặc*
Tuyển chọn từ tuổi thiếu niên
Theo cựu huấn luyện viên Kim Heung-kwang và hai người đào tẩu từng làm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, quy trình đào tạo được tổ chức bài bản:
- Triều Tiên lập đơn vị mạng từ năm 1998 và nâng tầm sau khi ông Kim Jong Un tuyên bố năm 2013 rằng chiến tranh mạng, cùng vũ khí hạt nhân và tên lửa, là “thanh kiếm đa năng”.
- Việc tuyển chọn bắt đầu từ bậc trung học cơ sở, khi học sinh mới 11-12 tuổi, với khoảng 150-200 em mỗi năm.
- Đến 17 tuổi, những người giỏi nhất được gửi tới các trường đại học hàng đầu và tiếp tục được sàng lọc trước khi một số ít gia nhập đơn vị mạng của quân đội.
- Những người không trở thành tin tặc được đào tạo để viết phần mềm, ứng dụng cho các công ty phương Tây thông qua công việc từ xa.
Theo Giáo sư danh dự Lim Jongin của Đại học Korea, trong khi học sinh giỏi nhất Hàn Quốc có thể theo đuổi y khoa hay những nghề danh giá khác, Triều Tiên dồn nhân tài hàng đầu vào chương trình hạt nhân và mạng, đồng thời gần như bảo đảm tương lai cho họ.
Đặc quyền và cái giá phải trả
Những phi vụ thành công có thể mang về cho đơn vị quân đội của tin tặc tới 30% lợi nhuận bằng USD, kèm theo căn hộ ở Bình Nhưỡng rộng tới 132 m² cho cả cha mẹ cùng ở, quyền đi nước ngoài tới các nước đồng minh như Trung Quốc, cơ hội vào đảng cầm quyền và kết hôn với gia đình tầng lớp trên. Tuy vậy, đây là nhóm nhỏ: Cơ quan Tình báo Quốc gia Hàn Quốc ước tính năm 2024 hoạt động chiến tranh mạng của Triều Tiên sử dụng khoảng 8.400 người, với danh xưng chính thức là “nhà khoa học” hay “nhà nghiên cứu”.
Theo các cựu nhân viên công nghệ thông tin và tổ chức nhân quyền PSCORE, cuộc sống của họ rất khắc nghiệt: sống chật chội, thường làm việc hơn 10 giờ mỗi ngày, bị giám sát liên tục và phải đạt chỉ tiêu thu nhập bằng USD hằng tháng, nếu không sẽ bị bêu riếu và trừng phạt. Áp lực tâm lý khiến nhiều người mắc những bệnh trước đây chưa từng có.
Luôn có áp lực phải tiếp tục kiếm tiền.
Lợi thế nhà nước và vai trò của AI
Các nhóm tin tặc khác bị cho là có liên hệ với Triều Tiên gồm Lazarus Group (APT38), bị Mỹ cáo buộc năm 2022 đánh cắp hàng trăm triệu USD tiền mã hóa từ mạng Ronin; FBI cho biết TraderTraitor có liên hệ với Lazarus. Theo ông Alec Zebrick của Chainalysis, sự hậu thuẫn của nhà nước khiến họ không phải chịu hậu quả sau mỗi vụ tấn công, nên có thể liên tục hoàn thiện chiến thuật và ngày càng nhắm vào những mục tiêu lớn hơn. Trí tuệ nhân tạo cũng đóng vai trò then chốt:
- Những người từng tiếp xúc với lao động IT Triều Tiên mô tả họ có tổ chức chặt chẽ như quân đội và sử dụng AI làm “xương sống” để viết mã, chỉnh sửa hồ sơ xin việc, thậm chí làm giả giấy tờ và danh tính.
- Binance cho biết tin tặc đã dùng một cuộc phỏng vấn việc làm giả và phần mềm ẩn trong quảng cáo để xâm nhập máy tính nhân viên, rồi lợi dụng một công cụ AI nội bộ để chiếm quyền kiểm soát hệ thống.
- Năm 2025, nhóm giám sát trừng phạt gồm 11 nước thành viên Liên hợp quốc cho biết TraderTraitor đã có được tài khoản của nhiều dịch vụ AI.
Khoản thu về chắc chắn có thể khiến họ thấy xứng đáng bỏ công.
