Iran hồi sinh 1.200 mỏ khoáng sản và thúc đẩy minh bạch bán phép khai thác

Phát ngôn viên Bộ Công nghiệp, Khai thác và Thương mại Iran, Ezzatollah Zarei, cho biết trong cuộc phỏng vấn với IRNA, cơ quan này đã thực hiện các biện pháp để tái hoạt động 1.200 mỏ khoáng sản từng ngừng hoạt động trên toàn quốc. Bên cạnh đó, bộ đã chuyển một phần thẩm quyền từ trung ương xuống các tỉnh nhằm rút ngắn thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho khu vực tư nhân gia nhập thị trường khai khoáng.

Zarei nhấn mạnh do chi phí cao trong các hoạt động thăm dò khoáng sản, nguồn lực tài chính nhà nước không đủ đáp ứng nhu cầu, nên cần phối hợp cùng khu vực tư nhân để cùng khai thác tiềm năng khoáng sản của quốc gia. Ông cũng cho rằng mở rộng đầu tư khu vực tư nhân vừa mang lại lợi ích kinh tế cho các bên tham gia, vừa đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước thông qua các loại thuế, phí và quyền sở hữu.

Theo luật Chương trình Phát triển hiện hành, ngành khai khoáng Iran hướng đến mục tiêu tăng trưởng 13,5% vào cuối kỳ. Để đạt được điều này, ngoài việc kích hoạt mỏ, chính phủ còn tập trung đầu tư phát triển hạ tầng và cải thiện quy trình thu hút đầu tư.

Việc ủy quyền cho các tỉnh trong việc quản lý vùng khai thác, xử lý các mỏ không hoạt động và chuyển nhượng giấy phép cho phép ra quyết định nhanh hơn, tạo môi trường thuận lợi cho nhà đầu tư tiếp cận thị trường.

Trước đây, nắm giữ đồng thời nhiều giấy phép khai thác trên một cá nhân dẫn tới tình trạng buôn bán trái phép giấy phép, gây ảnh hưởng xấu đến sự minh bạch và phát triển bền vững của ngành.

Hiện tại, việc chuyển nhượng khu vực khai thác được tiến hành thông qua đấu giá công khai với các phiên đấu giá tại các tỉnh diễn ra đều đặn mỗi 3-4 tháng, yêu cầu đối tượng tham gia phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và năng lực về kỹ thuật, tài chính.

Bộ đã xây dựng 95 gói đầu tư trong lĩnh vực khai thác mỏ nhằm cung cấp cho các nhà đầu tư các lựa chọn đa dạng trên khắp các vùng đất của Iran. Một số mỏ khó có sức hấp dẫn riêng, vì vậy các gói đầu tư bao gồm hỗ trợ và ưu đãi nhằm thu hút vốn.

Đối với đầu tư nước ngoài, hiện có sự tham gia của các nhà đầu tư Trung Quốc trong các lĩnh vực đá khối, thạch cao, đồng, cũng như các nhà đầu tư từ Kazakhstan tại một số mỏ. Tuy nhiên, đầu tư nước ngoài hạn chế do ảnh hưởng của điều kiện kinh tế và tình hình quốc tế hiện tại của Iran.

Bộ cũng đã hoàn thành hoặc cải tạo 66 km đường tiếp cận các mỏ khoáng sản để giảm chi phí vận hành và tạo thuận lợi cho nhà đầu tư. Ngoài ra, việc đổi mới máy móc thiết bị khai thác rất cần thiết để tăng hiệu quả và giảm tiêu hao nhiên liệu.

Giấy phép nhập khẩu máy móc khai thác không có mặt hàng tương đương sản xuất trong nước đã được cấp phép nhưng vẫn còn khó khăn, trong khi chính sách ưu tiên kích thích sản xuất trong nước cũng được duy trì.

Theo Zarei, việc thu thuế xuất khẩu các nguyên liệu thô và sơ chế vẫn được duy trì dựa trên một danh sách được xây dựng phù hợp với nhu cầu nội địa, dù việc sửa đổi các mức thuế đã bị trì hoãn vì điều kiện chiến tranh hiện hành. Điều này đảm bảo nguồn ngoại tệ quan trọng cho nước này.

Ông nhấn mạnh sự trì hoãn này chỉ là tạm thời, luật thuế vẫn có hiệu lực và các doanh nghiệp xuất khẩu vẫn phải tuân thủ nghĩa vụ thuế hiện hành.

Theo phát ngôn viên Bộ Công nghiệp, Khai thác và Thương mại Iran, những chính sách và biện pháp trên nhằm tận dụng tối đa nguồn lực khai khoáng và tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, hiệu quả, góp phần đa dạng hóa nền kinh tế quốc gia.