Khi bản đồ biến Kyiv thành Lima
Một buổi chiều còi báo động vang lên, tài xế ở thủ đô Ukraine có thể nhìn thấy biểu tượng chiếc xe lao qua Nam Mỹ dù bánh xe vẫn bám trên đường phố Kyiv. Trong hành trình được The New York Times thuật lại, thiết bị trên một xe địa hình thậm chí hiển thị tốc độ và tọa độ vô lý. Sự sai lệch không đến từ hành trình thực tế mà từ dữ liệu định vị được máy thu tiếp nhận.
Những nhầm lẫn tưởng như khôi hài nhanh chóng trở thành phiền toái: ứng dụng gọi xe tính quãng đường vòng qua đại dương, đồng hồ thể thao ghi thành tích chạy ở Peru, còn tài xế giao hàng khó tìm vị trí khách. Người dân có lúc thấy mình ở Belarus hoặc Cộng hòa Dân chủ Congo. “Bị Lima hóa” trở thành câu đùa, song với người phải di chuyển giữa các đợt báo động, câu đùa ấy gắn với căng thẳng rất thực.
Hệ thống GPS không tự biết chiếc xe đang ở đâu; thiết bị chỉ giải mã tín hiệu thời gian và vị trí từ vệ tinh rồi tính tọa độ. Khi nguồn tín hiệu đến máy thu không còn đáng tin, bản đồ vẫn có thể hiện một chấm xanh đầy tự tin nhưng sai hoàn toàn. Điều đó khiến giao diện quen thuộc trở thành một phép thử về niềm tin vào công nghệ.
Từ gây nhiễu tới đánh lừa tín hiệu vệ tinh
Theo lời các kỹ sư Cascade Systems và quân nhân Ukraine được báo Mỹ phỏng vấn, Lima là mạng thiết bị tác chiến điện tử nhằm đánh lạc hướng phương tiện tấn công dựa vào định vị vệ tinh. Nhóm phát triển cho biết họ đã cải tiến hệ thống từ các nguyên mẫu ban đầu trong nhiều năm; biến thể Lima Quant được triển khai quanh Kyiv từ năm 2025.














