Lựa chọn trường học của Nikole Hannah-Jones: Khi lý tưởng bình đẳng phải lắng nghe một đứa trẻ học thiếu kiến thức

Theo bài tự thuật đăng trên The New York Times Magazine ngày 20/9, Nikole Hannah-Jones và chồng chọn P.S. 307 khi Najya chuẩn bị vào lớp mầm non năm 2015. Bà đã nhiều năm viết về phân biệt trong hệ thống trường học New York và tin rằng việc gia đình có nguồn lực tham gia trường công của khu dân cư có thể chống sự chia tách ấy. Trường phần lớn phục vụ học sinh da đen, thu nhập thấp; quyết định của gia đình không phải vì họ không có lựa chọn khác.

Khi lớn lên, Najya nhận ra điểm số tốt không phản ánh đầy đủ những gì mình đã học. Những bài toán không được sửa, kiến thức về phân số và phép chia còn hổng; lên trường trung học chọn lọc, cô bé phải bắt kịp chương trình. Hannah-Jones mô tả sự hối tiếc và xin lỗi con. Đây là trải nghiệm do hai mẹ con kể lại, không phải kết luận rằng mọi học sinh trong trường đều có kết quả giống Najya.

Trong bài bình luận ngày 25/9, Rob Henderson đánh giá cao việc Hannah-Jones đặt con vào môi trường mà bà từng kêu gọi các gia đình khá giả cân nhắc. Ông cũng nhắc đến tình bạn và khả năng hiểu đời sống của những bạn học ít điều kiện hơn.

Nhưng chính ông thừa nhận phụ huynh không nên để con tiếp tục học ở nơi bài làm không được phản hồi hoặc việc dạy kiến thức không được coi trọng.

Hai điều tưởng đối nghịch có thể cùng đúng: Najya có được mối quan hệ đáng quý, và Najya đã không nhận đủ sự chuẩn bị học thuật cần thiết. Không thể lấy lợi ích xã hội để xóa đi lời phàn nàn của em, cũng không thể từ những thiếu sót trong một ngôi trường mà kết luận mọi trường đa dạng về thành phần học sinh đều yếu. Trọng tâm là chất lượng dạy học cụ thể, không phải nhãn “trường tốt” hay “trường xấu”.

Henderson viện dẫn nghiên cứu năm 2014 về các trường trung học tuyển chọn tại Boston và New York: những học sinh ở sát ngưỡng trúng tuyển nhìn chung không có khác biệt lớn về nhiều điểm thi và chất lượng trường đại học so với nhóm sát ngưỡng nhưng trượt. Kết quả ấy giúp giảm niềm tin rằng được nhận vào một trường danh tiếng luôn tạo ra bước ngoặt. Nó không cho thấy một trường tiểu học dạy thiếu kiến thức cơ bản cũng vô hại; hai môi trường và hai nhóm học sinh không tương đương.

Cũng không thể biến nhận định gia đình quan trọng thành mệnh đề rằng nhà trường không quan trọng. Nghiên cứu về cải cách tài chính giáo dục của C. Kirabo Jackson cùng đồng nghiệp cho thấy tăng chi tiêu trường học kéo dài có liên hệ nhân quả với kết quả học tập và thu nhập khi trưởng thành tốt hơn, đặc biệt với trẻ có thu nhập thấp. Câu hỏi chính sách không phải chọn gia đình hay trường học, mà là làm sao để trẻ không phải dựa vào khả năng thuê gia sư của cha mẹ mới bù được lỗ hổng.

Chalkbeat ghi nhận phản ứng từ nhiều phía: có phụ huynh da đen lo trường được đánh giá cao nhưng thiếu cảm giác an toàn văn hóa, trong khi những người khác nói các trường đa dạng vẫn có thể giữ chuẩn học thuật cao. Những người vận động lựa chọn trường học phản đối việc trẻ phải chịu thiệt vì mục tiêu tập thể; người ủng hộ hòa nhập lo câu chuyện bị dùng để biện minh cho việc rút khỏi hệ thống chung. Không có một công thức chọn trường đúng cho tất cả.

Một việc thực tế hơn là báo cáo trung thực trẻ đang đọc, viết và làm toán ở mức nào, phản hồi bài làm kịp thời, hỗ trợ em ngay khi xuất hiện khoảng trống. Najya cuối cùng nhận gia sư và sự giúp đỡ từ gia đình; nhiều bạn học không có phao cứu sinh đó. Sự dũng cảm đáng ghi nhận của một người mẹ là dám nhận sai trước con. Trách nhiệm lớn hơn thuộc về hệ thống giáo dục: không để đứa trẻ nào phải trả giá cho sự chênh lệch mà người lớn đã thấy từ lâu.