Từ kế hoạch độc quyền sang cổng kiểm soát dữ liệu
Hồi tháng 5, chính phủ đưa ra phương án cho một doanh nghiệp nhà nước đóng vai trò nhà xuất khẩu duy nhất đối với dầu cọ, than và hợp kim sắt. Kế hoạch này nhằm ngăn việc khai thấp giá trị hàng hóa, chuyển giá và thất thoát ngoại tệ. Tuy nhiên, nếu đơn vị được chỉ định vừa nắm thông tin vừa đứng tên giao dịch, giới xuất khẩu lo ngại cơ chế thị trường có thể bị bóp méo, quy trình hợp đồng bị kéo dài và bí mật thương mại rơi vào tay một bên có lợi thế đặc biệt.
Đến tháng 11, cách diễn giải chính sách đã thay đổi rõ rệt. Bộ trưởng Thương mại Budi Santoso khẳng định doanh nghiệp vẫn đàm phán và giao dịch trực tiếp với người mua nước ngoài. PT Danantara Sumberdaya Indonesia, gọi tắt DSI, phụ trách bước xử lý thông quan qua hệ thống chung sau khi doanh nghiệp có đủ giấy phép. Sự khác biệt giữa 'đầu mối xử lý' và 'nhà xuất khẩu độc quyền' không chỉ là câu chữ: nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền quyết định giá, lựa chọn đối tác và trách nhiệm thực hiện hợp đồng.
Vì sao Jakarta muốn nhìn thấy mọi giao dịch
Chính phủ lập luận rằng dữ liệu xuất khẩu rời rạc làm suy yếu khả năng đối chiếu khối lượng thực giao, giá khai báo và số ngoại tệ thu về. Trong bài phát biểu tháng 8, ông Prabowo nói DSI đã giám sát hơn 6.000 giao dịch với tổng nguồn thu xuất khẩu khoảng 14 tỷ USD chỉ sau hơn hai tháng hoạt động. Chính phủ xem đây là cơ sở để mở rộng việc kiểm tra tại nhiều cảng và địa phương, đồng thời phát hiện các chênh lệch có khả năng làm thất thu ngân sách.














