Một chiến thắng gây sốc
Theo Reuters, ông Flavio Bolsonaro giành 47% số phiếu ở vòng một, vượt Tổng thống Lula với 45%. Kết quả khiến Flavio trở thành ứng viên được đánh giá cao hơn trong cuộc đối đầu trực tiếp vào ngày 25/10, đánh dấu sự đảo chiều ngoạn mục của dòng họ Bolsonaro.
Khi người cha đang thụ án chọn Flavio ra tranh cử hồi tháng 12 năm ngoái, thị trường chao đảo và các đồng minh trung hữu tỏ ra dè dặt. Flavio thậm chí phải chọn một nghị sĩ ít tên tuổi cùng đảng, Alfredo Gaspar, làm ứng viên phó tổng thống vì không đảng lớn nào khác muốn liên danh.
Một dòng họ chính trị chưa từng có
Bên cạnh thành công của Flavio, bốn thành viên khác của gia đình Bolsonaro cũng đắc cử trong ngày 4/10:
- Bà Michelle Bolsonaro, vợ cựu tổng thống, giành một ghế Thượng viện.
- Người con thứ hai, Carlos Bolsonaro, cũng trở thành thượng nghị sĩ.
- Em trai Renato và con út Jair Renan giành ghế tại Hạ viện.
“Trong lịch sử chính trị Brazil, tôi không nhớ có dòng họ chính trị nào từng đưa được nhiều thành viên đắc cử cùng một lúc như vậy.” — Antonio Flavio Testa
Người cha vắng mặt nhưng hiện diện khắp nơi
Ông Jair Bolsonaro, 71 tuổi, không thể xuất hiện công khai, kể cả trực tuyến, để vận động cho con trai, nhưng bóng dáng ông vẫn bao trùm cuộc đua. Tại lễ ra mắt chiến dịch, một hình đại diện do trí tuệ nhân tạo tạo ra mô phỏng ông đã lên tiếng ủng hộ Flavio, gây nhiều tranh cãi.
Từ tháng Ba, ông Bolsonaro được chuyển từ nhà tù sang quản thúc tại gia vì lý do sức khỏe, trong đó có biến chứng từ vụ bị đâm năm 2018. Tòa án Tối cao đã cấm con trai cả đến thăm ông trong ba tháng qua. Dù vậy, Flavio từng bày tỏ mong muốn được nhậm chức cùng cha.
“Tôi cầu xin Chúa cho tôi cơ hội bước lên đường dốc của Dinh Planalto vào năm tới bên cạnh Tổng thống Jair Messias Bolsonaro.” — Flavio Bolsonaro
Ân xá trở thành tâm điểm
Với 28 ghế tại Thượng viện, Đảng Tự do có kết quả mạnh nhất của một đảng kể từ khi Hiến pháp Brazil được ban hành cuối thập niên 1980. Theo một trợ lý thân cận của Flavio, việc ân xá cho ông Bolsonaro sẽ đứng đầu chương trình nghị sự của Quốc hội mới khi nhậm chức vào tháng 1, thậm chí có thể sớm hơn nếu Flavio thắng cử. Chủ tịch Đảng Tự do Valdemar da Costa Neto còn nói ông Bolsonaro có thể một lần nữa đóng vai trò trong chính phủ của con trai.
“Rất khó khăn, nhưng không phải là không thể.” — Think Policy, nhận định về cơ hội của ông Lula ở vòng hai
Theo công ty tư vấn chính trị này, để lật ngược thế cờ, ông Lula cần giành được 62% số cử tri đã bỏ phiếu cho các ứng viên bảo thủ khác ngoài Flavio ở vòng một.
Một nền dân chủ trước ngã rẽ
Kết quả vòng một đặt Brazil trước một lựa chọn mang tính bước ngoặt. Với những người ủng hộ, chiến thắng của Flavio là tiếng nói phản đối chính sách của chính phủ đương nhiệm và sự minh oan cho một phong trào bị cho là bị đàn áp. Với những người phản đối, đây là mối lo về việc một người bị kết án vì âm mưu đảo chính có thể được ân xá và quay lại quyền lực.
Dù kết quả vòng hai ra sao, cuộc bầu cử năm nay cho thấy xã hội Brazil vẫn bị chia rẽ sâu sắc, và thách thức lớn nhất với người thắng cuộc sẽ là hàn gắn một đất nước đang đứng ở hai bờ đối lập.
