Đưa synchrotron SKIF vào khai thác tại Technoprom-2026

Dự án mega-science synchrotron SKIF do Nga xây dựng tại khoa học thị trấn Koltsovo, gần Novosibirsk, đã được lên kế hoạch khởi động chính thức trong khuôn khổ diễn đàn đổi mới Technoprom-2026, dự kiến diễn ra từ ngày 26 đến 28-8. Thông tin này được Thống đốc vùng Novosibirsk Andrey Travnikov công bố đầu tiên, sau đó Phó Thống đốc Irina Manuilova xác nhận tiến độ đưa thiết bị vào vận hành cuối tháng 8.

Lễ khánh thành sẽ tổ chức tại Koltsovo, đánh dấu sự kiện trọng tâm trong chương trình Technoprom. Phiên họp toàn thể "Các mega-cơ sở như công cụ nâng cao vị thế công nghệ" sẽ thảo luận chi tiết về việc khai thác SKIF trong nghiên cứu khoa học cơ bản và ứng dụng.

Ứng dụng và tính ưu việt của SKIF

SKIF là một synchrotron thế hệ bốn cộng, cung cấp chùm photon X cực mạnh, sáng và điều khiển chính xác. Khác với các thiết bị X-quang truyền thống, SKIF cho phép quan sát các quá trình diễn biến nhanh ở cấp độ nguyên tử, giống như quay phim sự sống của nguyên tử động.

Advertisement300 × 250

Thiết bị này góp phần mở rộng phạm vi nghiên cứu từ sinh học, dược học, địa hóa, vật liệu học đến nhiều lĩnh vực vật lý, hóa học và y học. Đặc biệt, SKIF là bước tiến vượt trội so với các synchrotron trước đây tại Nga, bao gồm cả cơ sở trong Viện Kurchatov.

Theo Bộ trưởng Giáo dục và Khoa học Valery Falkov, 7 trên 30 trạm thí nghiệm đã hoàn thiện gần như đầy đủ, bất chấp khó khăn cực lớn từ các lệnh trừng phạt quốc tế và sự gián đoạn trong cung cấp thiết bị.

Tiến độ dự án nhà máy phản ứng MBIR ở Dimitrovgrad

Bên cạnh SKIF, Nga cũng đang đẩy mạnh dự án Megascience thứ hai là nhà máy phản ứng đa dụng MBIR trên nền tảng neutron nhanh tại Dimitrovgrad, vùng Ulyanovsk. Công trình này là dự án quốc gia thuộc chương trình "Công nghệ hạt nhân và năng lượng mới" hướng đến vị thế công nghệ tiên tiến.

Mới đây, công tác lắp đặt các thiết bị quan trọng hoàn tất bao gồm bộ trao đổi nhiệt vòng hai của hệ thống xả nhiệt khẩn cấp (SAOT) với khối lượng 12 tấn và chiều cao hơn 5,5 mét, đảm bảo khả năng chuyển nhiệt hiệu quả từ mạch natri sang không khí. Đồng thời, máy biến áp công suất cũng đã được lắp đặt tại trạm phát điện nhà máy.

Các hạng mục khác như nhà máy tuabin cũng đang hoàn thiện với các phần kết nối giữa buồng turbine và ngưng tụ được thi công, cùng với các cấu kiện cầu trục trọng tải lớn được lắp đặt sử dụng cần cẩu có sức nâng lên đến 750 tấn.

Ý nghĩa và tác động

Cả hai dự án SKIF và MBIR được kỳ vọng là bước ngoặt giải pháp công nghệ hạt nhân và nghiên cứu khoa học, góp phần nâng cao vị thế nghiên cứu ứng dụng và sản xuất công nghiệp của Nga trong bối cảnh nhiều thách thức kinh tế toàn cầu.

Theo Phó giám đốc SKIF về mặt khoa học Andrey Bukhtiyarov, thí nghiệm đầu tiên tại thiết bị dự kiến bắt đầu vào mùa thu này với mục tiêu phát triển các chất xúc tác hiệu quả hơn, mở rộng tiềm năng ứng dụng khoa học.

Sự kiện ra mắt SKIF gần như đồng thời với các nỗ lực tiến bộ của MBIR phản ánh chiến lược đồng bộ phát triển các cơ sở mega-science tại Nga.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Dự án SKIF dự kiến vận hành chính thức cuối tháng 8 tại diễn đàn Technoprom-2026 ở Novosibirsk.
  • SKIF là synchrotron thế hệ 4+, cung cấp chùm photon X với độ sáng và độ chính xác cao, mở rộng khả năng nghiên cứu nguyên tử.
  • Dự án MBIR tại Dimitrovgrad đang hoàn thiện các thiết bị then chốt trong hệ thống xả nhiệt khẩn cấp và hệ thống phát điện.
  • Nga đang phát triển đồng bộ nhiều dự án mega-science trong lĩnh vực nghiên cứu và công nghệ hạt nhân bất chấp các lệnh trừng phạt.
  • Thí nghiệm đầu tiên tại SKIF dự kiến tập trung vào phát triển chất xúc tác hiệu quả vào mùa thu này.

Đăng ký bản tin QMVN