Bước ngoặt lịch sử tại thành trì thế tục bất khả xâm phạm
Sự kiện Thị trưởng Cemil Tugay chính thức khoác lên mình chiếc áo đảng viên Đảng AKP cầm quyền tại Ankara vào ngày thứ Tư đã tạo nên một cơn địa chấn thực sự trên chính trường Thổ Nhĩ Kỳ. Thành phố cảng Izmir từ lâu đã được xem là trái tim kiên cố của phe đối lập thế tục và phong trào dân chủ xã hội, một pháo đài mà phong trào Hồi giáo bảo thủ của Tổng thống Tayyip Erdogan chưa từng một lần đánh bại tại các hòm phiếu trong suốt hơn hai thập kỷ thống trị chính trị quốc gia.
Trong cuộc bầu cử địa phương lịch sử hồi tháng 3 năm 2024, ông Tugay từng đại diện cho Đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) đối lập và giành chiến thắng áp đảo với 49% số phiếu bầu, vượt xa ứng viên của AKP vốn chỉ đạt 37%.
Thậm chí, đảng CHP thời điểm đó còn làm nên kỳ tích khi thâu tóm tới 28 trên tổng số 30 quận đô thị của Izmir. Việc chiếc ghế thị trưởng rơi vào tay đảng cầm quyền thông qua một cuộc đào thoát chính trị chứ không phải bầu cử đã làm đảo lộn toàn bộ cán cân quyền lực địa phương.
Tôi không nghi ngờ gì rằng, với sự hòa hợp giữa chính quyền địa phương và chính phủ trung ương, chúng tôi sẽ đạt được những thành tựu vĩ đại.
Tổng thống Erdogan đã đích thân chủ trì buổi lễ đón nhận và ca ngợi quyết định của ông Tugay. Nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố rằng các nhà quản lý đô thị thực tâm muốn cống hiến cho người dân trong hòa bình đều nhìn nhận AKP là 'địa chỉ an toàn nhất'. Ông kiên quyết bác bỏ mọi cáo buộc cho rằng chính quyền trung ương đã sử dụng các biện pháp đe dọa hoặc đòn bẩy tư pháp để ép buộc các quan chức địa phương phải đổi phe.
Bóng ma pháp lý và cáo buộc cưỡng ép chính trị đối với phe đối lập
Sự chuyển hướng của Thị trưởng Izmir diễn ra trong bối cảnh các đô thị do phe đối lập nắm quyền đang phải hứng chịu chiến dịch điều tra tham nhũng quy mô lớn và quyết liệt chưa từng thấy từ các cơ quan bảo vệ pháp luật. Hàng chục thị trưởng đối lập trên toàn quốc đã bị tống giam chờ ngày ra tòa xét xử. Trong số những nhân vật đang bị giam giữ có Thị trưởng Istanbul Ekrem Imamoglu – đối thủ chính trị nguy hiểm nhất của Tổng thống Erdogan – và cựu Thị trưởng Izmir Tunc Soyer, người tiền nhiệm của chính ông Tugay.
Các rạn nứt nội bộ cùng áp lực tư pháp liên tục đã thúc đẩy một làn sóng chuyển dịch quyền lực đáng kinh ngạc từ phe đối lập sang khối cầm quyền:
Ông Tugay rời bỏ đảng CHP từ tháng 6 sau phán quyết tòa án hủy bỏ đại hội đảng năm 2023 và phế truất Chủ tịch Ozgur Ozel, nhưng không gia nhập Đảng Mới mà duy trì tư cách độc lập trước khi sang AKP.
Lãnh đạo phe đối lập Ozgur Ozel công khai cáo buộc AKP sử dụng biện pháp tống tiền và đe dọa bỏ tù để ép buộc ông Tugay đào tẩu, đồng thời gọi những người rời bỏ hàng ngũ là 'kẻ phản bội thực sự'.
Ông Tugay là thị trưởng thành phố lớn thứ hai chuyển sang phe cầm quyền sau bà Ozlem Cercioglu – Thị trưởng thành phố duyên hải Aydin, bên cạnh hàng chục thị trưởng cấp quận khác.
Những ai từ chối cúi đầu trước áp lực này sẽ mãi là người anh em của chúng ta, còn những kẻ bán mình rời đi là những kẻ phản bội thực sự.
Giới quan sát chính trị quốc tế nhận định rằng việc thâu tóm được pháo đài Izmir mang lại cho Tổng thống Erdogan một thắng lợi tâm lý khổng lồ, bù đắp phần nào những thất bại bầu cử nặng nề hồi đầu năm 2024. Sự suy yếu và phân hóa trầm trọng của khối đối lập thế tục dự báo một tương lai đầy chông gai cho nền dân chủ đa nguyên của Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh quyền lực trung ương ngày càng được củng cố tuyệt đối.
