Helichrysum italicum và mùi hương lạ từ bờ biển Địa Trung Hải

Helichrysum italicum, hay còn gọi là siempreviva, helicriso hay perpetua, là cây trồng mọc hoang thường thấy ở các vùng ven biển khô cằn Địa Trung Hải như Costa Brava của Tây Ban Nha. Đặc điểm nổi bật của cây là khi chạm vào lá sẽ lan tỏa mùi thơm đậm đà giống mùi curry, tuy nhiên cây không chứa các gia vị điển hình như nghệ, thì là, hoặc rau mùi vốn là thành phần chính của hỗn hợp curry phổ biến trong ẩm thực Ấn Độ. Cùng lúc, cây cũng không liên quan đến cây curry thật sự với lá được dùng trong nấu ăn ở Nam Á, do đó hương thơm này dễ gây nhầm lẫn cho khứu giác nhưng có nguồn gốc hoàn toàn từ tự nhiên tại các vùng rừng thông, bụi rậm và vách đá Địa Trung Hải.

Loài cây này mọc hoang rất phổ biến dọc theo các vùng ven biển Costa Brava và một số khu vực Địa Trung Hải khô hạn khác. Mặc dù nhiều người từng biết đến mùi hương đặc trưng hoặc ngoại hình của Helichrysum italicum, nhưng rất ít người có cơ hội thử nếm vị của nó. Vị của cây rất đắng, khác biệt rõ với mùi hương curry ngọt dịu thơm nồng, khiến nhiều người ngạc nhiên khi dùng thử. Chính vị đắng này là nguyên nhân khiến một số đầu bếp đánh giá đây vừa là một nguyên liệu hấp dẫn vừa là một thách thức trong ẩm thực.

Sử dụng Helichrysum italicum trong ẩm thực và chăm sóc da

Đầu bếp Iolanda Bustos, chuyên gia về nấu ăn với hoa và thảo dược hoang dã, tác giả cuốn sách "Cocinar con flores. Recetas para conectar con la naturaleza", đã dành nhiều năm nghiên cứu và khai thác Helichrysum italicum trong các khu rừng quanh Pals và Costa Brava.

Advertisement300 × 250

Phương pháp ưa thích của bà là chưng cất cây để tạo ra hydrolat, một loại nước hoa hồng thu được từ các thành phần hương thơm tinh túy nhất của cây. Iolanda Bustos cho biết bà thường giữ loại nước này trong tủ lạnh vào mùa hè, xịt lên mặt vừa thơm mát vừa giúp làn da mềm mại như lụa.

Bên cạnh đó, bà còn tận dụng loại cây này để tạo hương vị cho vermut và hỗn hợp rượu Ratafía – hai món đồ uống mà hương thơm thảo mộc của Helichrysum italicum hòa quyện rất tự nhiên. Trong ẩm thực, vị đắng của cây khiến người làm bếp phải rất thận trọng khi sử dụng. Thông thường, Helichrysum italicum không được dùng trực tiếp như một loại rau gia vị do tính đắng cao, mà chỉ dùng qua dạng trà hoặc dùng một lượng rất nhỏ để tạo hương cho đồ uống hoặc các món ăn, thường được lấy ra sau chế biến. Hydrolat thu được từ chưng cất lại giúp giữ trọn vẹn mùi thơm của cây mà không gây vị đắng, do đó được coi là lựa chọn ưu việt trong nấu ăn và chăm sóc da.

Vai trò như gia vị và hương liệu đặc biệt

Helichrysum italicum được khuyến khích dùng với lượng nhỏ trong các món súp, nước dùng, sốt, dầu, kem để tạo điểm nhấn hương vị nhẹ nhàng gợi nhớ đến mùi curry mà không cần dùng nguyên liệu cây trực tiếp trong món ăn. Ngoài ra, một số món thịt hoặc cá khi chế biến cũng có thể thêm vào một ít Helichrysum italicum trong quá trình nấu rồi lấy ra trước khi dọn, giúp tăng tầng hương vị tự nhiên cho món ăn. Nhờ vậy, cây được xem như một loại gia vị tinh tế để khơi gợi hình ảnh vùng Địa Trung Hải qua hương thơm của nó.

Một minh chứng khác về ứng dụng của Helichrysum italicum trong ngành ẩm thực là việc hãng bia BdeGust của Tây Ban Nha sản xuất loại bia BdeBeer, một loại bia Weizen hữu cơ, thuần chay và không chứa gluten, có sử dụng hoa siempreviva trong công thức chế biến cùng hoa bia và mạch nha lúa mạch, lúa mì. Quá trình làm bia cũng kết hợp với Hiệp hội Ong Hoang dã nhằm tạo điều kiện sống thuận lợi cho loài cây này phát triển. Đầu bếp Iolanda Bustos cho biết hương vị đắng của siempreviva phù hợp để dùng trong các món như gà nấu bia, nơi vị đắng của cây hòa quyện tự nhiên với hương vị của thịt và bia.

Tính bền vững và giá trị văn hóa của Helichrysum italicum

Helichrysum italicum không chỉ nổi bật về mùi hương mà còn là biểu tượng của quần thể thực vật vùng Địa Trung Hải do khả năng chịu hạn và môi trường khắc nghiệt. Cây phát triển tốt trên các đất khô, nhiều nắng, giữ màu sắc tươi sáng trong nhiều tháng kể cả sau khi cắt, đặc điểm này giải thích tên gọi phổ biến của nó "siempreviva" có nghĩa là "luôn sống".

Loài hoa vàng rực rỡ này đã từng thu hút sự yêu thích của nhiều nhân vật nổi tiếng trong lịch sử, chẳng hạn như Gala Dalí, người được biết đến là hâm mộ loài hoa này. Đó là minh chứng cho giá trị nghệ thuật và biểu tượng của Helichrysum italicum với vùng Địa Trung Hải và nền văn hóa nơi đây.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Helichrysum italicum có mùi thơm giống curry dù không phải gia vị Ấn Độ.
  • Vị của cây siempreviva rất đắng nên khó dùng trực tiếp trong nấu ăn.
  • Hydrolat từ chưng cất cây hấp dẫn trong chăm sóc da nhờ mùi thơm và tác dụng làm mềm da.
  • Helichrysum italicum được ứng dụng trong ẩm thực như gia vị tạo mùi trong nước sốt, đồ uống và món thịt, cá.
  • Cây tượng trưng cho sức sống bền bỉ, phát triển ở vùng đất khô hạn Địa Trung Hải, đồng thời được các nghệ sĩ yêu thích.

Đăng ký bản tin QMVN