Ngừng xuất khẩu ca cao thô để phát triển chế biến nội địa

Tổng thống Nigeria Bola Tinubu ngày 27/6 công bố chính sách cấm xuất khẩu hạt ca cao thô, đồng thời ưu tiên phát triển ngành chế biến ca cao trong nước nhằm tăng giá trị gia tăng và cải thiện thu nhập cho nông dân. Thay mặt Tổng thống tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Tăng giá trị Ca cao 2026 tại thủ đô Abuja, Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh Lương thực, Thượng nghị sĩ Abubakar Kyari, cho biết chính sách này nhằm chấm dứt tình trạng xuất khẩu nguyên liệu thô rồi nhập khẩu sản phẩm chế biến hoàn thiện như sô cô la.

Chủ đề của hội nghị - "Từ hạt ca cao đến thương hiệu: Hạt trong tay tôi, thương hiệu trong tương lai chúng ta" - quy tụ các bộ trưởng, thống đốc, đối tác phát triển, nhà đầu tư và các nước sản xuất ca cao nhằm xây dựng lộ trình phát triển mới cho ngành ca cao châu Phi.

Tiềm năng và thách thức của ngành ca cao Nigeria

Ông Tinubu nhấn mạnh châu Phi hiện chiếm tới 70% sản lượng ca cao thế giới nhưng chỉ thu được phần nhỏ lợi nhuận từ thị trường sô cô la trị giá hơn 130 tỷ USD do phần lớn công đoạn chế biến, thương hiệu và sản xuất tập trung ở nước ngoài. Tổng thống tuyên bố: "Nigeria sẽ không còn xuất khẩu hạt ca cao thô để rồi nhập khẩu sản phẩm hoàn thiện. Chúng ta sẽ nghiền, ép bơ và làm sô cô la ngay tại đất nước mình, xây dựng thương hiệu và xuất khẩu sản phẩm với điều kiện chủ động."

Đáng chú ý, tại Sagamu đang có một cơ sở chế biến ca cao công suất 70.000 tấn do các nhà đầu tư Nigeria xây dựng, lớn nhất từ trước đến nay. Năng lực nghiền ca cao quốc gia đã vượt mức 120.000 tấn mỗi năm và sẽ tiếp tục mở rộng. Ngân hàng Công nghiệp (Bank of Industry) cam kết sẵn sàng hỗ trợ tài chính cho các dự án khả thi trong lĩnh vực này.

Thúc đẩy công nghiệp hóa và hợp tác khu vực

Với hơn 300.000 hộ nông dân trồng ca cao trên diện tích 1,4 triệu ha, Nigeria là một trong những quốc gia sản xuất ca cao hàng đầu thế giới, chiếm khoảng 6-7% sản lượng toàn cầu. Khi giá ca cao vượt 10.000 USD/tấn, ngành này từng thu về hơn 3 nghìn tỷ naira từ xuất khẩu, tuy nhiên xuất khẩu hạt thô không còn phù hợp với chiến lược phát triển bền vững nữa.

Advertisement300 × 250

Bộ trưởng Bộ Công nghiệp, Thượng nghị sĩ John Owan Enoh, cho biết chương trình này là bước tiến lớn trong chính sách công nghiệp quốc gia hướng tới tăng trưởng sản xuất trong nước và giảm phụ thuộc vào nguyên liệu thô. Ông nhấn mạnh Nigeria muốn xuất khẩu sản phẩm có giá trị gia tăng thay vì chỉ bán nguyên liệu thô.

Song song đó, Chính phủ Nigeria đang thúc đẩy hợp tác với Ghana, Côte d’Ivoire, Cameroon thành lập liên minh ca cao châu Phi, kiểm soát 75% sản lượng toàn cầu, nhằm tăng sức ép đàm phán trên thị trường quốc tế.

Hỗ trợ tài chính cho chuỗi giá trị ca cao

Giám đốc điều hành Ngân hàng Công nghiệp, ông Olasupo Olusi, khẳng định ngân hàng sẵn sàng đầu tư dài hạn vào ngành công nghiệp ca cao, từ việc hỗ trợ vườn ươm, hợp tác xã nông dân đến nhà máy nghiền, sản xuất nguyên liệu, đóng gói và sản xuất sô cô la. Trong năm 2025, ngân hàng đã giải ngân hơn 164 tỷ naira cho hơn 3.500 doanh nghiệp chế biến nông sản và thực phẩm, đồng thời nhận được khoản tín dụng 60 triệu euro từ Ngân hàng Đầu tư châu Âu để phát triển ngành ca cao.

Ông nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái công nghiệp chứ không đơn thuần là chương trình cho vay.

Cộng đồng sản xuất ca cao châu Phi kêu gọi đoàn kết

Tại hội nghị, Giám đốc Điều hành Hội đồng Ca cao Ghana, ông Ransford Abbey, cũng kêu gọi tăng cường hợp tác khu vực giữa các quốc gia sản xuất ca cao lớn của châu Phi. Ông nhấn mạnh châu Phi sản xuất khoảng 75-77% sản lượng thế giới nhưng chỉ nhận chưa đến 10% giá trị thị trường sô cô la. Quan điểm này củng cố yêu cầu châu Phi cần tự chủ chế biến, bảo vệ nông dân và cùng đứng chung tiếng nói trên thị trường toàn cầu.

Hội nghị kết thúc với việc thông qua Bộ Quy tắc Tăng giá trị Ca cao và Tuyên bố Abuja, nhằm thúc đẩy gia tăng chế biến nội địa, thu hút đầu tư, nâng cao thu nhập cho người trồng ca cao và tăng cường hợp tác giữa các quốc gia châu Phi chủ chốt.

Chính quyền Tinubu xem việc phát triển công nghiệp hóa ngành ca cao như một phần trọng tâm trong mục tiêu xây dựng nền kinh tế một nghìn tỷ USD, thúc đẩy xuất khẩu phi dầu mỏ, tạo việc làm và tăng thu ngoại tệ.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Nigeria ngừng xuất khẩu ca cao thô nhằm nâng cao giá trị gia tăng trong nước.
  • Nhà máy chế biến công suất lớn đang được xây dựng góp phần phát triển ngành ca cao nội địa.
  • Chính phủ Nigeria thúc đẩy hợp tác với các quốc gia châu Phi nhằm tăng sức mạnh đàm phán toàn cầu.
  • Ngân hàng Công nghiệp cung cấp vốn dài hạn hỗ trợ chuỗi giá trị ca cao.
  • Châu Phi sản xuất phần lớn ca cao thế giới nhưng hưởng lợi thấp do chưa tự chủ chế biến.

Đăng ký bản tin QMVN