Andy Burnham nhậm chức Thủ tướng Anh trong bối cảnh đầy thách thức

Andy Burnham sẽ chính thức trở thành Thủ tướng Anh vào thứ Hai tới, đánh dấu là lãnh đạo thứ bảy đảm nhiệm vị trí này trong vòng 10 năm qua. Ông vừa được bầu làm lãnh đạo mới của Đảng Lao động với sự ủng hộ áp đảo sau khi Sir Keir Starmer từ chức hồi tháng trước. Burnham, trước đây là cựu Thị trưởng Khu vực Greater Manchester, sẽ phải giải quyết một loạt các vấn đề cấp bách đã khiến nhiều người tiền nhiệm chóng vánh ra đi.

Ưu tiên phục hồi kinh tế và nâng cao đời sống người dân

Vấn đề đầu tiên Yang Burnham hướng đến là thúc đẩy nền kinh tế và cải thiện mức sống của người dân đang ngày càng khó khăn do giá năng lượng và thực phẩm tăng mạnh kể từ khi xung đột Nga-Ukraine bắt đầu. Ông mắc kẹt giữa nền kinh tế tăng trưởng chậm chạp, khoản nợ công lớn và các quy định tài chính nghiêm ngặt buộc chính phủ phải cân đối chi tiêu với thu ngân sách.

Trong một bài phát biểu gần đây, Burnham nhấn mạnh mong muốn xây dựng một nước Anh nơi cuộc sống trở nên phải chăng hơn. Ông cũng đề cao việc trao quyền tự chủ cho các khu vực vùng miền như một công cụ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Chuyên gia nghiên cứu Philip McCann từ Viện Năng suất nhận định rằng đây không chỉ là cách để kích thích phát triển địa phương mà còn nhằm biến các khu vực này thành động lực tăng trưởng quốc gia.

Chiến lược của Burnham hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, tái công nghiệp hóa nền kinh tế và tăng cường kiểm soát công cộng đối với các dịch vụ nước, vận tải và năng lượng. Tờ Financial Times đưa tin ông có thể giảm bớt hạn chế đối với khai thác dầu khí tại Biển Bắc nhằm hạ nhiệt giá năng lượng.

Gánh nặng chi phí phúc lợi xã hội

Bên cạnh việc vực dậy nền kinh tế, Burnham còn phải giải quyết vấn đề chi phí phúc lợi xã hội gia tăng nhanh chóng - một điểm nóng gây tranh cãi cuối nhiệm kỳ của Starmer. Chính quyền trước đã từng nhận phản ứng dữ dội khi cố gắng thay đổi hệ thống trợ cấp, bao gồm việc cắt giảm trợ cấp nhiên liệu mùa đông cho người già, dẫn đến việc phải rút lại các chính sách này vì sự phản đối lan rộng.

Advertisement300 × 250

Xuất phát từ khuynh hướng cánh tả mềm, Burnham nhiều khả năng sẽ chịu áp lực tránh cắt giảm trợ cấp quá sâu. Ông cũng cam kết sửa chữa những lĩnh vực còn thiếu hụt như chăm sóc xã hội mà ông từng muốn cải tổ khi làm Bộ trưởng Y tế năm 2009. Ông tuyên bố sẵn sàng "đương đầu với sự thật" và thừa nhận hệ thống hiện nay đã bị "phá vỡ".

Tăng chi ngân sách quốc phòng trước áp lực trong và ngoài nước

Bên cạnh đó, Burnham sẽ kế thừa kế hoạch đầu tư quốc phòng trị giá 4,7 tỷ bảng Anh kéo dài 4 năm do người tiền nhiệm công bố, một kế hoạch kéo dài nhiều năm chưa được thực hiện. Nhiệm vụ triển khai sẽ do ông đảm trách.

Burnham có thể sẽ phải đối mặt với sức ép từ bên trong và các đồng minh như Mỹ nhằm tăng cường chi tiêu quốc phòng để đáp ứng mục tiêu của NATO là chiếm 3,5% GDP vào năm 2035. Ông từng cam kết chịu trách nhiệm về tài chính cho kế hoạch quốc phòng và không chấp nhận thỏa hiệp trong lĩnh vực này.

Củng cố vị thế chính trị của Đảng Lao động

Một thách thức quan trọng khác là ngăn chặn sự bành trướng nhanh chóng của đảng Reform UK cánh hữu do Nigel Farage dẫn đầu, với chính sách bài nhập cư cứng rắn. Đảng Lao động đang mất dần cử tri vào tay các đảng đối lập gồm cả cánh tả như Đảng Xanh và cánh hữu như Reform, nhóm đã có kết quả bầu cử địa phương đáng chú ý hồi đầu năm, tạo áp lực yêu cầu lãnh đạo phải thay đổi để đối phó với xu thế này.

Trong bài phát biểu của mình, Burnham cam kết xây dựng hướng đi chính trị mới "đặc trưng cho Đảng Lao động", không chạy theo phong trào của hai đảng cánh tả và cánh hữu này. Ông khẳng định: "Chúng ta chiến thắng bằng cách là chính mình, không cần cố gắng hơn Đảng Xanh hay hơn Reform, cũng không trở thành phiên bản của đảng Bảo thủ như trước đây".

Nhà nghiên cứu Tony Travers từ Trường Kinh tế London nhận định với AFP rằng đây có thể là một chiến lược mới nhằm thu hút lại cử tri từ các đảng đối thủ bằng những chính sách khác biệt.

Chính sách đối ngoại và vị thế quốc tế

Trong chính sách đối ngoại, Burnham sẽ phải đối mặt với thử thách ở mối quan hệ với Tổng thống Mỹ Donald Trump - một nhân vật được nhận xét là khó đoán. Trong khi Starmer từng có quan hệ tương đối thân thiện với Trump trước khi xảy ra cuộc xung đột Mỹ-Iran, Burnham được cho là "cực kỳ tự do" theo đánh giá của phía Mỹ.

Bên cạnh đó, ông còn phải xử lý các tình hình chiến tranh còn căng thẳng ở Ukraine và Trung Đông. Ông đã có tín hiệu sẽ tiếp tục đường lối chính sách ngoại giao gần gũi với NATO và các đồng minh, cam kết giữ vững quan hệ quan trọng với Mỹ, đồng thời duy trì sự ủng hộ không đổi dành cho Ukraine.

"Mối quan hệ với Mỹ sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu khi họ là đồng minh quốc phòng và an ninh quan trọng nhất. Sự hỗ trợ của Anh dành cho Ukraine cũng sẽ không thay đổi", Burnham viết trên tạp chí The Times hồi tháng này.

Andy Burnham chính thức nhận nhiệm vụ vào tuần tới, đứng trước hàng loạt thách thức nội chính và quốc tế đặt ra cho các lãnh đạo Anh trong thập niên qua, với kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt mới trong chính trường Anh.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Andy Burnham trở thành Thủ tướng Anh thứ bảy trong 10 năm qua, đối mặt nhiều thách thức lớn.
  • Ông ưu tiên phục hồi kinh tế và nâng cao đời sống amid giá năng lượng và thực phẩm tăng cao.
  • Burnham cam kết xử lý chi phí phúc lợi xã hội gia tăng và cải tổ hệ thống chăm sóc xã hội.
  • Ông cần tăng chi ngân sách quốc phòng để đáp ứng mục tiêu NATO và yêu cầu đối ngoại.
  • Burnham định hướng xây dựng chính sách độc lập cho Đảng Lao động nhằm thu hút lại cử tri.

Đăng ký bản tin QMVN