Hố sụt, đất đai tan hoang và những kẻ thế tội: vấn nạn khai thác vàng trái phép ở Johannesburg, Nam Phi

Khi giá vàng tăng vọt, hoạt động khai thác trái phép tại các giếng mỏ bỏ hoang quanh Johannesburg, Nam Phi, ngày càng sôi động. Những thợ mỏ chui, được gọi là “zama zama” – nghĩa là “thử vận may” trong tiếng Zulu – ước tính lên tới hàng chục nghìn người, phần lớn đến từ Lesotho, Mozambique và Zimbabwe. Cảnh sát thường xuyên công bố các đợt bắt giữ, nhưng hiệu quả hạn chế, thậm chí từng dẫn tới thảm kịch khi 93 thi thể được đưa lên từ một giếng mỏ ở Stilfontein năm 2025. Trước thềm bầu cử địa phương ngày 4/11, các chính trị gia đổ lỗi cho zama zama về những hố sụt tàn phá đường sá, nhưng giới chuyên gia cho rằng họ đang bị biến thành kẻ thế tội, trong khi nguyên nhân sâu xa nằm ở hoạt động khai thác công nghiệp, nghèo đói, thất nghiệp, tham nhũng và trách nhiệm bị bỏ ngỏ của các công ty khai mỏ.