Vì sao giá xanh đôi khi cao hơn?
Một sản phẩm ít phát thải có thể đắt hơn khi công nghệ mới chưa đủ quy mô, nhà cung cấp ít và các quy trình chứng nhận, truy xuất nguồn gốc làm tăng chi phí. Ngược lại, hàng hóa truyền thống đôi khi rẻ vì giá bán không phản ánh đầy đủ tác hại với khí hậu, sức khỏe và hệ sinh thái. Vì vậy, so sánh nhãn giá tại quầy là cần thiết nhưng chưa đủ để so sánh chi phí xã hội thực sự.
Frederick Teo và người dẫn Audrey Tan đặt vấn đề dưới góc độ doanh nghiệp: muốn có nhiều người mua, giải pháp xanh phải tiến tới hiệu quả thương mại, chứ không thể chỉ dựa vào thiện chí. Những khoản đầu tư ban đầu có thể tạo thị trường, nhưng lộ trình giảm giá cần đến cạnh tranh, hạ tầng và cầu ổn định.
Bài học từ điện tái tạo: quy mô có thể đổi cán cân
Theo Cơ quan Năng lượng tái tạo quốc tế IRENA, hơn 90% công suất điện tái tạo quy mô lớn được đưa vào vận hành năm 2025 có chi phí thấp hơn phương án điện hóa thạch mới rẻ nhất tại cùng thị trường. Chi phí điện mặt trời bình quân khoảng 44 USD/MWh, điện gió trên bờ khoảng 33 USD/MWh. Đây là ví dụ quan trọng cho thấy một công nghệ từng phải hỗ trợ có thể tiến tới cạnh tranh bằng giá.
Tuy nhiên, mức giá phát điện không đồng nghĩa mọi hóa đơn điện đều giảm ngay. Lưới điện, khả năng lưu trữ, vị trí dự án, chi phí vay và giờ phát điện quyết định tổng chi phí hệ thống. Kinh nghiệm hữu ích là chính sách phải đầu tư vào cả hệ sinh thái, thay vì chỉ trợ giá cho một thiết bị.
















