Ổn định khu vực: đối thoại phải đi cùng luật lệ
Ông Wong mở đầu từ yêu cầu giữ Đông Nam Á hòa bình và ổn định. Ông đánh giá Trung Quốc là đối tác tích cực trong những cơ chế do ASEAN dẫn dắt như Hội nghị cấp cao Đông Á, Diễn đàn Khu vực ASEAN và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng. Những diễn đàn này không tự động giải quyết bất đồng, nhưng tạo kênh gặp gỡ thường xuyên giữa các quốc gia có lợi ích và quan điểm khác nhau. Trong một môi trường ngày càng nhiều cạnh tranh chiến lược, sự liên tục của đối thoại có giá trị thực tế.
Thách thức rõ nhất là Biển Đông, nơi yêu sách và hoạt động trên biển của nhiều bên chồng lấn. Ông Wong mong ASEAN và Trung Quốc sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử (COC) hiệu quả, có nội dung thực chất, phù hợp luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982. Tại Manila, các bên cho biết đã tạm nhất trí khoảng 80% dự thảo, song các nội dung nhạy cảm, trong đó có tính ràng buộc pháp lý, chưa được tháo gỡ. Vì thế, thúc đẩy hợp tác không đồng nghĩa né tránh tranh chấp: lòng tin chỉ bền khi được củng cố bằng quy tắc có thể dự đoán.
Singapore sẽ tiếp nhận chức Chủ tịch ASEAN vào năm 2027. Việc chuyển giao này đem lại cơ hội duy trì tiến trình đàm phán, nhưng không bảo đảm một thỏa thuận lập tức xuất hiện. Khi một bộ quy tắc còn chưa hoàn tất, ưu tiên thiết thực là kiềm chế, liên lạc khẩn cấp và tôn trọng quyền lợi hợp pháp của mọi bên sử dụng tuyến hàng hải quan trọng ấy.















