Đánh thuế người giàu có thể tăng thu, nhưng bài toán tài khóa của Anh lớn hơn nhiều so với một sắc thuế

Lập luận rằng người giàu có thể “trả hết” những khó khăn tài chính của nhà nước thường bỏ qua chênh lệch rất lớn giữa tài sản tư nhân và dòng chi tiêu công hàng năm. The Sunday Times Rich List 2026 ước tính 157 tỷ phú ở Anh sở hữu tổng tài sản khoảng 670 tỷ bảng. Con số nghe rất lớn, nhưng đây chủ yếu là giá trị doanh nghiệp, cổ phiếu, bất động sản và các tài sản khác, không phải tiền mặt có thể thu ngay mà không làm thay đổi giá trị của chúng.

Điều đó không có nghĩa mọi đề xuất tăng thu từ người giàu đều vô ích. Thuế thừa kế, thuế lãi vốn, thuế bất động sản hoặc một dạng thuế tài sản đều có thể được thiết kế để tăng thu và giảm chênh lệch. Nhưng nguồn thu thực tế phụ thuộc vào cơ sở thuế, hành vi dịch chuyển tài sản, định giá, miễn trừ và khả năng thực thi. Vì vậy, một cuộc tranh luận nghiêm túc cần phân biệt giữa “có thể thu thêm từ người giàu” và “nguồn thu đó đủ để sửa toàn bộ tài khóa quốc gia”.

Dữ liệu HMRC dùng cho Annual Tax Summary cho thấy y tế chiếm khoảng 20,9% chi tiêu được phân bổ trong bảng tóm tắt, lương hưu nhà nước khoảng 11,9% và lãi nợ quốc gia khoảng 10,8%. Giáo dục và quốc phòng cũng là những khoản lớn.