Ông Najib rời nhà tù
Theo luật sư Muhammad Farhan, lệnh quản thúc tại gia do tòa án ban hành đã được chuyển tới nhà tù Kajang, nơi một chiếc ô tô màu xám đưa ông Najib về nhà. Truyền thông địa phương cho biết cảnh sát đã thắt chặt an ninh quanh dinh thự của ông tại khu Langgak Duta cao cấp ở Kuala Lumpur – địa điểm được ghi trong hồ sơ quản thúc. Lệnh ân xá của Quốc vương Sultan Ibrahim hồi tháng 9 cho phép ông thụ án phần còn lại tại nhà đến tháng 8/2028. Về khoản tiền phạt:
- Tổng Thư ký Umno Asyraf Wajdi Dusuki cho biết Quỹ Đoàn kết Najib Razak, ra mắt ngày 18/9, đã quyên đủ tiền và đảng đã hoàn tất thủ tục nộp tại Tòa án Tối cao Kuala Lumpur, đồng thời chính thức đóng tài khoản quỹ.
- Umno không công bố tổng số tiền quyên góp được hay danh tính các nhà tài trợ lớn.
Thủ tướng Anwar lên tiếng
Phát biểu sau buổi cầu nguyện ngày thứ Sáu, Thủ tướng Anwar Ibrahim cho biết cá nhân ông không đồng tình với việc Umno nộp phạt thay ông Najib. Dù có tình bạn với ông Najib, điều đó không nên khiến công chúng có ấn tượng rằng tham nhũng có thể được dung thứ.
Tuy vậy, ông khẳng định quyết định thuộc quyền của Umno và chính phủ tôn trọng tiến trình pháp lý cũng như quyết định của Quốc vương.
Theo ông Ahmad Mohsein Azman của BowerGroupAsia, phép thử chính trị trước mắt là liệu Bộ trưởng Giao thông Anthony Loke, lãnh đạo DAP, có thực hiện cam kết từ chức hay không – ông đã nộp đơn từ chức hồi tháng 9 và nói đơn sẽ có hiệu lực khi ông Najib về nhà. Ông Mohsein cho rằng hiện khả năng DAP rút toàn bộ khỏi chính phủ là thấp, nhưng câu hỏi về sức sống của liên minh Pakatan Harapan (PH) trong cuộc tổng tuyển cử tới sẽ được đặt ra.
*“Tham nhũng liên quan hàng tỷ ringgit có thể được dung thứ theo cách này.” – Thủ tướng Anwar Ibrahim, nói về ấn tượng công chúng có thể có*
Tác động chính trị
Theo ông Amir Fareed Rahim, giám đốc chiến lược của công ty tư vấn chính trị KRA Group, việc ông Najib được về nhà sẽ tạo ra nhiều hệ quả:
- Umno được tiếp thêm khí thế, các đảng viên phấn chấn và tự tin hơn trong việc giành lại lá phiếu của cử tri Mã Lai bảo thủ.
- Umno có thể tin rằng mình đủ sức tự lấy lại vị thế mà không cần dựa vào liên minh bầu cử với đảng Hồi giáo PAS – dù hai bên đã thống nhất hợp tác trong cuộc bầu cử bang Melaka ngày 14/11.
- Cử tri trẻ và cử tri chưa quyết định có thể bị nhắc nhớ về các bê bối tham nhũng gắn với Umno.
- Những người phản đối ông Najib có thể trừng phạt liên minh PH của ông Anwar nếu cho rằng liên minh này chịu trách nhiệm cho sự nhượng bộ, ảnh hưởng tới tỷ lệ đi bầu của cử tri PH.
Một Umno được hồi sinh có thể tin rằng họ đủ sức tự giành lại vị thế đã mất.
Những bản án chưa khép lại
Ông Najib, 73 tuổi, cầm quyền giai đoạn 2009-2018, bắt đầu thụ án từ tháng 8/2022 sau khi tòa án cao nhất giữ nguyên bản án về tội chiếm đoạt 42 triệu ringgit từ SRC International, công ty con cũ của 1MDB. Bản án 12 năm tù được giảm một nửa năm 2024, khoản phạt giảm từ 210 triệu xuống 50 triệu ringgit. Ông luôn phủ nhận sai phạm trong bê bối, trong đó hơn 1 tỷ USD bị cáo buộc chảy vào các tài khoản liên quan đến ông; theo các nhà điều tra Mỹ, hơn 4,5 tỷ USD đã bị rút ruột khỏi 1MDB trong giai đoạn 2009-2015.
Lệnh quản thúc tại gia chỉ áp dụng cho bản án vụ SRC. Ông Najib còn phải đối mặt với bản án 15 năm tù riêng sau khi bị kết tội trong vụ án chính 1MDB hồi tháng 12 năm ngoái, dự kiến bắt đầu sau khi bản án SRC kết thúc ngày 23/8/2028. Tháng trước, Tòa án Tối cao đã bác đơn đề nghị hủy bản án này của ông.














