Đêm nước tràn vào căn hộ
Khi vợ chồng ông Shuji Nishizawa mua căn hộ bán hầm tại khu chung cư 10 tầng Sanctus Shinmatsudo ở Matsudo năm 2003, khoảng sân hiên lát gạch là điểm thu hút chính. Tối 13/8, chính nơi đó trở thành lối để nước lũ tràn vào.
Ông Nishizawa, 60 tuổi, làm nghề thiết kế web tự do, đang ở khu vực sinh hoạt chung khi vợ ông chạy vào báo nước mưa đang ào xuống bậc thang từ mặt đất và đọng lại trên sân hiên. Giờ đây, ông chỉ vào những vệt bùn chạy ngang tường, cao 1,8 mét so với sàn nhà, để giải thích nước đã dâng nhanh như thế nào trong trận mưa xối xả.
Trận mưa kỷ lục ở Chiba
Trận mưa ngày 13/8 trùng với giờ tan tầm và tuần lễ Obon, một trong những dịp đi lại đông đúc nhất ở Nhật Bản. Những con số nổi bật gồm:
- Lượng mưa có nơi lên tới 100 đến 120 mm mỗi giờ, kích hoạt hàng loạt cảnh báo mưa lớn kỷ lục trong thời gian ngắn.
- Một số khu vực ghi nhận hơn 360 mm mưa trong 24 giờ.
- Cơ quan Khí tượng Nhật Bản ban bố cảnh báo khẩn cấp mưa lớn mức 5 cho nhiều đô thị, trong đó có Chiba, Ichikawa, Funabashi, Matsudo và Kashiwa.
- Nhiều người thiệt mạng, trong đó có người bị cuốn trên đường ngập và người mắc kẹt trong ô tô chìm.
Theo cơ quan khí tượng, mây mưa đứng yên trên Chiba khi luồng không khí ấm, ẩm tràn vào và gặp gió bắc, hình thành các dải mưa tuyến tính liên tục.
Lũ nội thị và giới hạn của hạ tầng
Trận mưa đã phơi bày điểm yếu của hạ tầng đô thị. Theo báo Yomiuri, ngập lụt nội đồng, tức ngập không do sông tràn bờ, khiến hơn 3.000 phương tiện chết máy và bị bỏ lại trên đường, trong khi ít nhất 15 khu chung cư mất điện hoàn toàn do tầng hầm bị ngập.
Bệnh viện Đại học Chiba phải hủy toàn bộ ca phẫu thuật khi máy bơm thoát nước tầng hầm hỏng.
Giáo sư kỹ thuật dân dụng Koji Ikeuchi của Đại học Tokyo nhận định lượng mưa khổng lồ được cho là đã vượt quá năng lực thiết kế của hệ thống cống thoát nước ở các khu đô thị của Chiba, nơi phần lớn bề mặt bị phủ nhựa đường và bê tông, khiến nước không thể thấm xuống đất.
Những nơi từng được coi là an toàn
Điều đáng lo ngại là nước lũ không chỉ tràn vào những vùng trũng vốn được xác định có nguy cơ cao. Phân tích của công ty Weathernews dựa trên khoảng 10.000 báo cáo của người dùng cho thấy lũ bất ngờ cũng tàn phá những địa điểm chưa từng được dự báo là có rủi ro.
Trường hợp này là một tình huống vô cùng bất thường.
Lời nhận định của Thống đốc tỉnh Chiba Toshihito Kumagai phản ánh thực tế rằng các bản đồ nguy cơ và tiêu chuẩn thiết kế dựa trên dữ liệu quá khứ đang dần không còn theo kịp những trận mưa cực đoan mới.
Chuẩn bị ở mọi cấp độ
Câu chuyện của gia đình ông Nishizawa cho thấy rủi ro không chỉ nằm ở hạ tầng công cộng mà còn ở thiết kế từng tòa nhà, như những căn hộ bán hầm, tầng hầm đặt thiết bị điện hay lối thoát nước ở sân hiên.
Giới chuyên gia kêu gọi chuẩn bị ở mọi cấp độ: từ nâng cấp hệ thống thoát nước, cập nhật bản đồ nguy cơ, xây dựng hồ điều tiết, đến việc từng hộ gia đình và ban quản lý chung cư lên kế hoạch ứng phó, như chuẩn bị tấm chắn nước và di dời thiết bị quan trọng khỏi tầng hầm.
