Các nỗ lực hòa giải và tác động lên giá dầu

Ngày thứ Ba, truyền thông đưa tin về các cuộc đàm phán nhằm đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc xung đột Iran, với các quan chức Iran đã gặp các nhà trung gian từ Pakistan tại Islamabad. Các cuộc tấn công quân sự của Mỹ tại Iran đã diễn ra liên tục trong vòng 10 ngày trước đó, trong khi Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công vào tàu thuyền qua eo biển Hormus và các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực.

Trong bối cảnh đó, giá dầu thô trong ngày thứ Ba chỉ biến động nhẹ. Dầu Brent của Bắc Hải giao dịch ở mức 89,07 USD mỗi thùng, giảm 0,1% so với ngày trước đó, còn dầu WTI của Mỹ giảm 0,3% xuống còn 82,94 USD mỗi thùng. Trước đó, do kỳ vọng về một khoảng thời gian ngừng bắn, giá dầu thậm chí đã giảm về gần mức 70 USD, nhưng kể từ cuối tháng 6, các cuộc tấn công quân sự đã đẩy giá quay trở lại xu hướng tăng.

Eo biển Hormus và tác động tới nguồn cung dầu toàn cầu

Eo biển Hormus đang là khu vực trọng điểm của cuộc xung đột Mỹ - Iran. Trung bình, khoảng 25% thương mại dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua đây. Việc khu vực này bị gần như phong tỏa đã gây ảnh hưởng lớn đến thị trường dầu thô thế giới.

Điều này làm nổi bật sự quan trọng và độ nhạy cảm của các tuyến đường thay thế. Ví dụ, tại Yemen, lực lượng Huthi thân Iran cảnh báo có thể chặn các xuất khẩu dầu từ Saudi Arabia, nước này sử dụng biển Đỏ làm tuyến đường xuất khẩu. Các cuộc tấn công vào tàu thuyền qua khu vực này đã làm gián đoạn hoạt động thương mại.

Thomas Altmann, nhà quản lý danh mục tại QC Partners, nhận định rằng mặc dù có lời đe dọa từ Iran thông qua lực lượng Huthi nhằm ngăn chặn xuất khẩu dầu của Saudi Arabia qua Biển Đỏ, phản ứng của thị trường dầu hiện không có những biến động lớn. Ông cũng cho rằng kỳ vọng sớm kết thúc căng thẳng đang chiếm ưu thế.

Triển vọng giá dầu và tồn kho thấp

Trong khi đó, các nhà phân tích của Goldman Sachs cảnh báo rằng giá dầu Brent có thể vượt 120 USD mỗi thùng nếu tình hình tại eo biển Hormus không ổn định. Tuy nhiên, đây không phải là kịch bản chính. Họ dự báo giá dầu Brent sẽ ở khoảng 80 USD mỗi thùng vào quý IV năm 2026.

Advertisement300 × 250

Bên cạnh yếu tố xung đột, nguồn cung dầu thị trường cũng chịu áp lực do tồn kho chiến lược của Mỹ hiện đang thấp. Tính đến cuối tháng 4, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, lượng tồn kho dầu chiến lược là khoảng 395 triệu thùng, mức thấp ngang với thời điểm đầu những năm 1980, thấp hơn nhiều so với mức từ 600 đến 700 triệu thùng trong giai đoạn 2003-2021.

Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cho biết thị trường dầu hiện được hỗ trợ bởi sản lượng tăng từ các nước vùng Vịnh và các nhà sản xuất khác như Mỹ, Brazil, Venezuela. Đồng thời, nhu cầu giảm từ Trung Quốc cũng góp phần duy trì tồn kho. Các quốc gia thành viên IEA hiện đang giữ hơn 1 tỷ thùng dầu dự trữ.

Ảnh hưởng của chiến tranh Ukraine đến tinh chế nhiên liệu

Dù nguồn dầu thô có thể đủ cung cấp, việc chế biến thành nhiên liệu lại chịu ảnh hưởng từ cuộc chiến tại Ukraine. Ukraine đang cố gắng làm suy yếu Nga bằng các đòn tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga trong vùng Biển Đen, bao gồm các tàu chở dầu, giàn khoan, nhà máy lọc dầu và kho chứa dầu.

Nga, nhà xuất khẩu nhiên liệu đứng thứ hai thế giới, đã áp dụng lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu ít nhất đến cuối tháng 7 nhằm ổn định thị trường nội địa. Điều này làm gia tăng nhu cầu ở các nhà máy lọc dầu tại các quốc gia khác.

Biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu tăng mạnh

Chỉ số đo lường biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu ("crack spread"), tức mức giá mà các nhà máy lọc yêu cầu để biến một thùng dầu thô thành dầu diesel, đã tăng đáng kể trong thời gian gần đây. Tại Mỹ, biên lợi nhuận này đã lên tới 70 USD mỗi thùng, vượt ngưỡng trong giai đoạn đầu chiến tranh Ukraine năm 2022 khi chỉ khoảng 60 USD.

Tại châu Âu, biên lợi nhuận hiện dao động khoảng 66 USD, thấp hơn so với mức đỉnh gần 80 USD vào tháng 4, nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mức khoảng 20 USD trước khi xung đột Iran và lệnh cấm xuất khẩu của Nga bắt đầu diễn ra đầu năm nay.

Những diễn biến trên cho thấy sự phức tạp trong bức tranh thị trường dầu thế giới khi nhiều cuộc xung đột cùng tác động lên nguồn cung và giá cả, đồng thời nhu cầu cho quá trình tinh chế đang tăng lên do các gián đoạn về xuất khẩu nhiên liệu.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Cuộc xung đột Iran với các cuộc tấn công lẫn nhau giữa Mỹ và Iran đã đẩy giá dầu tăng trở lại sau khi có kỳ vọng về ngừng bắn.
  • Eo biển Hormus là tuyến vận chuyển dầu quan trọng, bị gián đoạn làm ảnh hưởng đến thị trường dầu thô toàn cầu.
  • Lực lượng Huthi thân Iran tại Yemen đe dọa chặn đường xuất khẩu dầu của Saudi Arabia qua biển Đỏ gây lo ngại về an ninh năng lượng.
  • Tồn kho chiến lược dầu của Mỹ đang ở mức thấp nhất kể từ những năm 1980, làm gia tăng áp lực lên nguồn cung dầu hàng hóa.
  • Chiến tranh Ukraine khiến Nga cấm xuất khẩu nhiên liệu, đẩy nhu cầu đối với các nhà máy lọc dầu khác tăng lên, kéo theo biên lợi nhuận tinh chế nhiên liệu gia tăng.

Đăng ký bản tin QMVN