Phán xét về cách soạn thảo hợp đồng bảo hiểm gây thiệt hại cho người mua
Ngày 20/7/2026, Tòa án tối cao Ấn Độ lên tiếng chỉ trích việc các công ty bảo hiểm thường soạn thảo các hợp đồng bảo hiểm với ngôn ngữ "mơ hồ" và "cẩu thả" để tránh chịu trách nhiệm bồi thường đúng pháp luật. Theo Tòa, cách làm này đã gây nhiều thiệt thòi cho người mua bảo hiểm thông thường, đồng thời tạo ra rào cản trong việc giải quyết kịp thời các yêu cầu bồi thường tai nạn giao thông.
Chánh án Sanjay Karol và Thẩm phán N. Kotiswar Singh nhấn mạnh các công ty bảo hiểm phải sử dụng ngôn từ rõ ràng, chính xác trong các hợp đồng chuẩn nhằm tránh gây hiểu nhầm hoặc nhiều cách hiểu khác nhau. "Khi bên soạn thảo có toàn quyền nhưng lại viết hợp đồng không rõ ràng, người chịu thiệt nhất là khách hàng bình thường. Nhiều trường hợp công ty bảo hiểm lợi dụng sự mơ hồ này để trốn tránh trách nhiệm mà họ phải đảm nhận, hoặc ngược lại bị gánh chịu trách nhiệm không mong muốn vì hợp đồng soạn thảo kém chất lượng", họ cho biết.
Sự kiện liên quan và tranh chấp bồi thường tai nạn giao thông
Các nhận định của Tòa đưa ra khi xem xét đơn kháng cáo của Oriental Insurance Company về phán quyết ngày 4/2/2025 của Tòa án Tối cao bang Chhattisgarh. Tòa Bang đã ra lệnh công ty bảo hiểm này trả 32,67 lakh ₹ tiền bồi thường trong vụ tranh chấp liên quan đến một tai nạn giao thông.
Thanh tra sự việc cho biết, vụ tai nạn xảy ra với một phương tiện được bảo hiểm bởi Oriental Insurance, chở khách trong hành trình thăm viếng các địa điểm tâm linh tại Nepal. Xe tạo va chạm với đồi núi khiến ba người chết, trong đó có tài xế Riaz Khan và hành khách Harish Yadav. Gia đình ông Yadav gồm vợ, con và mẹ đã khởi kiện tại Toà Trọng tài Bồi thường Tai nạn Giao thông (MACT), yêu cầu bồi thường số tiền 48,99 lakh ₹.
MACT ban đầu đã ra phán quyết yêu cầu chủ sở hữu phương tiện trả bồi thường kèm lãi suất 6% mỗi năm tính từ ngày 22/10/2011, ngày khởi kiện. Tuy nhiên, Tòa Tối cao bang Chhattisgarh sửa đổi phán quyết này và chuyển trách nhiệm trả bồi thường từ chủ xe sang công ty bảo hiểm.
Chất lượng các phán quyết của MACT còn gây nhiều băn khoăn
Tòa án Tối cao cũng bày tỏ sự không hài lòng về cách thức các MACT ban hành quyết định, nhiều trường hợp thiếu lập luận đầy đủ và rõ ràng. Điều này khiến các vụ kiện bồi thường kéo dài và số lượng kháng cáo tăng cao.
Phán quyết có đoạn: "Trong những vụ án trước đây và cả vụ này, cách trình bày, nội dung và mức độ của các phán quyết mà các Toà này đưa ra gây nhiều bất an cho Hội đồng xét xử. Ví dụ như vụ này, Toà đã ghi nhận đầy đủ các chứng cứ và lời trình bày, nhưng lại không liên kết chặt chẽ chúng với tình tiết vụ án cũng như tác động tới kết quả cuối cùng".
Tranh luận về phạm vi bảo hiểm trong trường hợp xảy ra tai nạn ngoài lãnh thổ quốc gia
Công ty bảo hiểm đưa ra luận điểm rằng vì tai nạn xảy ra ngoài lãnh thổ Ấn Độ, nên hợp đồng không bao gồm trường hợp này. Tuy nhiên, Tòa án từ chối luận điểm này và nhấn mạnh rằng nếu công ty bảo hiểm muốn loại trừ trách nhiệm cho các sự kiện xảy ra ngoài Ấn Độ, họ phải quy định rõ ràng trong hợp đồng.
Cơ sở pháp lý là chiếc xe được phép hợp pháp qua biên giới sang Nepal sau khi các cơ quan có thẩm quyền xác nhận đã hoàn tất thủ tục pháp lý cần thiết. Tòa yêu cầu các điều khoản hợp đồng phải rõ ràng để người mua hiểu được phạm vi bảo hiểm đang nhận, tránh sai sót vì cách soạn thảo thiếu cẩn trọng.
Khuyến nghị sửa đổi và yêu cầu minh bạch trong hợp đồng bảo hiểm
Quan điểm Tòa án nêu: "Hợp đồng phải có ngôn ngữ rõ ràng, chính xác. Người bán bảo hiểm muốn bảo hiểm điều gì hoặc loại trừ điều gì, đều cần ghi cụ thể, không thể để mập mờ. Viết lỏng lẻo có thể gây hậu quả pháp lý nghiêm trọng".
Theo đó, nếu các hợp đồng bảo hiểm loại trừ phạm vi bảo hiểm xuyên lãnh thổ, phải ghi rõ ràng và thông báo cho người mua để họ biết cần mua thêm chứng nhận mở rộng khi đi quốc tế. Tòa ví dụ trường hợp các hợp đồng bảo hiểm sức khỏe riêng biệt áp dụng cho khách đi nước ngoài, vì nhiều người không biết rõ các quy định pháp luật phức tạp.
Khoảng trống pháp lý và đề xuất chuẩn hóa quy định
Tòa chỉ ra rằng hiện chưa có quy định pháp luật rõ ràng hoặc hướng dẫn cụ thể liên quan đến phạm vi bảo hiểm trong trường hợp xe cộ đi sang quốc gia khác. Dù có quy định về Giấy phép giao thông quốc tế năm 2021 cho phép xe Ấn Độ tham gia lưu thông ở nước ngoài, các quy định này không làm rõ bảo hiểm trong hợp đồng trong nước có áp dụng hay không.
Tình trạng này gây khó khăn thực tế trong việc xét xử nhanh các yêu cầu bồi thường tai nạn xảy ra ở nước ngoài, gây ảnh hưởng trực tiếp đến người yêu cầu bồi thường.
Để khắc phục, Tòa kiến nghị Hội đồng quản lý và Phát triển Bảo hiểm Ấn Độ (IRDAI) xem xét ban hành thông tư hướng dẫn chuẩn hóa các điều khoản phạm vi bảo hiểm xuyên biên giới trong hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới.
Quyết định cuối cùng và yêu cầu thi hành
Căn cứ trên phán quyết, Tòa án Tối cao chỉ đạo công ty bảo hiểm Oriental Insurance phải nộp đủ số tiền bồi thường trong vòng bốn tuần kể từ ngày ra phán quyết và bác đơn kháng cáo của công ty này.
Phán quyết của Tòa có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người mua bảo hiểm và thúc đẩy cải thiện chất lượng soạn thảo hợp đồng bảo hiểm tại Ấn Độ.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Tòa án tối cao Ấn Độ nhấn mạnh các công ty bảo hiểm cần soạn thảo hợp đồng rõ ràng tránh gây hiểu nhầm cho khách hàng.
- Việc hợp đồng bảo hiểm không rõ ràng gây khó khăn trong việc giải quyết bồi thường tai nạn giao thông, làm tăng số đơn kháng cáo.
- Hợp đồng bảo hiểm phải ghi rõ phạm vi bảo hiểm khi xảy ra tai nạn ngoài lãnh thổ Ấn Độ, tránh tranh chấp pháp lý.
- Hiện chưa có quy định pháp luật rõ ràng về phạm vi bảo hiểm xuyên quốc gia, gây bất ổn cho người mua bảo hiểm và cơ quan xét xử.
- Tòa kiến nghị IRDAI ban hành chuẩn hóa điều khoản bảo hiểm cho xe cộ đi nước ngoài để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.










