Nơi trú ẩn bất ngờ giữa làn sóng AI
Sự đảo chiều phản ánh cách các quỹ toàn cầu phân bổ danh mục không kém gì những thay đổi trong nội tại Ấn Độ. Suốt phần lớn hai năm trước, các nhà đầu tư ưu tiên nhà sản xuất bán dẫn và doanh nghiệp cung ứng công nghệ tại Đài Loan và Hàn Quốc, kỳ vọng chi tiêu AI tăng mạnh. Khi câu hỏi về chi phí và khả năng thu hồi vốn nổi lên, mức độ tập trung ấy lại thành điểm yếu. Vì ít sản xuất chip AI hàng đầu, thị trường cổ phiếu Ấn Độ không bị tác động trực tiếp ở cùng mức độ khi giao dịch này đảo chiều.
Reuters cho biết dòng vốn mua ròng đạt khoảng 12 tỷ USD trong tháng 11, sau giai đoạn bán ròng cộng dồn hơn 60 tỷ USD suốt 26 tháng. Một bản tin thị trường khác của Reuters ngày 20/11 cập nhật con số lên 12,21 tỷ USD. Khi các quỹ từng giảm tỷ trọng Ấn Độ đồng loạt xây dựng lại vị thế, giá cổ phiếu có thể tăng nhanh. Nifty 50 tăng hơn 11%, trong khi một số chỉ số tại các trung tâm AI châu Á giảm hơn 15%; dẫu vậy, chênh lệch trong một khoảng thời gian ngắn không bảo đảm kết quả tương lai.
Alexander Redman của CITIC CLSA lý giải dòng tiền chịu đồng thời lực đẩy khỏi nhóm cổ phiếu công nghệ tập trung và lực hút từ nền tảng đang cải thiện của Ấn Độ. Hai động lực ấy không giống nhau. Dòng vốn tìm nơi tránh bão có thể nhanh chóng ra đi khi cơn bão lắng xuống; dòng vốn tin vào năng suất và lợi nhuận lâu dài thường có lý do bền vững hơn để ở lại.
Lợi nhuận phải theo kịp giá cổ phiếu
Đà tăng không hoàn toàn dựa trên sự dịch chuyển giữa các thị trường. Theo phân tích của Reuters, những doanh nghiệp niêm yết lớn nhất Ấn Độ đạt tốc độ tăng lợi nhuận quý kết thúc tháng 9 mạnh nhất trong hơn bốn năm.
Dự báo lợi nhuận được điều chỉnh đi lên, còn thu nhập trên mỗi cổ phiếu tính bằng USD, thước đo quan trọng đối với nhà đầu tư quốc tế, đã phục hồi sau giai đoạn trì trệ. Đồng rupee ổn định hơn cũng giúp lợi nhuận nội tệ chuyển thành kết quả tích cực khi quy đổi.
Các nhà quản lý quỹ phản ứng có chọn lọc thay vì nhất loạt. Aberdeen tăng tỷ trọng ở những công ty quản lý tài sản lớn khi định giá và triển vọng lợi nhuận hấp dẫn hơn. William Blair Investment Management giảm một phần phân bổ công nghệ để mua doanh nghiệp tài chính, chăm sóc sức khỏe và tiêu dùng Ấn Độ. Ashmore và Artemis cũng tăng tiếp xúc với thị trường, nhưng không phải tổ chức nào cũng sẵn sàng duy trì tỷ trọng vượt chuẩn trong dài hạn.
Định giá vẫn là rào cản đáng kể. Giá cổ phiếu tăng quá nhanh có thể vượt xa mức cải thiện lợi nhuận thực tế, khiến nhà đầu tư dễ thất vọng sau mỗi kỳ báo cáo. Điều cần theo dõi là liệu các dự báo lợi nhuận tăng có lan sang nhiều ngành, doanh thu có được hỗ trợ bởi nhu cầu thực, và biên lợi nhuận có duy trì hay không. Nhiều quý kinh doanh vững chắc có ý nghĩa lớn hơn một tháng mua ròng sôi động.
Đồng rupee và giá dầu tạo phép thử thứ hai
Ấn Độ nhập khẩu lượng lớn dầu thô, nên thị trường tài chính nhạy cảm với biến động năng lượng toàn cầu. Giá dầu thấp giúp giảm hóa đơn nhập khẩu, xoa dịu lạm phát và hạn chế nhu cầu USD. Các yếu tố đó có thể hỗ trợ đồng rupee, đồng thời cải thiện sức hấp dẫn của tài sản Ấn Độ. Reuters ghi nhận dầu giảm giá và tỷ giá ổn định đã góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn trở lại trong tháng 11.
Chiều ngược lại cũng đáng lưu tâm. Gián đoạn nguồn cung năng lượng hoặc xung đột liên quan đến Iran leo thang có thể đẩy giá dầu tăng và gây áp lực lên cán cân đối ngoại. Đồng rupee suy yếu sẽ bào mòn lợi nhuận tính bằng USD, ngay cả khi giá cổ phiếu trong nước đi lên. Vì vậy, các quỹ quốc tế phải cân nhắc cả triển vọng doanh nghiệp lẫn giá trị thu được sau chuyển đổi tiền tệ.
Quy mô và thanh khoản lớn là một lợi thế khác, nhưng cũng khiến Ấn Độ nhạy với những thay đổi của dòng tiền quốc tế. Các quỹ có thể phân bổ vốn đáng kể mà không nhất thiết phải mua cổ phiếu quá nhỏ. Tuy nhiên, dòng vốn ngoại vẫn có thể đảo chiều nếu lãi suất thế giới, mức chấp nhận rủi ro hoặc quy tắc danh mục thay đổi. Nhà đầu tư nội địa có thể giảm bớt biến động chứ không thể xóa bỏ nó.
AI vừa là khoảng cách an toàn, vừa là thách thức
Gọi Ấn Độ là thị trường “không AI” chỉ đúng theo nghĩa tương đối. Doanh nghiệp Ấn Độ vẫn ứng dụng AI và các ngành công nghệ, gia công dịch vụ có thể chịu tác động sâu sắc từ tự động hóa. Điểm khác biệt là chỉ số chứng khoán lớn của nước này không bị chi phối quá mạnh bởi các nhà cung cấp hạ tầng điện toán AI đắt đỏ. Điều đó giảm mức phụ thuộc vào một chu kỳ đầu tư, nhưng không loại bỏ rủi ro công nghệ của toàn nền kinh tế.
Theo Reuters, Gary Tan của Allspring Global Investments cảnh báo AI có thể làm gián đoạn những dịch vụ sử dụng nhiều lao động, từ đó ảnh hưởng đến việc làm, thu nhập và tiêu dùng. Tự động hóa cũng có khả năng nâng năng suất và tạo ngành nghề mới, song tốc độ và cách phân phối lợi ích chưa rõ ràng. Đây là vấn đề quan trọng vì sức mua hộ gia đình là nền tảng cho triển vọng ngân hàng, bán lẻ và chăm sóc sức khỏe.
Cuộc tranh luận vì thế đang chuyển từ việc thoát khỏi một giao dịch đông đúc sang đánh giá khả năng chống chịu của cả nền kinh tế. Ấn Độ mang lại cơ hội đa dạng hóa cùng đà phục hồi lợi nhuận, nhưng vẫn đối mặt với rủi ro định giá, việc làm, tỷ giá và năng lượng. Lập luận đầu tư thuyết phục nhất chỉ hình thành nếu doanh nghiệp tiếp tục tăng lợi nhuận sau khi làn sóng rút khỏi cổ phiếu AI chấm dứt.















