Đèn pha LED hiện đại cải thiện an toàn nhưng gây chói mắt
Đèn pha trên các mẫu xe mới giờ đây có ánh sáng trắng và cường độ cao hơn đáng kể so với bóng halogen truyền thống, cho ra lượng ánh sáng gấp từ ba đến năm lần. Theo dữ liệu của Viện An toàn Giao thông Đường bộ Mỹ (IIHS), đèn LED giúp giảm gần 20% số vụ tai nạn đơn độc xảy ra vào ban đêm. Tuy nhiên, ảnh hưởng của ánh sáng mạnh này đối với các tài xế đi ngược chiều, vốn phải đối mặt với màn sáng trắng chói lọi, vẫn chưa được ANCAP – Chương trình Đánh giá xe mới của Australia – kiểm định kỹ lưỡng.
Chuyên gia an toàn đường bộ và điều tra tai nạn David Beck nhận định rằng ANCAP đã cung cấp phân tích đầy đủ về an toàn xe mới, từ khả năng bảo vệ người đi bộ đến công nghệ phòng tránh tai nạn và cảnh báo âm thanh. Tuy nhiên, việc bỏ sót đánh giá về tác động chói sáng từ đèn LED là một thiếu sót nghiêm trọng. Ông nhấn mạnh việc không có dữ liệu tai nạn liên quan đến chói sáng không có nghĩa là vấn đề này không tồn tại, mà chỉ vì khó xác định nguyên nhân vụ va chạm do chói đèn.
Hiệu quả ánh sáng và những hạn chế thực tế
Chuyên gia cho biết đèn pha hiện đại không chỉ đơn thuần tăng cường độ sáng mà còn cải thiện cách chiếu sáng, giúp soi rõ vùng bên đường mà không chiếu thẳng vào mặt tài xế đi ngược chiều. Hệ thống tự động giảm sáng đèn pha khi phát hiện xe ngược chiều cũng được đánh giá cao ở khả năng ngăn ngừa tình trạng chói mắt do lái xe quên hạ đèn pha.
Tuy nhiên, các yếu tố môi trường như đoạn đường cong hay độ dốc cùng với vị trí đèn cao trên nhiều dòng xe SUV, bán tải có thể làm giảm hiệu quả hệ thống tự động này, dẫn tới nguy cơ chói sáng và gây mất an toàn cho người tham gia giao thông khác.
Tiêu chuẩn và quy định về đèn xe tại Australia
Tiêu chuẩn thiết kế xe hơi của Australia yêu cầu đèn pha phải chiếu đủ sáng nhưng không được gây chói mắt. Đèn chiếu gần (low-beam) được giới hạn công suất tối đa 2.000 lumen mỗi bóng; những bóng có công suất vượt quá mức này phải trang bị hệ thống cân bằng tự động và các thiết bị hỗ trợ khác để đảm bảo hợp pháp.
Đèn sương mù cũng được phép nhưng phải chiếu thấp để làm rõ vạch kẻ đường và tránh chói mắt tài xế khác. Đèn phụ trợ gắn thêm cũng được luật cho phép nếu vận hành cùng đèn pha.
Công nghệ đèn LED mới và những tranh cãi
Ngày càng nhiều xe SUV trang bị thanh đèn LED chạy ngang mặt trước, tích hợp đèn ban ngày (DRLs), đèn báo rẽ và đèn đậu xe. Một số mẫu như Hyundai Kona có thanh đèn LED xuyên suốt đi cùng đèn pha đặt thấp, tuân thủ quy chuẩn về độ cao và độ rộng. Tuy nhiên, thiết kế đèn LED chưa tối ưu của một số hãng Trung Quốc và xe bán tải khiến ánh sáng lan rộng, gây chói cho các phương tiện đối diện.
Nhà báo kỳ cựu Paul Gover đánh giá nhiều mẫu xe trang bị hệ thống đèn LED “ma trận” có khả năng bật tắt từng LED riêng lẻ để tránh gây chói. Nhưng ông cảnh báo rằng các thiết kế kém chất lượng không kiểm soát tốt lượng ánh sáng phát ra, dẫn đến tình trạng chói mắt hoặc mất tập trung cho người lái xe khác. Đây là vấn đề phổ biến trên những dòng xe SUV và bán tải có đèn đặt cao, khiến ánh sáng trải rộng không đúng hướng.
Khả năng đưa đánh giá chiếu sáng vào an toàn xe
Ông David Beck đề xuất đưa hiệu suất chiếu sáng và khả năng gây chói vào danh mục đánh giá an toàn xe của ANCAP để cảnh báo người tiêu dùng và nhà sản xuất về vấn đề này. Theo ông, có thể phân loại điểm số cho khả năng chiếu sáng chính xác và tính không gây chói nhằm cân bằng giữa nâng cao tầm nhìn và bảo vệ tài xế đi ngược chiều.
Như vậy, trong khi đèn LED đem lại nhiều lợi ích về an toàn ban đêm, nguy cơ gây chói mắt và giảm an toàn cho những lái xe khác là yếu tố đáng được xem xét và kiểm soát chặt chẽ hơn.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Đèn pha LED giúp giảm gần 20% tai nạn đơn độc vào ban đêm tại Mỹ.
- ANCAP chưa đánh giá tác động chói mắt của đèn LED đối với người lái khác.
- Hệ thống tự động giảm sáng đèn pha góp phần hạn chế chói mắt nhưng chưa hoàn hảo do địa hình và thiết kế xe.
- Một số xe SUV, bán tải có đèn LED thiết kế kém gây chói và phân tán ánh sáng không hiệu quả.
- Cần bao gồm đánh giá chiếu sáng và khả năng gây chói vào tiêu chí an toàn xe tại Australia.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.














