Tranh luận không chỉ nằm ở đường biên giới
Alexander Ivanov phản hồi lập luận của hai nhà vận động quyền người bản địa Pavel Sulyandziga và Dmitry Berezhkov, những người thừa nhận lịch sử thực dân của nhà nước Nga nhưng cảnh báo rủi ro chính trị nếu các nước cộng hòa dân tộc trở thành quốc gia độc lập. Tranh cãi không phủ nhận quyền tự quyết; nó xoay quanh năng lực tạo ra các thiết chế kiểm soát quyền lực sau khi quyền tự quyết được thực hiện.
Từ góc nhìn của Ivanov, việc viện dẫn nguy cơ xuất hiện một chế độ độc đoán có thể trở thành lý do để trì hoãn vô thời hạn nguyện vọng chính trị của một cộng đồng. Ông cho rằng không thể dựa trên thất bại giả định trong tương lai để bác bỏ cơ hội lựa chọn của người dân hôm nay. Đây là lập trường của một người ủng hộ chủ quyền, không phải kết luận đã được tất cả cư dân Sakha chia sẻ.
Ở chiều ngược lại, độc lập về pháp lý không tự động tạo ra bầu cử cạnh tranh, báo chí tự do hay tư pháp độc lập. Một chính quyền mới vẫn có thể tập trung quyền lực hoặc phân phối lợi ích thiên lệch. Vì thế, cách đặt câu hỏi thiết thực không phải chỉ là Sakha có thể độc lập hay không, mà còn là ai quyết định tương lai ấy và những quyền nào sẽ được bảo đảm sau bất kỳ thay đổi hiến định nào.
Di sản tự trị và bài toán tài nguyên
Sakha từng phát triển những cơ quan quyền lực riêng trong quá trình tái cấu trúc Liên Xô và Liên bang Nga đầu thập niên 1990. Cơ quan lập pháp Il Tumen, các quy định về ngôn ngữ và những cuộc thương lượng chia sẻ thẩm quyền cho thấy lịch sử chính trị địa phương không phải trang giấy trắng.
