Mexico bắt “El Tanque”, nhân vật bị cáo buộc giữ vai trò khu vực trong CJNG sau nhiều năm bị Mỹ trừng phạt

Bộ trưởng An ninh Omar García Harfuch cho biết Cazarín Molina bị bắt ngày 5/10 tại Zapopan sau quá trình theo dõi và xác định di chuyển. Chiến dịch có sự tham gia của lực lượng đặc nhiệm Ejército Mexicano, Secretaría de Seguridad y Protección Ciudadana, Guardia Nacional, Centro Nacional de Inteligencia và Agencia de Investigación Criminal thuộc Fiscalía General de la República. Cách tổ chức này cho thấy Mexico đang ưu tiên các chiến dịch phối hợp nhiều cơ quan thay vì những đợt truy quét rời rạc.

Theo thông tin được công bố, “El Tanque” bị xem là một operador regional của CJNG với hoạt động trải rộng ở ít nhất bốn bang. Các cáo buộc được nhà chức trách nêu gồm homicidio, extorsión, privación ilegal de la libertad, robo de hidrocarburos, lavado de dinero và narcotráfico. Những cáo buộc này vẫn phải được chứng minh theo quy trình tư pháp; việc bắt giữ không đồng nghĩa một bản án đã được xác lập.

Office of Foreign Assets Control của Bộ Tài chính Mỹ đưa Iván Cazarín Molina vào danh sách trừng phạt ngày 10/9/2024 theo chương trình chống buôn bán ma túy. Washington mô tả ông là thành viên cấp cao của CJNG và là một phần trong mạng lưới liên quan trộm nhiên liệu, doanh nghiệp xăng dầu và tài chính bất hợp pháp.

OFAC đồng thời trừng phạt nhiều cá nhân và doanh nghiệp bị cho là hoạt động trực tiếp hoặc gián tiếp cho Cazarín Molina.

Trộm nhiên liệu, thường được gọi là huachicol tại Mexico, đã trở thành nguồn thu quan trọng của nhiều tổ chức tội phạm. Theo Bộ Tài chính Mỹ, các đường dây kiểu này có thể tạo ra hàng chục triệu USD mỗi năm, đồng thời cung cấp nguồn tiền cho các hoạt động buôn ma túy, mua vũ khí, hối lộ và kiểm soát địa bàn. Điều đó giải thích vì sao các chiến dịch chống cartel ngày càng tập trung không chỉ vào ma túy mà cả chuỗi tài chính và hậu cần.

“Các cuộc điều tra liên hệ ông ta với giết người, tống tiền, tước đoạt tự do trái pháp luật, trộm nhiên liệu, rửa tiền và buôn ma túy.” Omar García Harfuch.

Nhà chức trách Mexico còn cho rằng Cazarín Molina có liên hệ với vụ tấn công trực thăng quân đội tại Jalisco năm 2015, một trong những sự kiện cho thấy khả năng hỏa lực và mức độ tổ chức của CJNG. Vụ việc khi đó khiến nhiều thành viên quân đội và lực lượng liên bang thiệt mạng. Đây vẫn là một cáo buộc lịch sử cần được xử lý bằng chứng cứ tại tòa, nhưng nó góp phần lý giải vì sao “El Tanque” được giới an ninh xem là một nhân vật đáng chú ý.

CJNG hình thành cuối thập niên 2000 và nhanh chóng mở rộng từ Jalisco sang nhiều bang, xây dựng mạng lưới liên quan cocaine, methamphetamine, heroin, fentanyl, tống tiền, buôn người và trộm nhiên liệu. Quy mô hoạt động khiến tổ chức này trở thành một trong những đối thủ chính của nhà nước Mexico và là mục tiêu trọng yếu của Mỹ trong chính sách chống fentanyl.

Nemesio Oseguera Cervantes, “El Mencho”, chết trong một chiến dịch quân sự tại Jalisco tháng 2/2026. Cái chết của ông gây ra hàng loạt vụ phong tỏa đường, đốt xe và bạo lực trả đũa tại nhiều bang, cho thấy CJNG vẫn duy trì khả năng huy động đáng kể sau khi mất thủ lĩnh. Các chuyên gia khi đó cảnh báo rằng việc loại bỏ một người đứng đầu có thể làm suy yếu tổ chức nhưng cũng có thể tạo cạnh tranh nội bộ và phân mảnh quyền lực.

Vì thế, ý nghĩa của vụ bắt “El Tanque” nằm ở chỗ Mexico đang tiếp tục nhắm tới các cấp trung gian và cấp vùng có khả năng giữ cho mạng lưới vận hành. Bắt một nhân vật không tự động làm biến mất cartel; điều quyết định hơn là khả năng cắt dòng tiền, kiểm soát địa bàn, mạng lưới doanh nghiệp bình phong và tuyển dụng nhân lực. Nếu chiến lược này được duy trì cùng cải cách tư pháp và chống tham nhũng, tác động dài hạn có thể lớn hơn một chiến dịch mang tính biểu tượng.