Kỷ lục bỏ phiếu sớm và cán cân mong manh
Cuộc bầu cử ngày thứ Ba tới sẽ quyết định toàn bộ 435 ghế Hạ viện và 35 ghế Thượng viện, qua đó định đoạt việc Đảng Cộng hòa của ông Trump có giữ được Quốc hội trong hai năm cuối nhiệm kỳ của ông hay không. Hiện Đảng Cộng hòa nắm 53/100 ghế Thượng viện và chỉ chiếm ưu thế mong manh ở Hạ viện, nên mỗi bang chiến địa đều có thể làm nghiêng cán cân.
Theo Phòng thí nghiệm Bầu cử của Đại học Florida được Reuters dẫn lại, hơn 51 triệu cử tri đã bỏ phiếu trực tiếp hoặc qua thư trước ngày bầu cử, vượt xa con số gần 46 triệu của kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2022. Sau nhiều tuần vận động dồn dập, ông Trump dành ngày thứ Bảy ở câu lạc bộ Mar-a-Lago tại Florida trước khi trở lại đường đua với các điểm dừng tại Kansas và Iowa vào Chủ nhật.
Hai Dan Sullivan trên một lá phiếu
Tại Alaska, công tố viên liên bang đang điều tra liệu các trợ lý của bà Mary Peltola, cựu hạ nghị sĩ Dân chủ, có giúp vận động ông Daniel J. Sullivan Jr., một thầy giáo về hưu ở thị trấn Petersburg, ra tranh cử để tạo nhầm lẫn với Thượng nghị sĩ Cộng hòa Dan S. Sullivan hay không. Cuộc đua sít sao này được xem là then chốt cho hy vọng giành lại Thượng viện của Đảng Dân chủ.
Công tố viên liên bang tại Alaska Michael Heyman cho biết một bài báo gần đây của The New York Times về nỗ lực vận động ông Sullivan thứ hai ra tranh cử đã khiến FBI tăng mạnh nguồn lực cho vụ việc; ông đã giao thêm nhiều công tố viên và các bước điều tra đang được tiến hành khẩn trương. Theo Fox News, các công tố viên đang xem xét khả năng đưa ra cáo buộc liên quan đến việc tước đoạt quyền của cử tri, và cuộc điều tra sẽ kéo dài qua ngày bầu cử. Ông Trump đã công khai chỉ trích bà Peltola và đòi bà rút lui.
Bà Peltola và ban vận động của mình phủ nhận mọi dính líu, còn ông Sullivan ở Petersburg khẳng định không phối hợp với chiến dịch của bà và có toàn quyền tranh cử như mọi cử tri Alaska. Trên đường phố Anchorage, nhiều người dân tỏ ra bình thản: một cử tri 36 tuổi nói với Reuters rằng lá phiếu ghi rõ ai là ai, dù một phụ nữ khác lo ngại vụ việc có thể khiến một số cử tri bối rối.
Cuộc chiến pháp lý quanh 20.000 lá phiếu California
Ở California, Bộ Tư pháp đã khởi kiện nhằm buộc tiểu bang tách riêng phiếu bầu qua thư của hơn 20.000 cử tri đã đăng ký mà Bộ An ninh Nội địa liệt vào diện có khả năng không phải công dân. Phía chính phủ lập luận rằng một khi phiếu đã được xử lý thì không thể rút ra, nên thiệt hại là không thể đảo ngược.
Phía California phản bác rằng danh sách dựa trên dữ liệu lỗi thời và việc tách phiếu có thể tước quyền của hàng nghìn cử tri hợp lệ.
Đầu tuần này, một hội đồng ba thẩm phán thuộc Tòa phúc thẩm Liên bang Khu vực 9 ra phán quyết 2-1 bác yêu cầu khẩn cấp của Bộ Tư pháp. Theo CNN, hai thẩm phán đa số, một người do ông Trump bổ nhiệm và một người do ông Joe Biden bổ nhiệm, cho rằng tòa phúc thẩm chưa có thẩm quyền can thiệp khi tòa cấp dưới còn chưa xem xét vụ việc, đồng thời viết:
Tình trạng khẩn cấp mà Hoa Kỳ viện dẫn, ít nhất một phần, là do chính họ tạo ra.
Không dừng lại, quyền Thứ trưởng Tư pháp Trent McCotter nói với Fox News rằng bộ nhiều khả năng sẽ đưa vụ việc lên Tòa án Tối cao trước ngày bầu cử.
Tôi nghĩ có lẽ Tòa án Tối cao sẽ là chặng tiếp theo của vụ này.
Hôm thứ Sáu, một thẩm phán liên bang còn ra lệnh Bộ Tư pháp ngừng đe dọa truy tố các quan chức bầu cử California không tuân theo chỉ thị của bộ. Thống đốc Gavin Newsom gửi thư cảnh báo các thẩm phán liên bang hàng đầu của bang rằng chính quyền có thể xin lệnh thu giữ phiếu bầu trước khi kết quả được chứng nhận, dù ông nói chưa biết có yêu cầu nào như vậy.
Rạn nứt trong nội bộ Dân chủ ở Michigan
Ở Michigan, nơi ứng viên Dân chủ Abdul El-Sayed đối đầu ứng viên Cộng hòa Mike Rogers trong một cuộc đua Thượng viện được theo dõi sát sao, mâu thuẫn giữa ông El-Sayed với đối thủ ông từng đánh bại ở vòng sơ bộ, Hạ nghị sĩ Haley Stevens, lại bùng lên. Theo một nguồn thạo tin, chiến dịch của ông El-Sayed đề nghị bà Stevens không xuất hiện tại các sự kiện của ông cho đến ngày bầu cử; bà Stevens dù ủng hộ ông vẫn yêu cầu ông lên án một quảng cáo của nhóm bên ngoài đổ lỗi cho Israel về giá thực phẩm cao.
Nhà khoa học chính trị Matt Grossmann của Đại học Bang Michigan nhận định sự chia rẽ công khai ngay trước ngày bầu cử không có lợi cho chiến dịch El-Sayed, dù các cuộc thăm dò cho thấy ông về cơ bản đã quy tụ được cử tri Dân chủ.
Niềm tin của cử tri giữa những bất định
Ngoài California, chính quyền còn kiện khoảng 30 bang và Đặc khu Columbia để đòi danh sách cử tri chưa bị che thông tin, đồng thời yêu cầu bang Washington tách riêng phiếu của hơn 400 cử tri bị nghi không có quốc tịch. Những động thái này khiến các quan chức bầu cử bang lo ngại, bởi Hiến pháp Mỹ trao cho các bang quyền chính trong việc tổ chức bầu cử. Ông Sean Morales-Doyle của Trung tâm Tư pháp Brennan cho rằng các nỗ lực này khó thắng tại tòa nhưng nhằm gieo nỗi sợ và sự mất lòng tin; phía chính quyền thì khẳng định họ đang thực thi luật cấm người không có quốc tịch bỏ phiếu.
Dù vậy, cuộc thăm dò Reuters/Ipsos thực hiện từ ngày 30/9 đến 5/10 cho thấy 76% cử tri Mỹ tin rằng lá phiếu của họ sẽ được kiểm đếm chính xác, với mức độ tin tưởng gần như ngang nhau giữa người Cộng hòa và người Dân chủ. Có lẽ đó là tín hiệu đáng quý nhất trong mùa bầu cử nhiều sóng gió này.
