Tình hình nhịn ăn của ông Sonam Wangchuk và sự quan ngại về sức khỏe

Tính đến ngày 16/7/2026, Sonam Wangchuk đã bước sang ngày thứ 19 trong cuộc nhịn ăn không xác định thời gian với mục đích phản đối việc Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan tiếp tục đảm nhận chức vụ. Đây là chiến dịch thể hiện sự đồng lòng với tổ chức chính trị Cockroach Janata Party (CJP), dù chính phủ trung ương vẫn chưa có phản hồi chính thức. Tuy nhiên, việc nhịn ăn kéo dài đã khiến các chuyên gia y tế bộc lộ những mối lo ngại về sức khỏe của ông Wangchuk.

Bác sĩ Satish Lamba - người trực tiếp thăm khám cho ông Wangchuk tại ngày thứ 19 cho biết, tổng trọng lượng cơ thể ông đã giảm trên 9 kg. Chỉ số đường huyết của ông ở mức 80 mg/dL, nhịp tim 72 lần/phút và huyết áp đo được là 105/61 mm/Hg. Mức độ hydrat hóa được đánh giá ở mức ổn định và ông vẫn giữ được sự tỉnh táo về mặt tinh thần.

Quá trình thay đổi sinh lý cơ thể trong trạng thái nhịn ăn kéo dài

Nhịn ăn không phải là điều mới mẻ với con người khi nhiều cộng đồng trên thế giới thực hiện theo các mục đích tôn giáo, văn hóa hoặc sức khỏe. Đặc biệt, trong một số hệ thống y học truyền thống của Ấn Độ, nhịn ăn còn được xem như một liệu pháp. Tuy nhiên, khi kéo dài và ở người lớn tuổi, nguy cơ sức khỏe tăng lên đáng kể.

Nghiên cứu quốc tế đã chỉ ra cơ thể trải qua nhiều biến đổi quan trọng trên các cơ quan trong những ngày nhịn ăn kéo dài. Về cơ bản, cơ thể chuyển đổi nguồn năng lượng từ lượng calo hấp thụ sang sử dụng dự trữ mỡ. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nutrition Reviews cho thấy nhịn ăn từ 5 đến 20 ngày có thể gây giảm cân từ 2% đến 10%, đồng thời làm tăng mạnh nồng độ các hợp chất ketone trong máu.

Tuy nhiên, ước tính có tới hai phần ba trọng lượng giảm là khối lượng nạc (lean mass), trong khi chỉ một phần ba là chất béo, điều này dẫn đến lo ngại về việc cơ thể có thể phá vỡ mô cơ. Vì vậy, nhịn ăn kéo dài dễ làm giảm sức cơ, ảnh hưởng đến vận động và chức năng cơ thể.

Huyết áp cả tâm thu và tâm trương đều giảm trong quá trình nhịn ăn, tương tự như trường hợp của ông Wangchuk. Chỉ số đường huyết cũng hạ thấp. Đối với những người mắc bệnh tiểu đường, huyết áp thấp, có tiền sử rối loạn ăn uống, đang mang thai hoặc mắc các bệnh nền, nguy cơ gặp biến chứng sẽ cao hơn.

Các nghiên cứu về tác động sức khỏe khi nhịn ăn kéo dài

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Metabolism thực hiện với 12 tình nguyện viên khỏe mạnh tham gia nhịn ăn trong 7 ngày chỉ uống nước cho thấy sự thay đổi trong các protein huyết tương, đáng chú ý là yếu tố đông máu XI gia tăng, làm tăng nguy cơ huyết khối.

Tương tự, nghiên cứu tại Trung Quốc công bố trên Nature về nhịn ăn hoàn toàn kéo dài 21 ngày ghi nhận sự sụt giảm rõ rệt cân nặng, lượng đường trong máu, đồng thời tăng nồng độ ketone và acid uric.

Advertisement300 × 250

Ngoài ra, sự giảm tỷ lệ hô hấp và chuyển hóa nghỉ ngơi phản ánh việc cơ thể ưu tiên đốt cháy mỡ thay vì carbohydrate.

Hệ quả tiêu cực khi nhịn ăn kéo dài và nguy cơ sức khỏe

Việc cơ thể phân hủy protein cơ bắp có thể dẫn đến các triệu chứng như đau đầu, mất ngủ, cảm giác đói và đôi khi là nhiễm toan chuyển hóa – trạng thái tích tụ quá nhiều acid trong cơ thể. Ảnh hưởng phụ thuộc nhiều vào thời gian nhịn ăn, mức độ hydrat và tình trạng sức khỏe ban đầu của người thực hiện.

Trong giai đoạn đầu của nhịn ăn, cơ thể mất đi nhiều natri và kali qua đường tiểu, kéo dài còn có thể làm giảm lượng magie và bicarbonate. Natri giúp điều chỉnh cân bằng dịch và huyết áp; kali hỗ trợ chức năng cơ và thần kinh; magie ổn định hoạt động điện của tế bào và bicarbonate điều hòa cân bằng axit - bazơ của cơ thể.

Mất cân bằng điện giải nhẹ gây ra đau đầu, chóng mặt, chuột rút, mệt mỏi, đánh trống ngực, táo bón. Nếu kéo dài, có thể dẫn đến yếu ớt, mất phương hướng, tê bì hoặc ngất xỉu. Những bất thường nghiêm trọng về điện giải có thể làm rối loạn nhịp tim, yếu cơ trầm trọng, lú lẫn, co giật và thậm chí tử vong nếu nhịn ăn tiếp tục kéo dài.

Nguy cơ lớn nhất về mặt lâu dài là mất khối lượng nạc, không chỉ mỡ, gây ra tình trạng cân bằng nitơ âm tính - phản ánh sự phân hủy protein liên tục. Hậu quả gồm giảm sức mạnh cơ bắp, khả năng vận động kém và suy giảm chức năng thể chất kéo dài.

Bác sĩ cũng lo ngại việc suy giảm miễn dịch do suy dinh dưỡng protein-calorie làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, kéo dài thời gian hồi phục và đẩy mạnh quá trình phân hủy cơ thể. Cơ thể ở trạng thái phân hủy kéo dài sử dụng cơ bắp và các mô để đáp ứng nhu cầu năng lượng gây suy kiệt, yếu ớt, rối loạn miễn dịch và tăng nguy cơ bệnh tật tổng thể.

Phương pháp tái dinh dưỡng sau nhịn ăn dài ngày

Quá trình ăn trở lại cần phải diễn ra một cách từ từ và có kiểm soát vì lúc này cơ thể dễ bị biến động điện giải và chất lỏng mạnh khi tiếp nhận thức ăn. Hội chứng tái dinh dưỡng có thể gây giảm đột ngột mức phosphate, kali, magie và thiamine dẫn đến các vấn đề về tim, thần kinh và hô hấp.

Khi nhịn ăn, insulin giảm thấp, cơ thể dựa vào mỡ và ketone làm năng lượng. Khi ăn trở lại, insulin tăng, các tế bào nhanh chóng lấy glucose và điện giải, có thể gây quá tải hệ thống nếu ăn quá nhanh. Do đó, cần có sự hỗ trợ y tế để đảm bảo lượng điện giải cân bằng trong suốt quá trình tái dinh dưỡng.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Nhịn ăn kéo dài có thể dẫn đến mất cân nặng đáng kể và mất cả khối lượng cơ bắp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất.
  • Mất cân bằng điện giải và thay đổi huyết áp, đường huyết là những rủi ro phổ biến trong quá trình nhịn ăn kéo dài.
  • Nguy cơ tăng huyết khối và các vấn đề liên quan đến đông máu được ghi nhận trong các nghiên cứu nhịn ăn nước kéo dài.
  • Tái dinh dưỡng sau nhịn ăn cần được thực hiện từ từ và có giám sát y tế để tránh các biến chứng nghiêm trọng như hội chứng tái dinh dưỡng.
  • Sức khỏe nền tảng và việc duy trì hydrat hóa đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu các tác động tiêu cực khi nhịn ăn kéo dài.

Đăng ký bản tin QMVN