Trận động đất sâu dưới lòng đại dương
Trận động đất xảy ra vào khoảng 11 giờ 10 phút sáng Chủ nhật theo giờ địa phương, tại vùng biển phía tây quần đảo Ogasawara, ở độ sâu khoảng 470 km. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản khẳng định không có nguy cơ sóng thần. Một số thông tin chính:
- Cường độ rung lắc đạt mức 3 trên thang địa chấn Nhật Bản (từ 0 đến 7) tại Chichijima và Hahajima, hai hòn đảo có người sinh sống của quần đảo.
- Trước đó, Trung tâm Địa chấn châu Âu – Địa Trung Hải (EMSC) ghi nhận cường độ 6,3 độ.
- Theo hãng tin Kyodo, rung chấn được cảm nhận trên diện rộng ở miền đông và đông bắc Nhật Bản.
Đến nay chưa có báo cáo ngay lập tức nào về thương vong hay thiệt hại. Độ sâu rất lớn của tâm chấn là lý do chính khiến rung lắc trên bề mặt tương đối nhẹ, dù năng lượng giải phóng tương đương một trận động đất mạnh.
Vì sao rung chấn lan xa đến vậy?
Quần đảo Ogasawara nằm trong khu vực Izu – Bonin – Mariana đầy biến động địa chấn ở tây Thái Bình Dương, nơi mảng Thái Bình Dương chui xuống bên dưới mảng biển Philippines. Các trận động đất sâu như lần này xảy ra bên trong phiến mảng đang chìm dần vào lớp phủ của Trái Đất.
Vì sóng địa chấn truyền đi hiệu quả dọc theo phiến mảng rắn và lạnh này, những khu vực nằm xa tâm chấn đôi khi lại rung lắc rõ hơn các khu vực ở gần – hiện tượng mà giới địa chấn học Nhật Bản gọi là “vùng chấn động bất thường”.
Đây không phải lần đầu các trận động đất sâu ngoài khơi Ogasawara gây chú ý. Năm 2015, một trận động đất mạnh 7,9 độ ở độ sâu 664 km đã được cảm nhận gần như trên khắp nước Nhật và khiến thang máy ở Tokyo ngừng hoạt động, dù không gây thương vong.
Một đất nước sống cùng động đất
Nhật Bản nằm ở nơi bốn mảng kiến tạo gặp nhau, và khoảng 10% số trận động đất từ 6 độ trở lên trên thế giới xảy ra tại hoặc quanh quốc gia này. Trận động đất 9,0 độ và sóng thần tháng 3/2011 đã khiến 22.303 người chết hoặc mất tích, bao gồm cả các ca tử vong liên quan đến thảm họa. Hồi tháng 7 năm nay, một trận động đất ở tỉnh Kumamoto, tây nam Nhật Bản, đã làm ít nhất 30 người thiệt mạng.
Chính phủ Nhật Bản cảnh báo có 70–80% khả năng xảy ra một trận động đất mạnh 8 đến 9 độ ở rãnh Nankai – vùng hút chìm ngoài khơi bờ biển phía nam – trong vòng 30 năm tới. Vì thế, mỗi trận động đất, kể cả những trận không gây thiệt hại như lần này, đều trở thành lời nhắc nhở để người dân và chính quyền tiếp tục củng cố công tác chuẩn bị.
Quần đảo Ogasawara – viên ngọc giữa đại dương
Quần đảo Ogasawara, còn gọi là quần đảo Bonin, do Chính quyền thủ đô Tokyo quản lý, nằm giữa Thái Bình Dương và chỉ có hai đảo Chichijima và Hahajima có người sinh sống. Nhờ hệ sinh thái độc đáo với nhiều loài đặc hữu, quần đảo được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới năm 2011. Việc đi lại từ Tokyo chủ yếu bằng tàu biển, mất hơn một ngày.
Sự xa xôi ấy khiến công tác ứng phó thảm họa ở Ogasawara luôn là thách thức. Lần này, cư dân may mắn chỉ cảm nhận rung lắc nhẹ, nhưng câu chuyện của những hòn đảo nhỏ nằm trên vùng địa chấn sôi động nhất thế giới cho thấy sự chuẩn bị là điều không bao giờ thừa.
















