Từ tài khoản bị hạn chế đến cuộc biểu tình trực tiếp
Các cuộc biểu tình diễn ra tại ba trung tâm kinh tế lớn của Ấn Độ. Ở Hyderabad, hình ảnh do Indian Youth Congress đưa lên mạng cho thấy người biểu tình tiến vào tòa nhà đặt văn phòng Meta, làm đổ các chậu cây và đụng độ cảnh sát. Tại Mumbai, một số người sơn khẩu hiệu phản đối Meta bên ngoài tòa nhà và xô xát với bảo vệ. Ở Gurugram, biểu ngữ yêu cầu khôi phục tài khoản của lãnh đạo tổ chức được giương lên. Reuters mô tả đây là bước leo thang hiếm thấy trong tranh chấp giữa một lực lượng chính trị và công ty công nghệ.
Ngày 21/11, Indian Youth Congress cảnh báo có thể mở rộng biểu tình trên toàn quốc; truyền thông Ấn Độ cũng đưa tin về thời hạn yêu cầu bảy ngày. Manu Jain, phụ trách mạng xã hội của tổ chức, cho biết hai tài khoản đã được phục hồi sau cuộc biểu tình ngày 20/11, nhưng nhiều tài khoản khác của nhà báo và người sáng tạo nội dung vẫn bị hạn chế. Đây là lời khẳng định từ phía tổ chức, chưa phải thống kê độc lập về động cơ của mọi quyết định gỡ bỏ.
Bất đồng về pháp luật và quyền lực trên không gian số
Congress cho rằng Meta cùng các nền tảng khác đang tạo ra sân chơi bất bình đẳng và cáo buộc họ thiên vị Bharatiya Janata Party của Thủ tướng Narendra Modi. Trong thông tin Reuters ghi nhận, Meta không bình luận trực tiếp về những vụ xô xát, nhưng trước đó khẳng định hoạt động hạn chế nội dung ở Ấn Độ nhằm tuân thủ luật pháp sở tại.
Chính phủ nói các yêu cầu gỡ bỏ chỉ nhằm xử lý nội dung vi phạm luật hoặc đe dọa an toàn và an ninh. Những tuyên bố đối lập ấy chưa thể thay thế kết luận của cơ quan xét xử.
Ở chiều ngược lại, phát ngôn viên BJP Pradeep Bhandari chỉ trích hành động mà ông gọi là phá hoại tài sản doanh nghiệp. Chính trị gia K.T. Rama Rao tại Telangana cho rằng sự cố ở Hyderabad làm ảnh hưởng hình ảnh môi trường kinh doanh. Hai vấn đề cần được phân biệt: việc phản đối kiểm duyệt có thể chính đáng nhưng không đồng nghĩa được phép phá hoại; ngược lại, hành vi quá khích trong biểu tình cũng không chứng minh quyết định khóa tài khoản là đúng.
Minh bạch trở thành đòi hỏi cốt lõi
Tháng 2/2026, Ấn Độ rút ngắn thời hạn xử lý một số yêu cầu gỡ nội dung trái pháp luật từ 36 giờ xuống ba giờ. Các nhà vận động quyền tự do biểu đạt cảnh báo rằng thời hạn ngắn có thể khiến nền tảng lựa chọn gỡ bỏ trước khi xem xét kỹ. Meta từng nhận định yêu cầu ba giờ đặt ra thách thức vận hành. Khi tốc độ được ưu tiên, người dùng có nguy cơ không biết ai đã ra quyết định, nội dung vi phạm điều khoản nào và liệu có đường khiếu nại hiệu quả hay không.
Theo Reuters, Meta công bố đã hạn chế hơn 5,4 triệu mục nội dung hoặc tài khoản tại Ấn Độ theo luật địa phương trong nửa đầu năm 2026, so với khoảng 70.000 trong cả năm 2025. Meta cho biết phần lớn các biện pháp mới là hạn chế chủ động theo yêu cầu pháp lý. Mức tăng rất lớn này phản ánh quy mô kiểm duyệt chứ chưa đủ để kết luận một đảng bị nhắm đến. Cơ chế giám sát đáng tin cậy cần phân biệt yêu cầu của nhà nước với quyết định của nền tảng, tài khoản với bài đăng và công bố tỷ lệ khiếu nại thành công.
Bài toán vượt khỏi cuộc đối đầu với Meta
Các nền tảng số ở Ấn Độ vừa là không gian thảo luận công cộng, vừa là doanh nghiệp phải tuân thủ quy định. Họ phải xử lý nguy cơ gây hại thật sự, thực hiện yêu cầu hợp pháp và bảo vệ quyền tham gia chính trị. Khi thủ tục thiếu minh bạch, công dân và nhà báo khó xác định một bài viết biến mất do thuật toán, nhân viên kiểm duyệt hay yêu cầu từ chính quyền.
Kết quả trước mắt còn hạn chế. Hai tài khoản được khôi phục cho thấy đã có thay đổi nhất định, song nguyên tắc áp dụng của Meta và cơ sở pháp lý đối với các tài khoản còn lại chưa được làm rõ độc lập. Về lâu dài, phép thử quan trọng không phải ai thắng trong một cuộc tranh cãi, mà là người dùng có nhận được lý do, quyền phản hồi và thống kê đáng tin cậy hay không; đồng thời, các bên phản đối có bảo đảm an toàn cho nhân viên và người xung quanh hay không.















