Nữ giáo sĩ Do Thái Pháp Delphine Horvilleur nhìn lại nỗi đau sau ngày 7 tháng 10: Hành trình tìm lại tiếng nói lương tri giữa đống đổ nát của ngôn từ

Trong tác phẩm mới nhất ghi lại các bài giảng tại giáo đường Beaugrenelle ở Paris, nữ giáo sĩ Delphine Horvilleur đã dũng cảm thực hiện cuộc tự vấn lương tâm về 'điểm mù' của chính mình và của cộng đồng sau biến cố ngày 7 tháng 10 năm 2023. Bà thẳng thắn chia sẻ rằng nỗi đau đớn từ các vụ tàn sát và nỗi sợ hãi kéo dài suốt nhiều thế hệ của người Do Thái đã khiến tâm trí bà ban đầu bị đóng băng hoàn toàn trước thực tại xung quanh.

Chính trạng thái tê liệt vì sang chấn đó đã khiến bà mất một khoảng thời gian dài, mãi đến mùa xuân năm 2024, mới có thể tìm lại ngôn từ để cất tiếng nói công khai về thảm cảnh của những thường dân Palestine vô tội tại Gaza. Sự thức tỉnh muộn màng này khiến bà phải chịu đựng áp lực nghiền nát từ cả hai phía: một bên coi bà là kẻ phản bội vì đã thể hiện lòng trắc ẩn với đối phương, trong khi bên kia chỉ trích bà đã lên tiếng quá muộn màng.

“Sau ngày 7 tháng 10, tôi đã choáng váng vì nỗi đau của chính chúng tôi. Nỗi thống khổ qua nhiều thế hệ vang vọng lớn đến mức tôi không thể nghe hay nhìn thấy bất cứ điều gì khác; tôi đã mất nhiều thời gian mới có thể nói về nỗi đau của những người Palestine vô tội.” — Nữ giáo sĩ Delphine Horvilleur

Nữ giáo sĩ gióng lên hồi chuông cảnh báo về điều mà bà gọi là 'sự sụp đổ của ngôn từ' trong xã hội đương đại, nơi các cuộc trò chuyện chân thành bị triệt tiêu bởi sự hung hăng của các đám đông trực tuyến. Theo bà, ngôn ngữ ngày nay bị tước đoạt ý nghĩa nhân bản để biến thành những vũ khí sát thương lẫn nhau, giam cầm con người trong cái bẫy của chủ nghĩa phe phái — nơi người ta chỉ dành sự đồng cảm độc quyền cho đồng bào mình và nhìn tha nhân bằng ánh mắt thù hận.

Bà khẳng định rằng việc đối thoại thực sự đồng nghĩa với việc chấp nhận rủi ro thay đổi quan điểm cá nhân, một phẩm chất đang biến mất trong kỷ nguyên phân cực sâu sắc. Tình trạng suy tàn của ngôn luận được bà chỉ ra qua ba biểu hiện nhức nhối:

Ngôn từ bị biến thành khẩu hiệu và vũ khí chính trị thay vì công cụ để tìm kiếm sự thật và thấu cảm.

Sự xuất hiện của 'chủ nghĩa phe phái' độc hại, chia rẽ xã hội thành hai cực đối lập triệt tiêu lẫn nhau.

Sự cô đơn cùng cực của những tiếng nói ôn hòa dám nói chữ 'Tôi' trách nhiệm thay vì ẩn nấp sau chữ 'Chúng ta' cực đoan.

Trước các cuộc bầu cử mang tính bước ngoặt tại Israel và Pháp, bà Horvilleur kiên định bảo vệ lập trường phục quốc Do Thái (Zionism) chân chính nhưng đồng thời khẳng định quyền tự quyết, an ninh và phẩm giá của người dân Palestine là không thể chối cãi. Bà kiên quyết từ chối những tính toán vụ lợi đạo đức xem nỗi đau của bên nào đáng được cảm thông hơn, khẳng định tương lai của người Israel và người Palestine gắn chặt hữu cơ với nhau.

Bên cạnh đó, bà bày tỏ sự hoài nghi trước các lực lượng cực hữu tại Pháp đang lợi dụng nỗi lo sợ bài Do Thái để phục vụ mưu đồ chính trị chia rẽ. Niềm tin lớn nhất còn lại của bà nằm ở sức mạnh hàn gắn của thi ca và lòng trắc ẩn của những con người bình dị đang ngày đêm đồng hành cùng người dân Palestine thu hoạch ô liu tại Bờ Tây, minh chứng cho một nền hòa bình đích thực bắt nguồn từ hành động cụ thể.

“Không có tương lai cho người dân Palestine thì cũng không có tương lai cho người dân Israel; cả hai dân tộc sẽ không bao giờ biến mất khỏi mảnh đất này.” — Nữ giáo sĩ Delphine Horvilleur