Thảm họa lũ lụt Ahr tại NRW: Thành tựu đạt được và những thách thức còn lại sau 5 năm

Khu đất trống rộng lớn tại trung tâm Stolberg trở thành biểu tượng cho những nỗ lực khắc phục hậu quả sau trận mưa lũ lịch sử tháng 7/2021. Trước đây, tại Quảng trường Kaiser là tòa nhà hội đồng thành phố cũ đã bị phá hủy hoàn toàn sau khi dòng nước dâng cao hơn một mét làm hỏng hệ thống sưởi, điện thoại và công nghệ thông tin. Được xác định không thể khôi phục, tòa nhà bị phá dỡ gần đây mở ra hy vọng cho một chương mới trong phát triển đô thị.

Hiện các cơ quan hành chính của thành phố vẫn phân tán tại bốn địa điểm khác nhau, khiến công tác quản lý gặp nhiều khó khăn. Dự án xây dựng trụ sở mới được thiết kế rộng rãi, kèm theo tiêu chí chống lũ nghiêm ngặt, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2030 với kinh phí ước tính 95 triệu euro, đồng thời lấy cảm hứng kiến trúc từ các công trình lịch sử xung quanh để hòa hợp với cảnh quan thành phố.

Đợt mưa kéo dài do áp thấp Bernd gây ra vào giữa tháng 7/2021 đã ảnh hưởng nặng nề không chỉ ở Rheinland-Pfalz mà còn lan rộng tới nhiều vùng khác của NRW như Eifel, Köln, Hagen và Sauerland. Thiệt hại cơ sở hạ tầng lên tới hàng tỷ euro với nhiều khu vực phải đối mặt với hư hại nghiêm trọng về đường sá, nhà xưởng và cơ sở sản xuất.

Riêng Stolberg ước tính thiệt hại về hạ tầng công cộng là khoảng 226 triệu euro. Việc xây dựng lại theo hướng tăng cường khả năng chống chịu lũ cho các công trình công cộng như nhà trẻ và trạm cứu hỏa được xem là ưu tiên hàng đầu nhằm tránh lặp lại những hậu quả nghiêm trọng như năm 2021.

Phản ứng trước thảm họa, chính phủ liên bang và các bang đã thiết lập quỹ phục hồi trị giá hàng tỷ euro. Trong đó, NRW được phân bổ tới 12,3 tỷ euro, chiếm 44% tổng nguồn vốn.

Theo Bộ Xây dựng NRW, hơn 4,7 tỷ euro đã được cấp cho các địa phương, doanh nghiệp và hộ gia đình bị ảnh hưởng, với hơn 29.000 hồ sơ hỗ trợ của tư nhân và hàng nghìn dự án tái thiết cơ sở hạ tầng công cộng đã được duyệt.

Mặc dù có những tiến triển đáng kể, nhiều địa phương như Swisttal và Hagen vẫn đối diện với những thách thức kéo dài do thiếu hụt kỹ sư xây dựng trong các dự án quy mô vừa và lớn, đặc biệt các công trình cầu và đường bị thiệt hại.

Ngoài khôi phục các công trình, NRW đã gia tăng đầu tư vào các dự án phòng chống lũ với ngân sách hằng năm tăng gần gấp đôi lên khoảng 100 triệu euro, tập trung vào xây dựng đê điều, hồ chứa và mở rộng hệ thống quan trắc mực nước. Tính đến nay, số lượng trạm đo mực nước lũ đã tăng từ 84 lên 122 điểm, song hệ thống dự báo lũ toàn diện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Đặc biệt, dự án xây dựng hai hồ chứa điều tiết nước nhằm bảo vệ các khu vực dọc sông Vichtbang tại Stolberg và các vùng lân cận dự kiến khởi công cuối năm nay với sự hỗ trợ 28 triệu euro từ Nhà nước.

Trận lũ đã gây tổn thất lớn cho kho lưu trữ tài liệu lịch sử của thành phố Stolberg khi nước lũ vượt qua cửa hầm, gây thiệt hại nghiêm trọng cho nhiều tài liệu quan trọng. Việc phục hồi và bảo quản các tài liệu sau đó phải tiến hành trong điều kiện khẩn cấp với sự hỗ trợ từ các tình nguyện viên và công nghệ đông lạnh hiện đại.

Trước những điểm yếu trong công tác thông tin và phối hợp xử lý tình huống bão lũ bị chỉ ra, NRW đang tiến hành cải tổ luật phòng cháy chữa cháy và bảo vệ dân sự để trao quyền cho Bộ Nội vụ khả năng tuyên bố tình trạng khẩn cấp toàn bang và hình thành trung tâm điều phối chuyên trách. Dự luật này dự kiến được Quốc hội bang thông qua trong năm nay, nhằm nâng cao hiệu quả ứng phó thiên tai trong tương lai.

Nhìn chung, dù đã có nhiều nỗ lực đáng ghi nhận trong quá trình phục hồi và phòng chống thiên tai sau thảm họa năm 2021, Nordrhein-Westfalen vẫn còn nhiều việc phải làm nhằm củng cố an toàn và phát triển bền vững cho các cộng đồng dễ bị tổn thương trong những năm tới.