Thử thách đa số mong manh và lựa chọn ưu tiên dân sinh
Phiên bỏ phiếu ngân sách ngày 14 tháng 10 năm 2026 tại thủ đô Bratislava đã trở thành phép thử sinh tử đối với liên minh cầm quyền của Thủ tướng Robert Fico trong bối cảnh nội bộ chính phủ xuất hiện nhiều rạn nứt chính trị. Dự luật ngân sách năm 2027 chỉ được thông qua với đa số tối thiểu đúng 76 phiếu thuận trong tổng số 150 ghế tại Quốc hội Slovakia. Đây sẽ là bản kế hoạch ngân sách đầu tiên của chính quyền không đi kèm gói củng cố tài khóa nhằm đáp ứng trần thâm hụt 3% GDP của khối EU, đẩy mức bội chi lên tới 4,94%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 4,1% của năm 2026.
Trước làn sóng phản đối dữ dội từ các nghị sĩ đối lập, người đứng đầu chính phủ đã kiên quyết bảo vệ chính sách tài khóa mở rộng, cho rằng mức thâm hụt từ 4% đến 5% GDP hiện nay đã trở thành hiện tượng phổ biến tại nhiều quốc gia châu Âu.
Thủ tướng Fico khẳng định chính phủ bắt buộc phải duy trì đầu tư công vào các dự án trọng điểm như bệnh viện, giao thông và công trình thủy lợi, đồng thời trợ cấp giá năng lượng cho người dân thay vì áp dụng các biện pháp thắt chặt có thể đẩy nền kinh tế vào suy thoái.
Đây là một bản ngân sách vì sự sống còn của đất nước Slovakia và người dân của chúng ta trong giai đoạn đầy khó khăn.
Cảnh báo nợ công leo thang và áp lực vĩ mô toàn cầu
Quyết định chấm dứt thắt lưng buộc bụng tài khóa diễn ra giữa lúc nền kinh tế đối mặt với nhiều luồng ý kiến trái chiều:
Bộ Tài chính Slovakia dự báo nền kinh tế sẽ tăng tốc đạt mức tăng trưởng 1,8% trong năm tới, nhấn mạnh rằng ngân sách mở rộng là công cụ bảo vệ mức sống của người dân trước các cuộc chiến thương mại, thuế quan từ Mỹ và biến động năng lượng toàn cầu.
Dòng ngân sách nhà nước sẽ tập trung trợ cấp giảm gánh nặng chi phí điện và nhiên liệu, nâng mức lương công chức, tăng lương hưu và tài trợ các công trình chống hạn hán cũng như hạ tầng giao thông huyết mạch.
Hội đồng Trách nhiệm Ngân sách Quốc gia chỉ trích gay gắt việc nới rộng bội chi trong lúc kinh tế đang tăng trưởng, cảnh báo thâm hụt có thể vượt mốc 6% GDP nếu không sớm tái lập kỷ luật tài khóa.
Cơ quan giám sát tài chính độc lập dự báo nợ công của Slovakia sẽ leo thang lên mức 65,9% GDP vào năm tới so với mức 61,4% của năm 2025, và hoàn toàn có thể chạm mốc 70% vào năm 2028 nếu chính phủ không quay trở lại lộ trình cắt giảm thâm hụt ngân sách sau kỳ bầu cử.
