Nhà máy TSMC Kumamoto và vai trò chiến lược của Nhật Bản

Nhà máy đầu tiên của Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC), hãng sản xuất chip hợp đồng lớn nhất thế giới, được đặt tại Kikuyo, tỉnh Kumamoto, Nhật Bản, bắt đầu sản xuất đại trà từ cuối năm 2024. Việc xây dựng nhà máy này nằm trong nỗ lực của Nhật Bản nhằm đón đầu rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng chip từ khu vực Đài Loan do căng thẳng quân sự với Trung Quốc. Chính phủ Nhật Bản đã hỗ trợ tài chính cho dự án này với tổng số tiền trợ cấp vượt trên 1 nghìn tỷ yên (khoảng 6,17 tỷ USD). Hiện tại, nhà máy thứ hai cũng đang được xây dựng ngay bên cạnh.

Kumamoto – vùng đất của núi lửa và nguồn nước ngầm dồi dào

Tỉnh Kumamoto nổi tiếng với danh hiệu "vùng đất của lửa" do hoạt động núi lửa, đặc biệt là núi Aso. Bên cạnh đó, địa chất đặc biệt của khu vực với các lớp trầm tích có nhiều khoảng trống giúp nước dễ dàng thấm xuống, khiến khoảng 80% nguồn nước sinh hoạt của các hộ gia đình trong tỉnh dựa vào nước ngầm.

Sản xuất bán dẫn đòi hỏi lượng lớn nước cho việc làm sạch và làm mát thiết bị. Theo TSMC, nhà máy này có thể tiêu thụ tối đa tới 30.000 tấn nước mỗi ngày. Trong đó, ba phần tư lượng nước dùng được tái chế tại chỗ, phần còn lại phụ thuộc vào nguồn nước ngầm. Năm 2025, tổng lượng nước ngầm mà nhà máy khai thác lên tới khoảng 2,5 triệu tấn.

Nỗ lực cân bằng nguồn nước giữa phát triển công nghiệp và nông nghiệp

Sử dụng lượng lớn nước ngầm khiến cộng đồng nông dân địa phương lo ngại về việc suy giảm nguồn nước tự nhiên. Kể từ khi TSMC công bố kế hoạch xây dựng nhà máy vào năm 2021, nỗi lo về rủi ro liên quan tới nguồn nước ngầm được lan rộng tại huyện Seta thuộc thị xã Ozu gần đó.

Advertisement300 × 250

Đáp lại, các nông dân đã tiến hành dự án ngập nước ruộng lúa vào mùa đông nhằm tăng khả năng thấm nước và tái tạo lại nguồn nước ngầm.

Chính quyền tỉnh Kumamoto cũng chia sẻ những lo ngại này và vào năm 2023 đã sửa đổi hướng dẫn dưới khuôn khổ một quy định địa phương, yêu cầu các doanh nghiệp phải thực hiện các biện pháp như dự án ngập nước ruộng lúa để bù đắp lượng nước ngầm họ sử dụng.

Thách thức nhân lực và sự bền vững cho tương lai

Dự án ngập nước ruộng lúa do Quỹ Nước Ngầm Kumamoto tổ chức, với sự tham gia của nông dân tại sáu khu vực. TSMC cũng hỗ trợ tài chính cho các nông dân thông qua các tổ chức này. Công ty cho biết trong năm tài chính 2025, lượng nước mà các nông dân tạo ra thông qua các biện pháp này đã vượt gấp ba lần so với lượng nước mà nhà máy khai thác.

Tuy nhiên, tuổi trung bình của 13 nông dân tham gia dự án ở huyện Seta hiện vào khoảng 74 tuổi, với công việc mùa đông như làm sạch lá khô khá nặng nhọc. Nông dân Michio Koushi 77 tuổi bày tỏ sự lo lắng kéo dài công tác này được bao lâu.

Trong khi TSMC mang lại lợi ích như tăng dân số và phát triển kinh tế địa phương, các nông dân lại phải gánh vác trọng trách duy trì nguồn nước thiết yếu cho sản xuất. Mối quan hệ giữa hai bên, do đó, dựa trên sự cân bằng mong manh.

Kế hoạch mở rộng sản xuất và áp lực gia tăng đối với nguồn nước

Vào tháng 2 năm 2026, TSMC thông báo nhà máy thứ hai đang xây dựng sẽ tập trung sản xuất các loại chip cao cấp hơn, ứng dụng trong các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo. Theo dự báo, nhu cầu sử dụng nước của nhà máy này sẽ tăng lên hơn ba lần so với mức hiện tại.

TSMC khẳng định mong muốn trở thành doanh nghiệp gắn bó và đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng địa phương. Trong khi đó, nông dân Tomotsugu Segawa, 72 tuổi, đặt câu hỏi về khả năng duy trì nguồn nước trong khi bảo vệ đất nông nghiệp và kêu gọi các doanh nghiệp sử dụng nước ngầm cùng chia sẻ trách nhiệm để đạt được sự tồn tại chung bền vững.

Những thách thức về cân bằng phát triển công nghiệp và bảo vệ môi trường nông nghiệp tại Kumamoto phản ánh mối quan tâm lớn hơn về sự bền vững tài nguyên nước trong bối cảnh nhu cầu tăng cao từ ngành công nghiệp công nghệ cao.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Nhà máy TSMC tại Kumamoto tiêu thụ tối đa 30.000 tấn nước mỗi ngày, chủ yếu từ nguồn nước ngầm.
  • Nông dân địa phương thực hiện dự án ngập nước ruộng lúa mùa đông để tái tạo nguồn nước ngầm.
  • Chính quyền Kumamoto yêu cầu các doanh nghiệp bù đắp lượng nước ngầm sử dụng qua các dự án tái tạo nước.
  • TSMC sẽ tăng công suất sản xuất tại nhà máy thứ hai với nhu cầu nước ngầm dự kiến tăng hơn ba lần.
  • Tuổi trung bình của nông dân tham gia dự án giữ nước là 74 tuổi, gây lo ngại về sự bền vững lâu dài.

Đăng ký bản tin QMVN