Thách thức lớn của tân thủ tướng và Bộ Ngoại giao Anh
Andy Burnham vừa nhậm chức thủ tướng, đồng thời tiếp quản Bộ Ngoại giao và Phát triển Quốc tế Anh (FCDO) vốn đang đối mặt với nhiều khó khăn do nhiều năm cắt giảm ngân sách viện trợ và liên tục thay đổi cấu trúc tổ chức. Các chuyên gia nhận định chính phủ mới cần nhanh chóng xây dựng một chiến lược dài hạn nhằm định vị lại vai trò của Anh trên trường quốc tế, giúp cân bằng giữa hoạch định chính sách đối ngoại và nguồn lực hạn chế.
Bộ này đang chịu áp lực phải thực hiện các mục tiêu chính sách đối ngoại và phát triển quốc tế trong bối cảnh ngân sách cắt giảm nghiêm trọng và nhiều lần tổ chức lại làm hao tổn năng lực và xáo trộn ưu tiên. Trong một thay đổi cấp cao, Bộ trưởng Năng lượng Ed Miliband được cho là ứng viên thay thế Yvette Cooper ở vị trí Bộ trưởng Ngoại giao. Ông được phép ưu tiên các mục tiêu về khí hậu và đề ra kế hoạch để Anh quay trở lại cam kết chiếm 0,7% Tổng thu nhập quốc dân (GNI) cho viện trợ quốc tế, theo tiết lộ từ The Independent.
Nguồn viện trợ bị cắt giảm – hệ quả lan rộng
Việc không có tầm nhìn rõ ràng khiến Anh đứng trước nguy cơ duy trì các mục tiêu toàn cầu với nguồn lực hạn chế, năng lực tổ chức suy yếu và ảnh hưởng ngoài nước ngày càng giảm sút. Roli Asthana, chuyên gia tại viện nghiên cứu Chatham House, nhận định rằng uy tín của Anh đã bị tổn hại do những đợt cắt giảm viện trợ đột ngột, đặc biệt là với các chương trình y tế ở châu Phi. Anh từng là trụ cột trong nỗ lực chống HIV, chăm sóc sức khỏe sinh sản, và ứng phó nhân đạo tại khu vực này.
Asthana cũng nhấn mạnh cần chuyển từ cách "cắt nhỏ ngân sách y tế" sang các lựa chọn có chủ đích, tập trung nguồn lực hiệu quả hơn. Chính phủ tiền nhiệm của đảng Lao động dưới sự lãnh đạo của Sir Keir Starmer và bộ trưởng tài chính Rachel Reeves đã giảm chi ngân sách phát triển quốc tế xuống còn 0,3% GNI để ưu tiên cho ngân sách quốc phòng tăng cao, nối tiếp các đợt cắt giảm trước đó dưới thời đảng Bảo thủ.
Những cắt giảm này cùng xu hướng toàn cầu từ Mỹ dưới thời Donald Trump và các quốc gia châu Âu đã làm cho nhiều nước dễ tổn thương nhất phải vật lộn đối phó với các cuộc khủng hoảng. Việc thiếu hụt tài chính được cho là một trong những nguyên nhân góp phần làm bùng phát dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo, sự gia tăng nạn đói và những cuộc xung đột leo thang.
Ảnh hưởng đến cộng đồng dễ bị tổn thương và đòi hỏi ưu tiên cụ thể
Trong một cuộc điều tra do The Independent thực hiện với nhà báo Bel Trew, tình cảnh những người LGBTQ+ tại Nigeria được phơi bày khi các dịch vụ HIV bị ảnh hưởng nghiêm trọng do cắt giảm kinh phí viện trợ. Chuyên gia Asthana cho rằng ưu tiên trước mắt của chính phủ mới cần là ổn định tình hình, xây dựng những mục tiêu rõ ràng và ngân sách dự đoán được, cùng với việc tái thiết lập quan hệ dựa trên tầm nhìn cụ thể và khung ưu tiên rõ ràng.
Bà cho biết ngân sách viện trợ dù bị giảm vẫn có thể đem lại kết quả đáng kể nếu tập trung vào các khu vực và lĩnh vực then chốt như các quốc gia dễ tổn thương, hệ thống y tế thiết yếu và một số đối tác kinh tế chiến lược có điểm mạnh Anh ủng hộ.
Yêu cầu chính sách và cam kết từ các tổ chức phát triển quốc tế
Gideon Rabinowitz, Giám đốc Chính sách và Vận động của Bond – mạng lưới các tổ chức phi chính phủ về phát triển quốc tế, cho rằng chính phủ mới có cơ hội khôi phục vị thế của Anh như một đối tác đáng tin cậy trên toàn cầu. Ông nhấn mạnh thủ tướng và bộ trưởng ngoại giao mới cần nhận ra vai trò then chốt của phát triển quốc tế trong việc duy trì uy tín của Anh và góp phần xây dựng một thế giới an toàn, bình đẳng hơn.
Bond kêu gọi Andy Burnham loại trừ khả năng cắt giảm ngân sách viện trợ thêm nữa và thực hiện cam kết trong chương trình hành động của đảng Lao động nhằm phục hồi mức chi 0,7% GNI cho viện trợ khi điều kiện tài chính cho phép. Đồng thời, tổ chức này cũng đề nghị chính phủ đặt giảm nghèo và hỗ trợ nhân đạo làm trung tâm của chính sách phát triển, duy trì vị trí bộ trưởng phát triển quốc tế trong nội các.
Về các xung đột tại Gaza, Sudan và Yemen, Bond cũng kêu gọi Anh thay đổi căn bản cách tiếp cận, ưu tiên trách nhiệm giải trình, tiếp cận nhân đạo và chấm dứt chuyển giao vũ khí cho các bên tham chiến.
Thực trạng nội bộ và định hướng tương lai của Bộ Ngoại giao
Andy Burnham cam kết sẽ dẫn dắt đảng Lao động cải thiện tình hình, cố gắng giành lại sự ủng hộ của cử tri từng rời bỏ đảng do quan điểm về chiến tranh Israel - Gaza. Bộ Ngoại giao đang tiến hành tái cơ cấu nội bộ lớn, trong đó nhân viên phải đăng ký lại vị trí làm việc khi bộ phận tái tổ chức nguồn nhân lực sau nhiều năm biến động.
Theo chuyên gia Hannah Keenen của Viện Chính sách Chính phủ, việc thích nghi với cắt giảm viện trợ và tái cơ cấu Bộ Ngoại giao là hai nhiệm vụ riêng biệt nhưng đã trở nên gắn bó do thiếu chiến lược dài hạn rõ ràng. Các bộ trưởng cần xác định những ưu tiên quốc tế của Anh, sau đó sắp xếp lại cơ cấu và chuyên môn của bộ để phù hợp với các lựa chọn đó.
Bà nhấn mạnh cần xác định rõ vị trí mà Bộ Ngoại giao nên tập trung và những lĩnh vực nào cần giảm bớt hoạt động. Chính phủ cũng phải công khai kế hoạch chi tiêu viện trợ sao cho hiệu quả sau khi đã quyết định cắt giảm ngân sách.
Dự án "Rethinking Global Aid" của The Independent là nguồn chuẩn, phản ánh những phân tích sâu sắc và cảnh báo liên quan đến những thay đổi trong chính sách viện trợ quốc tế của Anh thời gian qua.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Andy Burnham kế thừa Bộ Ngoại giao Anh trong bối cảnh ngân sách viện trợ bị cắt giảm và tổ chức liên tục thay đổi.
- Việc giảm ngân sách viện trợ gây tổn hại đến uy tín và ảnh hưởng của Anh trong các chương trình y tế và phát triển ở châu Phi.
- Chính phủ mới cần ngay lập tức xây dựng chiến lược dài hạn, xác định rõ ưu tiên và tổ chức lại bộ máy phù hợp.
- Các tổ chức quốc tế kêu gọi Anh duy trì cam kết đạt 0,7% GNI cho viện trợ khi điều kiện tài chính cho phép.
- Bộ Ngoại giao Anh cần tập trung nguồn lực vào các ngành và khu vực chiến lược, đặc biệt là quốc gia dễ tổn thương và hệ thống y tế.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.












