Biển Persian - Điểm nóng về nguồn cung dầu mỏ toàn cầu

Nhiều tháng qua, sự chú ý của thế giới đổ dồn về khu vực Biển Persian không chỉ vì các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran gây thương vong, trong đó có nhiều trẻ em, mà còn vì nguy cơ mở hay đóng cửa chiến lược Eo biển Hormuz. Đây là tuyến vận chuyển quan trọng, qua đó khoảng 20% sản lượng dầu mỏ trên thị trường quốc tế được vận chuyển đều đặn.

Trước tình hình căng thẳng tại khu vực, các nước trên thế giới đã và đang tính toán đến khả năng gia tăng giá dầu, điều này sẽ khiến chi phí của hầu hết các mặt hàng tăng theo do dầu là nguyên liệu thiết yếu trong năng lượng và chuỗi cung ứng sản phẩm đa dạng.

Tác động gia tăng giá dầu và cảnh báo từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế

Trong 10 ngày đầu tháng này, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã đưa ra cảnh báo rằng giá dầu diesel và xăng đang duy trì mức cao hơn khoảng 30% so với trước khi xảy ra sự cố tấn công ở Iran. Tại Mỹ, mức tăng này thậm chí lên tới 50% so với bình thường.

IEA cũng lưu ý rằng các quốc gia thành viên đã giải phóng gần 75% trong số 400 triệu thùng dầu dự trữ khẩn cấp được thông báo từ tháng 3, cảnh báo khả năng nguồn cung có thể bị cạn kiệt trong vài tuần tới.

Thực trạng khác biệt tại Cuba

So với tình hình của nhiều quốc gia đang đối mặt với khả năng thiếu hụt nhiên liệu và tăng giá, Cuba lại phải hứng chịu tình trạng gần như không tiếp cận được dầu mỏ trong 6 tháng qua. Đây là nghịch lý nổi bật khi so sánh với cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.

Advertisement300 × 250

Đáng chú ý, hãng vận tải biển CMA CGM của Pháp những ngày gần đây đã từ chối tiếp tục vận chuyển các container tới Cuba, trong đó có các lô hàng viện trợ nhân đạo bao gồm 3,5 triệu ống tiêm và kim tiêm dành cho hệ thống y tế tại tỉnh Santiago de Cuba. Số hàng hóa này bị giữ lại tại Kingston, Jamaica, trong khi tàu tiếp tục hành trình mà không giao hàng.

Áp lực từ các chính sách trừng phạt và biện hộ pháp lý

Tháng 5 vừa qua, Jean-Luc Mélenchon, lãnh đạo Đảng Pháp Bất Khuất, đã tố cáo rằng các thiết bị thay thế mà Chính phủ Pháp cam kết gửi đến Cuba nhằm phục vụ Nhà máy nhiệt điện Antonio Guiteras Holmes vẫn bị kẹt trong các container do CMA CGM từ chối giao.

Lý do được đưa ra là do lo ngại các biện pháp trả đũa pháp lý sau khi Nhà Trắng ban hành sắc lệnh hành pháp ngày 1/5, theo đó áp đặt thêm các lệnh trừng phạt mới đối với cá nhân, tổ chức hay ngân hàng có giao dịch với các thực thể và cá nhân Việt hóa liên quan Cuba. Văn bản cũng nhấn mạnh các biện pháp trừng phạt dành cho các nhân viên, quan chức hoặc người ủng hộ Chính phủ Cuba.

Sắc lệnh hành pháp trước đó (ngày 29/1) cũng đe dọa áp dụng thuế quan đối với hàng hóa từ các quốc gia bán hoặc cung cấp dầu mỏ cho Cuba nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và chính sách ngoại giao Mỹ trước các hành động bị coi là hiểm họa từ Chính quyền Cuba.

Sự khác biệt trong cách nhìn nhận vấn đề

Tất cả những điều này thể hiện sự khác biệt căn bản giữa diễn biến quốc tế và tình hình bên trong Cuba. Trong khi các nước được gọi là “bình thường” đang phân tích tác động của việc thiếu hụt nguyên liệu đầu vào, Cuba phải vật lộn với các chiến lược bóp nghẹt dứt khoát, được thực hiện bởi chính quyền phương Tây và Mỹ, ngay cả khi chính những người này đã gây ra thảm kịch tại Iran.

Những phát ngôn và hành động từ phía Mỹ cho thấy một chiến lược siết chặt mang tính triệt tiêu khả năng phát triển và duy trì kinh tế của Cuba, trong khi cộng đồng quốc tế vẫn băn khoăn về những hiệu ứng trực tiếp từ các cuộc xung đột và cấm vận năng lượng toàn cầu.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Khoảng 20% sản lượng dầu mỏ toàn cầu được vận chuyển qua Eo biển Hormuz, khiến khu vực này trở thành điểm nóng chiến lược.
  • Giá dầu diesel và xăng đã tăng tới 30-50% so với thời điểm trước những cuộc tấn công vào Iran, gây áp lực lên nền kinh tế toàn cầu.
  • Các quốc gia thành viên IEA đã sử dụng tới 75% lượng dầu dự trữ khẩn cấp, cảnh báo nguy cơ cạn kiệt nguồn cung trong vài tuần.
  • Cuba gần như không nhận được nguồn cung dầu mỏ trong suốt 6 tháng qua do các biện pháp trừng phạt và các hãng vận tải từ chối giao hàng.
  • Chính sách của Mỹ và các biện pháp trừng phạt mới nhằm mục đích siết chặt kinh tế Cuba, tác động trực tiếp đến nhiều lĩnh vực quan trọng như y tế và năng lượng.

Đăng ký bản tin QMVN