Đề xuất cắt giảm một nửa
Theo đề xuất của Đảng Bảo thủ, mức bảo hiểm quốc gia cố định mà doanh nghiệp đóng cho lao động trẻ sẽ được cắt giảm mạnh. Những điểm chính gồm:
- Mức đóng của chủ doanh nghiệp cho lao động 21-24 tuổi giảm từ 15% xuống 7,5%.
- Chi phí “tĩnh” ước tính 3,25 tỷ bảng, giảm xuống chi phí “động” 2,3 tỷ bảng vào năm tài khóa 2029-2030 nhờ thu thuế tăng và chi trợ cấp giảm.
- Đảng cho biết sẽ công bố kế hoạch tiết kiệm chi tiết để tài trợ cho chính sách.
Đảng Bảo thủ tin rằng chính sách sẽ giúp hàng chục nghìn người trẻ có việc làm, chuyển từ nhận trợ cấp thất nghiệp sang đóng thuế cho ngân sách.
“Khủng hoảng tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp”
Trả lời phỏng vấn đài BBC, bà Kemi Badenoch giải thích vì sao mức đóng vẫn giữ nguyên với phần lớn người lao động khác, nhấn mạnh rằng người trẻ đang chịu thiệt thòi nặng nề hơn.
“Nếu có thể cắt giảm cho tất cả mọi người, tôi hứa sẽ làm. Nhưng người trẻ đang gặp vấn đề tồi tệ hơn nhiều so với những người khác.” — Kemi Badenoch
Theo Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh, khoảng 981.000 người từ 16 đến 24 tuổi không đi học, không đi làm và không tham gia đào tạo trong giai đoạn tháng 4 đến tháng 6 năm nay – một con số đáng báo động với tương lai lực lượng lao động.
“Tình yêu nghiêm khắc” với người trẻ thất nghiệp
Tuần trước, Đảng Bảo thủ công bố cách tiếp cận “tình yêu nghiêm khắc”, theo đó người trẻ sẽ không được chuyển thẳng từ trường học sang nhận trợ cấp. Những người từ 16 đến 24 tuổi chưa làm việc liên tục sáu tháng sẽ không được nhận trợ cấp Universal Credit.
“Chúng tôi sẽ cắt giảm một nửa thuế đánh vào việc làm của người trẻ để trao cho họ những cơ hội xứng đáng.” — Andrew Griffith
Bộ trưởng Tài chính đối lập Andrew Griffith cáo buộc chính sách thuế, quy định lao động và việc tăng lương tối thiểu của Công đảng đã đẩy chi phí thuê lao động trẻ lên cao.
Công đảng và Reform UK phản pháo
Công đảng bác bỏ đề xuất, gọi đây là “kinh tế học viển vông” và thiếu nguồn tài trợ. Người phát ngôn của đảng cầm quyền nhắc lại rằng ông Griffith từng đồng soạn thảo “ngân sách mini” năm 2022 của bà Liz Truss, khiến nền kinh tế chao đảo.
“Chính phủ Công đảng của ông Andy Burnham đang mang hy vọng trở lại.” — Người phát ngôn Công đảng
Công đảng cho biết đang đầu tư 2,5 tỷ bảng để hỗ trợ người trẻ tìm việc, trong đó có triển khai chương trình Bảo đảm Việc làm trên toàn quốc. Trong khi đó, ông Robert Jenrick, phát ngôn viên tài chính của Reform UK, cho rằng Đảng Bảo thủ chỉ “chắp vá”, và cam kết đảo ngược đợt tăng thuế cho tất cả người lao động, tài trợ bằng một loại thuế đánh vào người nhập cư.
Bài toán việc làm cho thế hệ trẻ
Dù khác biệt về giải pháp, các đảng đều thừa nhận tình trạng thất nghiệp và thiếu cơ hội của người trẻ là vấn đề cấp bách. Một thế hệ không có việc làm ổn định không chỉ chịu thiệt thòi về thu nhập, mà còn có nguy cơ mất kỹ năng và niềm tin vào tương lai.
Giới chuyên gia cho rằng cắt giảm thuế có thể khuyến khích tuyển dụng, nhưng cần đi kèm đào tạo nghề, hỗ trợ sức khỏe tinh thần và chính sách giáo dục phù hợp. Điều quan trọng là giải pháp phải bền vững về tài chính và thực sự chạm tới những người cần nhất.
