Cuộc đời và di sản văn hóa của Victoria Ocampo
Victoria Ocampo là một nhân vật đặc biệt trong lịch sử văn hóa Argentina. Sinh năm 1890, bà đã sáng lập tạp chí Sur vào năm 1931 và giữ vai trò giám đốc đến năm 1970. Tạp chí này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy các tác phẩm của nhiều tác giả nổi tiếng như Jorge Luis Borges và Walter Benjamin, tạo nên một cầu nối văn hóa quan trọng giữa Argentina và thế giới. Bà còn được biết đến rộng rãi qua những hành động nhân đạo khi giúp các trí thức bị bức hại thoát khỏi các chế độ phát xít trong Thế chiến II và gửi thực phẩm, quần áo hỗ trợ các quốc gia bị chiếm đóng bởi phe Trục.
Victoria Ocampo từng bị bắt giữ trong 26 ngày vào năm 1953 do quan điểm chống lại chủ nghĩa Peron. Bà đã mở rộng vòng tay đón tiếp nhiều nhà văn, nghệ sĩ và trí thức đến thăm Villa Ocampo, nơi bà sinh sống và qua đời năm 1979 ở tuổi 88. Biệt thự này ngày nay được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, bảo tồn kho tàng trí thức và văn hóa mà bà để lại.
Autobiografía và bản tái bản mới
Bà bắt đầu viết cuốn Autobiografía vào năm 1952 và liên tục chỉnh sửa cho tới khi qua đời. Công trình được đăng tải trên tạp chí Sur sau khi bà mất, gồm sáu tập với các tựa như "El archipiélago", "El imperio insular" và "La rama de Salzburgo". Sau nhiều năm vắng bóng, tổ chức Asociación de Amigos de Villa Ocampo cùng Fundación Sur đã giới thiệu bản tái bản của ba tập đầu tiên trong một buổi ra mắt tại biệt thự Beccar, hiện thuộc UNESCO.
Buổi giới thiệu có sự tham gia của nhiều nhân vật quan trọng như Marta Álvarez Molindi, Juan Javier Negri và Ernesto Montequin, người chịu trách nhiệm bảo tồn di sản của Victoria Ocampo. Bản in mới được hỗ trợ bởi các chuyên gia và tổ chức như Fundación Ortega y Gasset, Đại sứ quán Pháp, hiện có giá bán khoảng 32.000 peso mỗi tập, với ưu đãi giảm 15% khi mua trọn bộ tại cửa hàng Villa Ocampo.
Chân dung một thời đại qua bút ký
Juan Javier Negri nhận định tác phẩm của Victoria Ocampo là một tài liệu quý giá về cuộc sống thường nhật của tầng lớp thượng lưu Argentina. Những chi tiết tinh tế về địa vị xã hội như sự phân chia tầng lớp trong gia đình giúp thế hệ sau hiểu hơn về bối cảnh xã hội của thế kỷ XX.
Villa Ocampo, nơi bà sống từ năm 1941, không chỉ là nhà mà còn là trung tâm giao lưu văn hóa đón tiếp nhiều nhân vật nổi tiếng như Albert Camus, Rabindranath Tagore và Indira Gandhi.
Victoria Ocampo thể hiện tâm hồn phóng khoáng, thường vượt qua những chuẩn mực xã hội khắt khe, thể hiện qua những câu chuyện sống động và trìu mến về tuổi thơ và cuộc sống học đường của mình. Bà cùng các chị em được giáo dục tại nhà bằng tiếng Pháp và tiếng Anh trước khi yêu thích tiếng Tây Ban Nha qua sự dẫn dắt của triết gia José Ortega y Gasset.
Mối quan hệ với các nhà trí thức hàng đầu
Victoria Ocampo có quan hệ sâu sắc với nhiều nhà văn và trí thức quốc tế. Bà thân thiết với Thomas Merton, mối quan hệ cho thấy sự ngưỡng mộ và tôn trọng lẫn nhau giữa hai người. Sự kỳ lạ và khó định vị của bà cũng từng khiến Virginia Woolf ngưỡng mộ khi hai người gặp nhau năm 1934 tại London, với những câu chuyện thú vị về sự khác biệt và cá tính độc đáo của Ocampo.
Cuộc gặp với Ortega y Gasset cũng in đậm trong đời bà. Ban đầu, bà phát hiện ra sự phong phú trong tiếng Tây Ban Nha qua ông, nhưng mối quan hệ gần như bị tan vỡ khi Ortega phản đối mối quan hệ tình cảm của bà với Javier Martínez, người chồng sau này.
Danh tiếng và sự công nhận
Victoria Ocampo là người phụ nữ Nam Mỹ duy nhất tham dự các phiên tòa Nuremberg năm 1946, sự kiện có ý nghĩa lịch sử sâu sắc. Luật sư Daniel Sabsay đề xuất bà nên được đặt danh hiệu "Justa entre las Naciones" (Người công chính giữa các dân tộc) vì những đóng góp nhân đạo trong thời kỳ chiến tranh. Tuy nhiên, việc này gặp nhiều trở ngại do sự hiểu nhầm về một số phát biểu của bà về Mussolini.
Những hành động nhân đạo của Victoria được minh chứng qua việc bà tạo ra chức Giám đốc Nhiếp ảnh không tồn tại thật để giúp một người xin visa nhập cư Argentina, cũng như gửi quà cho các nghệ sĩ nổi tiếng khác. Đây là những mặt nổi bật trong cuộc đời bà, dù không được đề cập nhiều trong Autobiografía.
Victoria Ocampo vẫn tiếp tục được nhớ đến như một nhân vật nổi bật trong giới văn hóa, nhà bảo trợ nghệ thuật, người phụ nữ với trí tuệ và sự cống hiến cho nền văn học và lịch sử nhân loại.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Victoria Ocampo là người sáng lập và điều hành tạp chí Sur từ năm 1931 đến 1970, góp phần quan trọng phát triển văn hóa Argentina.
- Bà có mối quan hệ cá nhân và chuyên môn sâu sắc với nhiều trí thức hàng đầu như Borges, Ortega y Gasset, và Virginia Woolf.
- Autobiografía của bà là một nguồn tư liệu quý về đời sống thượng lưu Argentina đầu thế kỷ 20, vừa giàu chi tiết vừa hiếm có trong văn học tự truyện địa phương.
- Victoria từng bị bắt giữ do chống chủ nghĩa Peron và tham gia tích cực trong các hoạt động nhân đạo trong Thế chiến II.
- Bản tái bản Autobiografía vừa ra mắt góp phần gìn giữ di sản văn hóa và trí thức của Victoria Ocampo cho thế hệ sau.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.


