Một thị trường bùng nổ
EssilorLuxottica ra mắt kính thông minh Ray-Ban Meta, có khả năng chụp ảnh và quay phim, từ năm 2023, và thị trường đã tăng trưởng nhanh chóng. Theo công ty nghiên cứu Omdia, lượng kính AI xuất xưởng toàn cầu tăng từ khoảng 2,1 triệu chiếc năm 2024 lên 8,4 triệu chiếc năm 2025.
Trong báo cáo quý II, EssilorLuxottica cho biết doanh số kính thông minh gần như tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Thiết kế giống kính thông thường là yếu tố then chốt tạo nên thành công, trái ngược với Google Glass hơn một thập kỷ trước, vốn có kiểu dáng cồng kềnh, đậm chất tương lai và không thu hút được đông đảo người tiêu dùng.
Sự kín đáo khiến giới quản lý lo ngại
Chính sự kín đáo ấy lại khiến các cơ quan quản lý bất an. Tuần trước, EDPB, nơi tập hợp các cơ quan bảo vệ quyền riêng tư quốc gia, cho biết thiết bị tạo điều kiện cho việc ghi hình lén lút. Trong tuyên bố sơ bộ không mang tính ràng buộc, EDPB đề nghị kết hợp đèn báo ghi hình dễ thấy, cảnh báo âm thanh, thông báo tới thiết bị gần đó, hạn chế phát trực tiếp, tự động làm mờ mặt người xung quanh và giới hạn kỹ thuật tại những nơi nhạy cảm như bệnh viện hay trường học.
Cơ quan dữ liệu tại Italy và Áo cho biết đang điều tra các vụ học sinh dùng kính thông minh trong trường học, còn cơ quan giám sát của Pháp từng nhận được một số ít khiếu nại.
Việc kính thông minh có camera, cho phép người dùng phát trực tiếp và chia sẻ ngay nội dung lên mạng xã hội có thể trở thành vấn đề.
Khi người dùng cũng ngần ngại
Ông Ross Gerber, Giám đốc điều hành công ty quản lý tài sản Gerber Kawasaki, cho rằng lo ngại về quyền riêng tư và định kiến xã hội có thể hạn chế sự phổ biến, dù kính thông minh vẫn có tiềm năng dài hạn. Ông thừa nhận chiếc kính Meta của mình đang nằm im trong gara.
Phía Meta cho biết kính vẫn được ưa chuộng để nghe nhạc, gọi điện và dịch trực tiếp, đồng thời nhấn mạnh mỗi chiếc kính có camera đều có đèn sáng phía trước nhấp nháy khi chụp ảnh hoặc quay video. EssilorLuxottica cho biết các quy định cần bảo vệ quyền con người nhưng vẫn hỗ trợ đổi mới.
Các cơ quan chức năng nên cân nhắc cấm những thiết bị này ở nơi công cộng một cách phối hợp hơn.
Cuộc đua vẫn tiếp diễn
Theo nhà phân tích Cedric Rossi của Stifel, việc Meta ra mắt kính âm thanh không camera hồi tháng 9 là bước đầu để giải quyết lo ngại, nhưng không có camera thì người dùng không thể tận dụng đầy đủ khả năng AI. Trong khi đó, Google hợp tác với Samsung dự kiến tung ra kính Gemini AI trước cuối năm, còn Apple cũng được cho là sẽ ra mắt kính thông minh.
Các nhà phân tích của BofA đánh giá rủi ro pháp lý là hạn chế và một lệnh cấm hoàn toàn khó xảy ra, dù có thể xuất hiện thêm các hạn chế, đặc biệt tại châu Âu.
Công nghệ và ranh giới riêng tư
Câu chuyện kính thông minh cho thấy công nghệ càng gần gũi với cuộc sống, càng cần những ranh giới rõ ràng. Để thay thế điện thoại thông minh trong tương lai, kính AI không chỉ cần thông minh, mà còn phải giành được niềm tin của cả người đeo lẫn những người xung quanh.
