Những con số đẹp và cuốn sổ nợ
Trong cửa hàng kim khí ông đã gắn bó sáu năm ở ngoại ô Buenos Aires, Gustavo Raul Perez cau mày bên cuốn sổ ghi chép. Ông từng bỏ phiếu cho Javier Milei năm 2023. Từ đó đến nay, các cải cách thần tốc đã khiến giới đầu tư phấn khích và được IMF khen ngợi: lạm phát giảm từ gần 300% xuống khoảng 33%, nhập khẩu được mở cửa, trợ cấp bị cắt giảm. Nhưng chi phí nhập hàng của ông tăng gấp ba, còn khách hàng thì ngày càng ít tiền tiêu.
Ba năm trước còn có tầng lớp trung lưu. Giờ thì không còn nữa.
Câu chuyện của ông Perez phản ánh một nghịch lý đang lan khắp các nền kinh tế mới nổi: cải cách khôi phục niềm tin của nhà đầu tư và ổn định tài chính công, nhưng chưa cải thiện mức sống của nhiều người dân. Từ việc xóa trợ cấp nhiên liệu ở Nigeria, tư nhân hóa ở Ai Cập đến mở cửa thị trường ở Uzbekistan, những năm cải cách đã giúp các nền kinh tế này chống chọi với cú sốc, nhưng lại khiến người dân bức xúc khi nghe về “sự phục hồi” mà họ không hề cảm nhận được.
“Không còn lựa chọn nào khác”
IMF và giới đầu tư từ lâu đã thúc giục các nước mới nổi giảm trợ cấp và kiểm soát tiền tệ. Đại dịch, rồi cú sốc giá lương thực và nhiên liệu sau cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine, buộc nhiều nước phải hành động: cắt giảm chi tiêu, thả nổi tỷ giá và tăng lãi suất.
